องค์กรสาธารณกุศล

นายศุภชัย บำรุงศรี โฆษกกรมสรรพากร เปิดเผยว่า กรมฯ อยู่ระหว่างเร่งตรวจสอบข้อมูลเกี่ยวกับมูลนิธิหรือองค์กรต่าง ๆ และรายละเอียดของรายชื่อยังอยู่ในขั้นตอนการตรวจสอบ จึงไม่สามารถเปิดเผยได้ ซึ่งตอนนี้ได้สั่งการให้สรรพากรในแต่ละพื้นที่เร่งตรวจสอบองค์กรมูลนิธิต่าง ๆ ในพื้นที่ของตนเองอย่างใกล้ชิด ทั้งนี้ ในส่วนของการติดตามการเสียภาษีเงินได้นิติบุคคล กรมสรรพากรไม่ได้จัดส่งเจ้าหน้าที่ไปติดตามการชำระภาษีของมูลนิธิทุกแห่ง แต่ใช้หลักการให้มูลนิธิเป็นผู้ยื่นแบบแสดงรายได้เพื่อเสียภาษีด้วยตนเอง ที่สำคัญ อำนาจหน้าที่ของการกำกับดูแลการดำเนินการขององค์กรมูลนิธิถือเป็นหน้าที่โดยตรงของกรมการปกครอง สังกัดกระทรวงมหาดไทย ขณะที่กรณีมูลนิธิใดมีรายได้ไม่ถึงเกณฑ์ที่กำหนด หรือยังไม่ได้รับการรับรองงบดุล ก็อาจจะยังไม่ได้ยื่นแบบแสดงรายการเสียภาษีเข้ามาในระบบ สำหรับกรณีที่มูลนิธิมีรายได้ไม่ถึงเกณฑ์เสียภาษี หรือไม่มีการรายงานงบดุล ไม่ได้แปลว่ามูลนิธินั้นไม่มีความผิด หรือเป็นข้อบกพร่องของสรรพากรพื้นที่ เนื่องจากกรมสรรพากรใช้ระบบการตรวจสอบที่เป็นมาตรฐานเดียวกัน ด้วยการประเมินตามระดับความเสี่ยง หรือเมื่อเกิดความเสียหายที่มีนัยสำคัญเท่านั้น ขณะเดียวกัน รายได้ที่มาจากเงินบริจาคและค่าสมาชิกถือเป็นรายได้ที่ได้รับการยกเว้นไม่ต้องเสียภาษี จะมีเพียงรายได้ที่เกิดจากการจำหน่ายสินค้า การปล่อยให้เช่าพื้นที่ และการนำทรัพย์สินไปต่อยอดเชิงพาณิชย์เท่านั้น จึงจะนับเป็นเงินได้ที่ต้องนำมาเสียภาษี ส่งผลให้ยอดรายได้ของมูลนิธิส่วนใหญ่ที่เข้าเกณฑ์ต้องเสียภาษีมีจำนวนที่น้อยมาก ส่วนประเด็นเรื่องข้อจำกัดด้านกำลังเจ้าหน้าที่ตรวจสอบ ส่งผลให้การตรวจสอบการเสียภาษีของมูลนิธิมักถูกจัดให้อยู่ในลำดับท้าย และใช้วิธีการสุ่มตรวจตามความเสี่ยงเป็นหลัก ด้านปัญหามูลนิธิหลายแห่งไม่นำส่งงบดุลต่อเนื่องกันหลายปี อาจเป็นเหตุผลเพียงพอให้กรมการปกครองสามารถเข้าตรวจสอบและเพิกถอนใบอนุญาตการจัดตั้งมูลนิธิได้ ซึ่งแนวทางดังกล่าวจะเป็นการแก้ไขปัญหาที่ต้นเหตุได้ดีกว่าการให้กรมสรรพากรมาติดตามเก็บภาษีในภายหลัง นายศุภชัย กล่าวเพิ่มเติมว่า กรณีของมูลนิธิองค์กรทำดี ก่อตั้งขึ้นโดย ดร.ปนัดดา วงศ์ผู้ดี (บุ๋ม) ตั้งแต่ปี 2557 และได้จดทะเบียนเป็นมูลนิธิอย่างเป็นทางการในปี 2565 เพื่อช่วยเหลือสังคมและผู้ประสบภัยนั้น จัดอยู่ในข่ายมูลนิธิที่ไม่ได้รับการประกาศให้เป็นองค์กรสาธารณกุศล จึงอยู่ในเกณฑ์ที่ต้องเสียภาษี ซึ่งปัจจุบันพบว่ามูลนิธิดังกล่าวมีสถานะการยื่นเสียภาษีอย่างถูกต้อง อย่างไรก็ตาม จากการตรวจสอบข้อมูลเบื้องต้นของกรมสรรพากรพบว่า มูลนิธิองค์กรทำดีไม่ได้ยื่นขอประกาศเป็นองค์การหรือสถานสาธารณกุศลตามหลักเกณฑ์ของกรมสรรพากร จึงไม่สามารถออกเอกสารรับรองให้แก่ผู้บริจาคเพื่อนำไปใช้สิทธิลดหย่อนภาษีได้ตามกฎหมาย และขณะนี้ยังมีข้อมูลให้เข้ามาตรวจสอบอีกมากแต่ยังไม่สามารถเปิดเผยรายละเอียดเชิงลึกได้ นอกจากนี้ กรมสรรพากรขอฝากย้ำเตือนไปยังประชาชนที่ต้องการบริจาคเงินเพื่อหวังผลในการนำไปลดหย่อนภาษี ควรตรวจสอบรายชื่อองค์การกุศลที่ถูกต้องตามประกาศของกรมสรรพากรก่อนทุกครั้ง เพื่อป้องกันความเข้าใจผิดและรักษาสิทธิประโยชน์ทางภาษีของตนเอง ดังนั้น ประชาชนหรือผู้ที่สงสัยสามารถเข้าไปตรวจสอบรายชื่อมูลนิธิ สมาคม และสถานสาธารณกุศลที่ผู้มีเงินได้มีสิทธิขอหักลดหย่อนเงินบริจาคได้ด้วยตนเอง ผ่านทางเว็บไซต์ของกรมสรรพากรที่ https://www.rd.go.th/29157.html นายศุภชัย กล่าวเสริมว่า กฎหมายการเสียภาษีของมูลนิธิแบ่งออกเป็น 2 รูปแบบหลัก ได้แก่ 1. มูลนิธิที่ได้รับการประกาศเป็นองค์กรสาธารณกุศล จะได้รับการยกเว้นไม่ต้องเสียภาษี และ 2. มูลนิธิที่ไม่ได้รับการประกาศเป็นองค์กรสาธารณกุศล จะอยู่ในเกณฑ์ที่ต้องเสียภาษีในรูปแบบภาษีเงินได้นิติบุคคล ซึ่งจะแตกต่างจากการเสียภาษีของห้างร้านทั่วไป โดยจะประเมินเสียภาษีจากตัวรายรับก่อนการหักรายจ่าย