ธปท.ชี้วัยทำงานเริ่ม “หนี้เสีย” พุ่ง – รุ่นเกษียณแบกเฉลี่ย 4.5 แสนบาท
ธปท.สะท้อนความเปราะบางหนี้ครัวเรือนไทย คนไทยเริ่มมีหนี้ตั้งแต่วัยทำงาน กลุ่มอายุ 29–30 ปีกว่าครึ่งมีภาระ บางส่วนกลายเป็นหนี้เสีย ขณะที่ปัญหายืดถึงวัยหลังเกษียณ กลุ่มอายุ 60–69 ปียังแบกหนี้เฉลี่ยกว่า 4.5 แสนบาทต่อราย
ผู้สื่อข่าวรายงานว่า นางสาวชญาวดี ชัยอนันต์ ผู้ช่วยผู้ว่าการ สายองค์กรสัมพันธ์ และโฆษกธนาคารแห่งประเทศไทย (ธปท.) กล่าวปาฐกถาพิเศษในหัวข้อ “จากความเปราะบางสู่ความยั่งยืน : FinLit เพื่อภูมิคุ้มกันทางการเงินของคนไทย” ในงานเปิดตัวรายวิชาการวางแผนการเงินเพื่อชีวิต ซึ่งเป็นความร่วมมือระหว่างคณะพาณิชยศาสตร์และการบัญชี จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย และ ธปท. ว่า จากข้อมูลสถิติตั้งแต่ปี พ.ศ. 2556 จนถึงปัจจุบัน พบว่า รายจ่ายเฉลี่ยของครัวเรือนไทยอยู่ที่ 18,691 บาท ขณะที่รายรับเฉลี่ยอยู่ที่ 16,817 บาท สะท้อนว่ารายจ่ายสูงกว่ารายได้มาอย่างต่อเนื่อง ซึ่งเป็นสัญญาณว่าปัญหาหนี้ครัวเรือนยังคงเป็นปัญหาเชิงโครงสร้างของสังคมไทย
ทั้งนี้ ธปท. พบว่า คนไทยเริ่มเป็นหนี้ตั้งแต่อายุยังน้อย โดยเฉพาะกลุ่มวัยเริ่มทำงาน (First Jobber) ช่วงอายุ 29–30 ปี ซึ่งกว่าครึ่งหนึ่งมีภาระแล้ว และประมาณ 1 ใน 5 ของคนกลุ่มนี้เริ่มมีสถานะเป็นหนี้เสีย (NPL) ตั้งแต่วัยเริ่มต้นทำงาน
ขณะเดียวกัน ปัญหาหนี้ยังต่อเนื่องไปจนถึงวัยหลังเกษียณ โดยกลุ่มอายุ 60–69 ปี ยังมีภาระหนี้เฉลี่ย 453,438 บาทต่อราย แม้รายได้จะลดลงหรืออาจไม่มีรายได้ประจำแล้ว หากเปรียบเทียบโครงสร้างหนี้ครัวเรือนไทยกับต่างประเทศ แม้สัดส่วนหนี้รวมจะใกล้เคียงประเทศอย่างเกาหลีใต้หรือสวิตเซอร์แลนด์ แต่โครงสร้างแตกต่างอย่างมีนัยสำคัญ
โดยคนไทยมีสัดส่วนหนี้เพื่อที่อยู่อาศัยเพียง 34–35% ขณะที่ประเทศพัฒนาแล้วอย่างสหราชอาณาจักรมีสัดส่วนสูงถึงราว 90% ในทางกลับกัน หนี้ของคนไทยส่วนใหญ่เป็นหนี้อุปโภคบริโภคและหนี้บัตรเครดิต ซึ่งไม่ก่อให้เกิดรายได้และไม่ช่วยสร้างความมั่งคั่งในระยะยาว
ที่ผ่านมา แม้ ธปท. จะออกมาตรการแก้ไขปัญหาหนี้อย่างต่อเนื่อง แต่ส่วนใหญ่มุ่งแก้ที่ปลายเหตุ เช่น การปรับโครงสร้างหนี้เมื่อเกิดปัญหาแล้ว ขณะที่ผลสำรวจทักษะทางการเงินปี 2567 ระบุว่า คนไทย 91.5% มีเงินออม แต่มีเพียง 23% ที่ออมอย่างเป็นระบบ และมีเพียง 25% ที่มีเงินออมฉุกเฉินเพียงพอสำหรับอย่างน้อย 6 เดือน สะท้อนว่าการวางแผนการเงินระยะยาวยังมีข้อจำกัด
นอกจากนี้ ชญาวดี ระบุว่า ธปท. กำลังปรับบทบาทจากการจัดทำหลักสูตรในลักษณะ On-shelf หรือการฝึกอบรมแบบ Train the Trainer ไปสู่การเข้าถึงกลุ่มผู้ใช้จริง (End User) มากขึ้น โดยความร่วมมือกับจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัยในครั้งนี้ เป็นการนำวิชาการวางแผนการเงินบรรจุเข้าสู่หลักสูตรการศึกษาอย่างเป็นรูปธรรม