‘Cry for Argentina’

โลกในช่วงนี้เข้าสุภาษิตที่ว่า ความวัวยังไม่ทันหาย ความควายก็เข้ามาแทรก ในขณะที่เรื่องสงครามการค้าและการประท้วงในฮ่องกงยังไม่คลี่คลาย จู่ ๆ ก็มีเรื่อง “วิกฤติอาร์เจนตินา” โผล่มาให้นักลงทุนวิตกกันอีกครั้ง

พลวัตปี 2019 : ฐปนี แก้วแดง

โลกในช่วงนี้เข้าสุภาษิตที่ว่า ความวัวยังไม่ทันหาย ความควายก็เข้ามาแทรก ในขณะที่เรื่องสงครามการค้าและการประท้วงในฮ่องกงยังไม่คลี่คลาย จู่ ๆ ก็มีเรื่อง “วิกฤติอาร์เจนตินา” โผล่มาให้นักลงทุนวิตกกันอีกครั้ง

สาเหตุที่ทำให้เกิดแรงเทขายหุ้น พันธบัตรและเงินอาร์เจนตินาขนานใหญ่ก็เพราะว่าผลการเลือกตั้งในรอบไพรมารีเมื่อสุดสัปดาห์ที่ผ่านมาส่อเค้าว่า ประธานาธิบดี เมาริซิโอ มากรี ซึ่งมีนโยบายเป็นมิตรกับตลาด อาจจะไม่ได้รับเลือกตั้งอีกสมัยในเดือนตุลาคมนี้ โดยเริ่มมีความสงสัยว่า ประเทศซึ่งมีวิกฤติอยู่แล้วอย่างอาร์เจนตินากำลังจะเบี้ยวหนี้อีกรอบ

การเลือกตั้งในรอบไพรมารีเป็นเสมือนหนังตัวอย่างของการเลือกตั้งประธานาธิบดีในเดือนตุลาคม และผลที่ออกมาเปิดทางให้มีความเป็นไปได้มากที่อาร์เจนตินาจะได้รัฐบาลที่เน้นนโยบายปกป้องอุตสาหกรรมและการค้ามากขึ้นในเดือนธันวาคม เพราะว่า อัลเบอร์โต้ เฟอร์นันเดซ คู่แข่งคนสำคัญของมากรี มีแนวนโยบายประชานิยมจ๋าและคาดว่าคงจะพยายามเจรจาหนี้และข้อตกลงกับกองทุนการเงินระหว่างประเทศ (ไอเอ็มเอฟ) ใหม่

อาร์เจนตินามีหนี้ในรูปสกุลเงินต่างชาติหลายพันล้านดอลลาร์ที่จะครบชำระในปีที่จะมาถึง จึงไม่แปลกที่ตลาดเริ่มคาดการณ์ถึงการผิดนัดชำระหนี้ ในขณะนี้เทรดเดอร์กำลังคาดการณ์ว่ามีโอกาสถึง 75% ที่อาร์เจนตินาจะระงับชำระหนี้ในช่วง 5 ปี ข้างหน้า จากที่ในวันศุกร์ มีโอกาสเพียงแค่ 49%

พันธบัตรรัฐบาลอาร์เจนตินาที่อยู่ในรูปของเงินดอลลาร์ ปรับตัวลงเฉลี่ยประมาณ 25% เมื่อวันจันทร์ ทำให้ราคาลดลง 55 เซนต์ ส่วนผลตอบแทนพันธบัตรระยะสั้นพุ่งทะลุ 35% ในขณะเดียวกันเงินเปโซ อ่อนตัวลงถึง 33% ต่ำสุดเป็นประวัติการณ์ที่ 60 เปโซต่อดอลลาร์ ส่วนหุ้นปรับตัวลง 48% โดยเป็นการปรับตัวลงมากสุดเป็นครั้งที่สองในรอบ 70 ปี

ความจริงแล้ว มากรีแพ้คะแนนเฟอร์นันเดซเพียง 15 คะแนน แต่การเปลี่ยนอารมณ์อย่างกะทันหันของผู้ลงคะแนน ก็มีผลให้นักลงทุนต่างชาติและนักลงทุนอาร์เจนตินาช็อกเนื่องจากในช่วงหลายปีที่ผ่านมาพวกเขาต้องเดือดร้อนอย่างแสนสาหัสกับอาการป่วยทางเศรษฐกิจ ภาวะเงินเฟ้อที่สูงมาก และยังมีปัญหาการแบ่งแยกทางการเมืองอีก

อาร์เจนตินาเคยเกิดวิกฤติงบประมาณมายาวนาน และเพิ่งจะปี 2559 ภายใต้การบริหารของของมากรีปีเดียวเท่านั้นที่อาร์เจนตินาสามารถหยุดคิดเรื่องการผิดนัดชำระหนี้ได้ แต่อาร์เจนตินาก็ยังคงเป็นประเทศที่มีสตอรี่ในการผิดนัดชำระหนี้ยาวนาน ถึง 15 ปี และได้เขาสู่ภาวะถดถอยอย่างรุนแรงหลังจากที่ผิดนัดชำระหนี้ครั้งประวัติศาสตร์ในปี 2544

จากข้อมูลของบลูมเบิร์ก ในขณะนี้รัฐบาลอาร์เจนตินาและหน่วยงานต่าง ๆ มีหนี้ที่ต้องชำระในรูปเงินดอลลาร์และเงินยูโรในปีหน้า ถึง 15,900 ล้านดอลลาร์ และยังต้องชำระเงินต้นพันธบัตร เงินกู้ และดอกเบี้ยที่ออกในรูปเงินเปโซอีก 18,600 ล้านดอลลาร์

นักลงทุนไม่อยากให้เฟอร์นันเดซกลับมาบริหารประเทศเพราะว่าเขาเคยเป็นหัวหน้าคณะรัฐมนตรีในสมัยของอดีตประธานาธิบดี เนสเตอร์ เคิร์ชเนอร์ ซึ่งมีภรรยาคือนาง คริสติน่า เคิร์ชเนอร์ เป็นรองประธานาธิบดี

หลังจากดำรงตำแหน่งครบ 4 ปี เนสเตอร์ไม่ลงสมัครรับเลือกตั้งเป็นสมัยที่สองเพื่อสนับสนุนให้คริสตินาได้มีโอกาสลงสมัครรับเลือกตั้งประธานาธิบดี และในปี 2007 เธอก็สามารถชนะการเลือกตั้งประธานาธิบดีด้วยคะแนนเสียงสูงถึง 45.3% ทิ้งห่างคู่แข่งมากกว่า 20% ทำให้เธอเป็นประธานาธิบดีหญิงคนแรกของอาร์เจนตินาที่มาจากการเลือกตั้ง

หลังจากคริสตินาดำรงตำแหน่งประธานาธิบดีครบ 4 ปี เธอได้ลงสมัครรับเลือกตั้งในตำแหน่งประธานาธิบดีอีกครั้งเนื่องจากสามีซึ่งถูกคาดหมายว่าจะเป็นผู้ลงสมัครรับเลือกตั้งประธานาธิบดีแทนเธอในปี 2011 เสียชีวิตด้วยโรคหัวใจไปเสียก่อนในปี 2010   คริสตินาตัดสินใจลงสมัครรับเลือกตั้งอีกครั้ง และชนะการเลือกตั้งด้วยคะแนนเสียงถึง 54.1% ทิ้งห่างคู่แข่งกว่า 35%

เนสเตอร์และภรรยาปกครองอาร์เจนตินานานกว่า 8 ปีก่อนที่มากรีจะได้เข้ามารับตำแหน่ง แต่ในสมัยของเธอ รัฐบาลอาร์เจนตินาควบคุมค่าเงิน จัดการข้อมูลและดำเนินนโยบายปกป้องการค้าและอุตสาหกรรมของประเทศอย่างรุนแรงจนทำให้อาร์เจนตินาก็ผิดนัดชำระหนี้อีกครั้ง และกลายเป็นประเทศนอกคอกในสายตาของนานาประเทศมานานหลายปี

แม้ว่าในวันจันทร์ที่ผ่านมา มากรีพยายามที่จะแสดงความเชื่อมั่นให้ตลาดว่าเขาจะสามารถพลิกกลับมาเอาชนะได้ในการเลือกตั้งเดือนตุลาคม โดยโปรโมทว่าทีมเศรษฐกิจของเขากำลังมีมาตรการเพื่อคลายความกังวลด้านเศรษฐกิจต่อผู้ลงคะแนน แต่นักวิเคราะห์ก็ไม่มั่นใจว่าเขาจะได้รับความไว้วางใจอีกหรือไม่และเชื่อว่าสินทรัพย์อาร์เจนตินาจะต้องประสบกับความยุ่งยากมากอีกช่วงหนึ่ง

แม้นักวิเคราะห์ไม่ได้สรุปว่า เงินอาร์เจนตินาจะอ่อนลงไปถึง 100 เปโซต่อดอลลาร์ แต่ก็คาดว่ามีความเสี่ยงที่จะอ่อนตัวลงเป็นสองเท่าเมื่อมีเงินทุนไหลออก เกิดปัญหาสภาพคล่องและเงินเฟ้อมีแรงกดันอย่างรุนแรง

สิ่งที่ตลาดกังวลในขณะนี้อาร์เจนตินากำลังจะเปลี่ยนแปลงนโยบายเศรษฐกิจอย่างรุนแรง แต่หากเฟอร์นันเดซออกมาแสดงความเห็นที่เป็นมิตรกับตลาดสักนิด โดยเฉพาะเรื่องไอเอ็มเอฟ ก็น่าจะทำให้ความวุ่นวายในตลาดเบาบางลงได้

อย่างไรก็ดี ในช่วงที่อะไรยังไม่แน่นอน และโลกกำลังเต็มไปด้วยปัญหาที่ยังไม่คลี่คลาย อาร์เจนตินาอาจจะกลายเป็นชนวนให้ตลาดโลกดิ่งเหวลึกลงไปอีก และเห็นทีต้องแปลงเพลงใหม่เป็น Cry for Argentina กันเสียกระมัง