พาราสาวะถี

เห็นกันหรือยังการทุจริตสอบท้องถิ่น หลังจากที่คณะกรรมการกลางการสอบแข่งขันพนักงานส่วนท้องถิ่นหรือ กสถ. ได้มีมติให้ยกเลิกบัญชีผู้สอบแข่งขันพนักงานส่วนท้องถิ่นเดิม และประกาศบัญชีใหม่ ปี 2568 โดยคณะกรรมการกลางข้าราชการหรือพนักงานส่วนท้องถิ่น หรือ ก.กลาง มีมติให้ยกเลิกผลการสอบ 5,925 ราย หลังจากมีประกาศบัญชีผู้สอบได้ใหม่ ปรากฏการณ์ที่เกิดขึ้นต้องเรียกว่า ขบวนการรับผลประโยชน์หนนี้ทำในสิ่งที่เรียกว่า “โคตรโกง”

หลายพื้นที่เห็นได้ชัด คนที่ประกาศเป็นผู้สอบได้ลำดับที่ร้อยกว่าขยับขึ้นมาอยู่ในอันดับ 1 นั่นเท่ากับว่าพื้นที่เหล่านั้น มีการโกงกันสะบันหั่นแหลก คนที่สอบได้ต้องแลกมากับการจ่ายเงินไปเท่าไหร่ เม็ดเงินที่ป.ป.ช.และกองบังคับการ ป.ป.ป. ร่วมกันตรวจสอบจับกุมกลุ่มผู้กระทำผิดที่จังหวัดนนทบุรีเบื้องต้นที่ประเมิน 4,500 ล้านบาทนั้น อาจจะสูงกว่านี้ หากมีการพิจารณาอย่างละเอียด แล้วโจทย์สำคัญสำหรับ อนุทิน ชาญวีรกูล ในฐานะนายกรัฐมนตรีที่สวมหัวโขนรัฐมนตรีว่าการกระทรวงมหาดไทยด้วยคือ ผู้ร่วมขบวนการมีแค่ระดับอธิบดีกรมส่งเสริมการปกครองท้องถิ่นหรือ สถ.แค่นั้นหรือ

เข้าใจได้ว่าตามกระบวนการของกระทรวงมหาดไทย กับคณะกรรมการของรัฐบาลที่มี ปกรณ์ นิลประพันธ์ รองนายกฯ ฝ่ายกฎหมายเป็นประธานนั้น อาจมีข้อจำกัดในเรื่องของการสืบสวนสอบสวน คงต้องรอหรือไม่ก็ประสานกับทาง ป.ป.ช. ที่เป็นองค์กรหลักในการตรวจสอบเรื่องนี้ แต่เบื้องต้นการที่กล้าประกาศยกเลิกผลการสอบ และประกาศบัญชีผู้สอบได้โดยจัดเรียงลำดับใหม่ ก็ถือเป็น การแสดงความจริงใจ และจริงจังในการเดินหน้าเอาผิดกลุ่มคนที่ไม่เกรงกลัวกฎหมายเหล่านั้น ได้ในระดับหนึ่ง

ขณะเดียวกันต้องยอมรับว่าถ้าต้องการที่จะเรียกศรัทธา ความเชื่อมั่นจากประชาชนคืนมา หลังจากที่ถูกวิพากษ์วิจารณ์มาตลอดนับตั้งแต่ ปมแหวนแม่ นาฬิกาเพื่อน มาจนถึงการยกคำร้องเอาผิด ศักดิ์สยาม ชิดชอบ ในคดีจงใจยื่นบัญชีทรัพย์สินและหนี้สินอันเป็นเท็จ หรือปกปิดข้อเท็จจริงเกี่ยวกับการถือครองหุ้นห้างหุ้นส่วนจำกัด บุรีเจริญคอนสตรัคชั่น แม้สังคมยังคงกังขา แต่ทำได้แค่ให้ทุกอย่างเป็นไปตามกรรม การกระโดดมาลุยเรื่องทุจริตสอบครั้งนี้ของป.ป.ช. น่าจะพอช่วยกู้ภาพลักษณ์ที่ดีให้กลับคืนมาได้บ้าง

อย่างไรก็ตาม สิ่งที่เห็นจากการยกเลิกผลสอบและประกาศบัญชีผู้สอบได้ใหม่ ในรายของคนที่จ่ายเงินเพื่อให้ได้เก้าอี้นั้น ความผิดชัดเจนรอเพียงแค่หลักฐานที่จะมัดแน่นเพื่อนำไปสู่การดำเนินการตามขั้นตอนของกฎหมายเท่านั้น ยังมีกลุ่มของคนที่เป็นญาติหรือผู้ใกล้ชิดเหล่าผู้นำท้องถิ่น นักการเมืองระดับชาติที่มีอำนาจในพื้นที่นั้น ๆ ถ้าอยู่ในกลุ่มที่ถูกยกเลิกด้วย ต้องตรวจสอบกันหลายชั้นว่าเป็นทั้งพวกที่จ่ายเงินแลกตำแหน่ง หรือใช้อำนาจ บารมีของผู้ยิ่งใหญ่ บ้านใหญ่ พูดง่าย ๆ ใช้เส้นสายเหยียบหัวคนเก่ง คนมีความสามารถที่เข้ามาสอบด้วยความสุจริตใจ

ทั้งสองกรณีนั้น อารมณ์ของสังคมมันจะแตกต่างกัน หากเป็นพวกจ่ายเงินเพื่อให้เกิดการทุจริตถือว่า ตั้งใจโกงอาจเรียกได้ว่าเลวในระดับหนึ่ง แต่พวกที่ใช้เส้นสายโดยไม่ลงทุน คนที่หนุนหลังก็อาศัยหาผลประโยชน์จากเม็ดเงินงบประมาณแผ่นดินอยู่แล้ว ยังมาให้ลูกหลาน คนสนิทใกล้ชิดมาเบียดบังตำแหน่งราชการจากคนเก่ง คนมีความสามารถ แล้วให้คนที่ตัวเองหนุนหลังมารับเงินเดือนจากราชการ มิหนำซ้ำ บางส่วนอาจจะมีช่องทางหรือมาร่วมกันหาผลประโยชน์จากงบประมาณอีก เช่นนี้ต้องเรียกว่า เลวยกกำลังสอง

เมื่ออนุทินป่าวประกาศพร้อมยืนยันหนักแน่น การทุจริตท้องถิ่นหนนี้จะดำเนินการเอาผิดทุกคนไม่มียกเว้น หวังว่าจะไม่เป็นมวยล้มต้มคนดู มากไปกว่านั้นการดำเนินการของ ป.ป.ช. และหน่วยงานที่เกี่ยวข้องซึ่งเข้ามาร่วมเป็นคณะทำงาน หวังกันว่า ในการตรวจสอบเส้นทางการเงินจะสามารถขยายผลไปถึงคนที่บงการอยู่เบื้องหลัง ที่สังคมเชื่อกันว่าน่าจะสูงกว่าระดับอธิบดีได้ แต่ก็ต้องเผื่อใจไว้บ้าง หากเห็นการขยับของฝ่ายการเมืองกุมอำนาจแล้ว คงมั่นใจแล้วว่าไม่น่าจะพัวพันมาถึงฝ่ายการเมือง

ผลพวงจากการทุจริตสอบท้องถิ่นหนนี้ ในแง่ดีถือเป็นโอกาสสำคัญที่จะเกิดการ สังคายนาระบบราชการครั้งใหญ่ แม้ว่ารัฐบาลจะเคยเสนอแนวทางการปฏิรูประบบการบริหารจัดการกำลังคนภาครัฐ ในการแถลงนโยบายต่อรัฐสภาไปก่อนหน้านี้ก็ตาม แต่การจะขยับหากไม่มีเรื่องทุจริตนี้เกิดขึ้นอาจต้องใช้เวลา แต่ล่าสุดคณะกรรมการกำหนดเป้าหมายและนโยบายกำลังคนภาครัฐที่มีรองนายกฯ ฝ่ายกฎหมายเป็นประธาน ได้เสนอเรื่องนี้เข้าที่ประชุมครม. และได้รับความเห็นชอบแล้ว

อย่างที่รู้กันงบประมาณประจำปีทุกปีก้อนใหญ่ที่เป็น งบประมาณรายจ่ายประจำ 70% เป็นงบประมาณด้านบุคลากร ซึ่งถือว่าเป็นสัดส่วนที่สูงมาก โดยกระบวนการที่จะทำตามแนวทางที่เสนอนั้น คือการปฏิรูประบบราชการ ทั้ง การตรึงอัตราข้าราชการ ชะลอการบรรจุ ยุบเลิกตำแหน่งในสายงานสนับสนุนที่ไม่จำเป็นต้องใช้รูปแบบการจ้างงานประเภทข้าราชการ เมื่อผู้ดำรงตำแหน่งเกษียณอายุ 11 สายงาน รวมทั้งให้หน่วยราชการทบทวนบทบาท ภารกิจ และการจัดโครงสร้างของหน่วยงานให้สอดรับกับอัตรากำลัง

นอกจากนั้น ยังมีมาตรการเกษียณอายุก่อนกำหนด มาตรการชะลอกำหนดตำแหน่งเป็นระดับสูงขึ้น และให้ส่วนราชการที่รับผิดชอบโดยตรงจัดทำข้อเสนอเชิงนโยบาย เช่น มาตรการสนับสนุนแนวทางการจ้างเหมาบริการ มาตรการปรับปรุงโครงสร้างส่วนราชการและลดความซ้ำซ้อนของหน่วยงานภาครัฐ การปฏิรูประบบเบี้ยหวัด บำเหน็จบำนาญให้เหมาะสมกับบริบทของประเทศที่เปลี่ยนแปลงไป การปรับเปลี่ยนครั้งใหญ่เช่นนี้ รัฐบาลที่พรรคแกนนำได้ชื่อว่าสายตรงฝ่ายอนุรักษ์นิยม คงจะได้รับความร่วมมือจากบรรดาข้าราชการทุกระดับเป็นอย่างดี

อรชุน