ลด Tick Size เพิ่มเบาะรองสเปรดหุ้นถี่ ลดแรงกระแทกธุรกรรม Short Sell

พอหุ้นไทยร่วงแรงหลัง ตลาดหลักทรัพย์ฯ เริ่มใช้กติกาใหม่วันที่ 16 พฤศจิกายน 2569 เสียงที่ได้ยินทันที


พอหุ้นไทยร่วงแรงหลัง ตลาดหลักทรัพย์ฯ เริ่มใช้กติกาใหม่วันที่ 16 พฤศจิกายน 2569 เสียงที่ได้ยินทันที

1.การปรับTick Size ลดช่องราคาแล้วหุ้นร่วงง่ายขึ้น

2.พอเลิกบังคับ Uptick ก็เปิดทางให้ขา Short Sell ถล่ม

โดยสองประเด็นนี้ ถือเป็นข้อสงสัยที่เข้าใจได้ และไม่แปลกที่จะมีการตั้งคำถาม เพราะทั้งสองเรื่อง เปลี่ยนวิธีส่งคำสั่งบนกระดานเทรด ส่วนจะเป็นเหตุผลที่ทำให้หุ้นร่วงหรือไม่ คงยังไม่สามารถพิสูจน์ได้ เพราะเครื่องมือเหล่านี้ มีการใช้อยู่เป็นสากลทั้งโลก

เริ่มจากประเด็น การลด Tick Size ซึ่งคือระยะห่างขั้นต่ำระหว่างระดับราคาที่ส่งคำสั่งได้ ลองนึกถึงหุ้นราคา 30.00 บาท เดิมคนที่ยอมขายต่ำกว่า 30.25 บาทต้องขยับลงมาที่ 30.00 บาทเลย หายไป 0.25 บาท

แต่เมื่อช่องราคาเหลือ 0.10  บาท ผู้ขายสามารถตั้งที่ 30.10 หรือ 30.20 บาทได้ ถ้าราคาซื้อสูงสุดยังอยู่ที่ 30.00 บาท และมีคนตั้งขายที่ 30.10 บาท ส่วนต่างซื้อขายก็แคบลงจาก 25 สตางค์เหลือ 10 สตางค์

สำหรับการซื้อแล้วขายกลับทันที 10,000 หุ้น ภายใต้ราคาและปริมาณที่เพียงพอตามตัวอย่าง ต้นทุนส่วนต่างจะลดจาก 2,500 บาทเหลือ 1,000 บาท ก่อนค่าธรรมเนียม

การเกิด Tick Size ที่แคบลง ประโยชน์นี้เกิดกับฝั่งรับซื้อ สมมติหุ้นซื้อขายล่าสุดที่ 30.00 บาท และ Bid ที่ 30.00 บาทเพิ่งถูกขายจนหมด เดิมคนที่พร้อมรับต่ำกว่านั้นตั้งได้ที่ 29.75 บาท แต่เมื่อช่องราคาแคบลง คนที่เห็นว่าหุ้นยังน่าซื้อที่ 29.90 หรือ 29.80 บาทก็วางคำสั่งได้ โดยไม่ต้องรอตัดสินใจ

ในกรณีที่มี Bid รอจริง 20,000 หุ้นที่ 29.90 บาท และอีก 30,000 หุ้นที่ 29.80 บาท หากมีคำสั่งขายทั่วไปเข้ามา 50,000 หุ้น รายการสุดท้ายจะจับคู่ที่ 29.80 บาท ในตัวอย่างกระดานเดิม หากมี Bid ที่ 29.75 บาทรองรับเพียงพอ รายการสุดท้ายก็จะอยู่ที่ 29.75 บาททันที

ทั้งหมดนี้ คือความหมายของประโยชน์ที่เป็น “เบาะรอง” ช่องราคาที่ถี่ขึ้นเปิดให้แรงซื้อเข้ามารับในระดับที่ใกล้ราคาล่าสุดกว่าเดิม แต่ความหนาของเบาะ (สเปรด) วัดจาก จำนวนหุ้นที่คนพร้อมซื้อจริง ถ้าแต่ละช่องมี Bid บาง หรือผู้ซื้อพร้อมใจกันถอยเมื่อมีข่าวลบ แรงขายก้อนเดียวก็ผ่านหลายระดับราคานั้นได้เร็ว

ฉะนั้นเวลามองกระดานจึงควรดูปริมาณ Bid สะสมในช่วงราคาเดียวกัน เช่น จาก 30.00 ลงไปถึง 29.50 บาท การนับว่าราคาไหลผ่านกี่ช่องอย่างเดียวอาจทำให้รู้สึกว่าลงแรงขึ้น ทั้งที่แต่ละช่องมีขนาดเล็กลงแล้วก็ตาม

แต่ประเด็นการลด Tick Size ของทางการ ที่มีนักลงทุนบางกลุ่มไม่ชอบ ซึ่งถือเป็นเรื่องที่น่าแปลกใจมาก

เพราะในเมื่อ ตลาด TFEX ที่เปิดมาเกือบ 22 ปี เทรดสเปรดที่แคบมาตลอด คือ 0.10 ก็ไม่มีใครบ่น หรือแม้แต่ Gold Futures ตัวเล็ก ตัวใหญ่ ก็ตาม

ในขณะที่ การเทรดเหรียญคริปโตสกุลต่าง ๆ ผ่าน Binance, Bitkub สเปรดแคบกว่า ก็ไม่มีใครโทษ หรือกล่าวหาว่า เป็นตัวการที่ทำให้ “ราคาร่วง“

หากพูดกันตามหลักวิทยาศาสตร์ พอตัว Tick size ลดลง มันสามารถช่วยลดต้นทุนการเทรด พอต้นทุนการเทรดลดลง ตามหลักทฤษฎี ตลาดจะมีสภาพคล่องสูงขึ้น จากเดิมที่คนมานั่งจ่อคิวไม่กล้าซื้อไม่กล้าขาย เพราะเกี่ยงราคาที่แพง หรือถูกเกินไป (สเปรดกว้าง) ก็ตัดสินใจได้เลย โดยไม่เกี่ยงราคา ที่จะซื้อหรือขาย เพราะราคาไม่ต่างกันมาก

ที่ผ่านมา ค่าเฉลี่ยสเปรดของตลาดหุ้นไทยอยู่ที่ประมาณ 0.7% ถือว่าสูงติดอันดับโลก แต่ภายหลังการปรับ Tick Size ลง ทำให้ค่าเฉลี่ยลดลง เทียบเคียงตลาดหุ้นต่างประเทศ

มาที่ข้อ2  “ยกเลิก Uptick” หรือ การเปลี่ยนมาใช้ Zero-Plus Tick ในภาวะปกติ ผู้ขายชอร์ตที่อยู่ภายใต้เกณฑ์นี้เสนอขายได้ที่ราคาเท่ากับหรือสูงกว่าราคาซื้อขายล่าสุด สมมติราคาล่าสุดอยู่ที่ 30.00 บาท และมี Bid ที่ 30.00 บาทรออยู่ ภายใต้กติกาใหม่ ผู้ขายชอร์ตเข้ามาจับคู่ที่ 30.00 บาทได้เลย ขณะที่ภายใต้ Uptick ต้องเสนอขายสูงกว่า 30.00 บาทและรอให้มีผู้ซื้อมาจับคู่

ตรงนี้คือข้อกังวลที่มีเหตุผล Zero-Plus Tick ทำให้ผู้ขายชอร์ตเข้าถึง Bid ที่ราคาล่าสุดได้ง่ายขึ้น ถ้า Bid ที่ 30.00 บาทมี 20,000 หุ้น ผู้ขายชอร์ตสามารถใช้แรงรับก้อนนั้นจนหมดได้ แต่ตราบใดที่ราคาซื้อขายล่าสุดยังอยู่ที่ 30.00 บาท คำสั่งขายชอร์ตที่อยู่ภายใต้เกณฑ์จะลงไปจับคู่กับ Bid ที่ 29.90 บาทไม่ได้ หากต่อมาผู้ถือหุ้นขายตามปกติและเกิดรายการซื้อขายที่ 29.90 บาท ราคาล่าสุดจึงเปลี่ยน จากนั้นผู้ขายชอร์ตจึงเสนอขายที่ 29.90 บาทได้ตามเกณฑ์ใหม่

กลไกนี้อธิบายได้ทั้งสองด้านว่า การขายชอร์ตอาจใช้แรงรับและซ้ำเติมแรงกดดันระหว่างทางได้ ส่วนการขายต่ำกว่าราคาล่าสุดยังมีข้อจำกัด

ประเด็นการ Short Sell ในตอนท้าย ผู้ชอร์ต จะต้องทำการซื้อหุ้นคืน (Cover Short) ชอร์ตกี่หุ้น ก็ต้องซื้อคืนเท่านั้น ไม่ใช่ปล่อยไปเลยตามเลย เหมือนการ Long Sell ที่อาจจะไม่มีการกลับมาซื้อคืน

พอมองสองมาตรการพร้อมกันจะเห็นว่า Tick Size เปิดให้วางเบาะได้ถี่ขึ้น ส่วน Zero-Plus Tick เปิดให้ผู้ขายชอร์ตเข้าถึงเบาะที่ราคาล่าสุดได้มากขึ้น

ผลที่ออกมาจึงขึ้นอยู่กับว่าเงินซื้อเข้ามาเติมทันแรงขายหรือไม่ และหากหุ้นรายตัวปิดลดลงตั้งแต่ 10% เทียบกับราคาปิดวันทำการก่อนหน้า ตลาดหลักทรัพย์ฯ จะกลับมาใช้ Uptick กับหุ้นนั้นในวันทำการถัดไป เกณฑ์นี้จึงเป็นเบรกสำหรับวันถัดไป โดยพิจารณาจากราคาปิดของหุ้นแต่ละตัว

ทั้งสองมาตรการนี้ ออกมาพร้อม ๆ กัน โดยที่ ตลาดหลักทรัพย์ฯ จำกัดกลุ่มหุ้นที่ขายชอร์ตได้ ปรับเกณฑ์ขึ้นทะเบียนการส่งคำสั่งผ่านช่องทางเฉพาะรายและการซื้อขายความถี่สูง (HFT) รวมถึงเก็บค่าธรรมเนียมเพิ่มจากบัญชีที่เข้าเงื่อนไขส่งคำสั่งจำนวนมากแต่จับคู่ได้น้อย (OTR)

ขณะเดียวกันก็ยกเลิกกรอบราคาเคลื่อนไหวรายหลักทรัพย์ (DPB) ยกเลิกข้อจำกัดรายชื่อหลักทรัพย์ที่ HFT ซื้อขายได้ และยกเลิกระยะเวลาขั้นต่ำที่คำสั่งต้องค้างในระบบ เจตนาของชุดมาตรการคือให้การส่งคำสั่งยืดหยุ่นขึ้น พร้อมกำกับตามพฤติกรรมที่เกิดขึ้นจริง

การลด Tick Size มีประโยชน์ตรงที่ช่วยให้ผู้ลงทุนเสนอราคาได้ละเอียดขึ้นและมีโอกาสเสียต้นทุนจากส่วนต่างราคาน้อยลง ส่วนผลของการผ่อน Uptick ต้องติดตามจากข้อมูลคำสั่งซื้อขายจริง หลักฐานที่มีในช่วงเริ่มใช้เกณฑ์ยังไม่รองรับข้อสรุปว่า สองมาตรการของตลาดหลักทรัพย์ฯ เป็นสาเหตุที่ทำให้หุ้นไทยร่วงหนักอย่างที่หลายคนกังวล  และถ้าจะดูกันจริงๆ ช่วง 4 วันที่ผ่านมา ตลาดหุ้นไทยติดลบประมาณ 2% กว่า ๆ ขณะที่ตลาดหุ้นในกลุ่ม Asia ex Japan และกลุ่ม Emerging Market ต่างติดลบกันอยู่ประมาณ 5% กว่า ก็ยังถือว่าแรงกระแทกที่บ้านเรายังน้อยกว่าตลาดอื่นในภูมิภาค

Index (USD Term) 19 Nov vs 13 Nov
SET Index -2.29%
MSCI Asia Ex Japan -5.34%
MSCI Emerging Markets -5.46%

 

การเห็นตลาดหุ้นแดงหลังเปลี่ยนกติกาคือจุดเริ่มต้นของข้อสงสัย ส่วนคำตอบอยู่ที่แรงขายและแรงรับในจังหวะที่ราคาเปลี่ยน

ช่องราคาบอกว่าขยับทีละเท่าไร แรงซื้อแรงขายบอกว่าจะไปไกลแค่ไหน

สุดท้ายก็เชื่อว่า ถ้าตลาดหุ้นบวกแรงๆ ข้อสงสัยดังกล่าวคงเงียบหายไป เหมือนไม่มีอะไรเกิดขึ้น

อึ้งย้ง

Back to top button