“ตลาดอินโดนีเซีย”ดิ่ง 5% หลัง MSCI กังวลความโปร่งใส–free float ต่ำ เสี่ยงถูกลดน้ำหนัก

ผู้สื่อข่าวรายงานว่า วันนี้ (28 ม.ค. 69) ตลาดหลักทรัพย์อินโดนีเซีย (JSX) ปรับตัวลดลงอย่างรุนแรง โดยณ เวลา 9:53 น. ตามเวลาไทย ดัชนีตลาดหุ้นอินโดนีเซียปรับลดลง 455.17 จุด หรือ 5.07% มาอยู่ที่ระดับ 8,525.06 จุด ท่ามกลางแรงขายจากความกังวลของนักลงทุนเกี่ยวกับท่าทีของ MSCI ต่อสถานะตลาดทุนอินโดนีเซีย

รายงานระบุว่า MSCI ได้ประกาศผลการพิจารณามุมมองต่อตลาดอินโดนีเซีย โดยแสดงความกังวลเกี่ยวกับประเด็นความไม่โปร่งใสของราคาหุ้น รวมถึงสัดส่วนการถือครองหุ้น (free float) ของบริษัทจดทะเบียนหลายแห่ง ส่งผลให้ MSCI มีแนวโน้มใช้มาตรการชะลอการปรับเปลี่ยนดัชนีที่เกี่ยวข้องกับตลาดอินโดนีเซีย

เบื้องต้น MSCI ระบุว่า 1.ระงับการปรับเพิ่มค่า Foreign Inclusion Factor (FIF) ซึ่งเป็นการคำนวณมูลค่าหลักทรัพย์ตามสัดส่วนที่นักลงทุนต่างชาติสามารถถือครองได้  2.ไม่มีการเพิ่มหุ้นอินโดนีเซียเข้าดัชนี MSCI Investable Market Indexes (IMI) และ 3.ไม่มีการปรับยกระดับหุ้นจากดัชนี Small Cap ขึ้นสู่ Standard Index

ทั้งนี้ หากตั้งแต่ปัจจุบันจนถึงเดือนพ.ค. 69 ตลาดหลักทรัพย์อินโดนีเซียยังไม่มีความคืบหน้าในการแก้ไขปัญหา หรือทางการไม่สามารถชี้แจงประเด็นดังกล่าวได้อย่างชัดเจน MSCI จะทำการประเมินสถานะของตลาดหุ้นอินโดนีเซียใหม่ ซึ่งอาจรวมถึงการลดน้ำหนักหุ้นอินโดนีเซียในดัชนี MSCI Emerging Markets ทุกชุด หรือในกรณีรุนแรงอาจปรับสถานะอินโดนีเซียจากตลาดเกิดใหม่ (Emerging Market) ลงเป็นตลาดชายขอบ (Frontier Market)

บริษัทหลักทรัพย์ ยูโอบี เคย์เฮียน (ประเทศไทย) จำกัด ระบุว่า การปรับตัวลงของตลาดหุ้นอินโดนีเซียในครั้งนี้มีแรงกดดันหลักจากความกังวลว่า MSCI เตรียมระงับการเพิ่มหรือลดหลักทรัพย์ในดัชนี จากปัญหาสัดส่วนหุ้นหมุนเวียนในตลาดที่อยู่ในระดับต่ำของบริษัทจดทะเบียนจำนวนมาก โดยตลาดหุ้นอินโดนีเซียปรับลดลงกว่า 4.6% ในช่วงเช้า หลังมีกระแสข่าวว่า MSCI อาจระงับการปรับเปลี่ยนหุ้นในดัชนีรอบถัดไป

ก่อนหน้านี้ มีการประเมินว่า MSCI อาจพิจารณาปรับลดน้ำหนักการลงทุนในหุ้นอินโดนีเซีย เนื่องจากหลายบริษัทมี free float ต่ำกว่ามาตรฐาน โดยกฎเกณฑ์ของตลาดหลักทรัพย์อินโดนีเซียอนุญาตให้บริษัทขนาดใหญ่มี free float เพียง 10% หรือในบางกรณีอาจต่ำกว่านั้น โดยเฉพาะบริษัทที่จดทะเบียนมานาน หรือเข้าจดทะเบียนภายใต้เงื่อนไขพิเศษ เช่น การแยกกิจการ (spin-off) หรือการปรับโครงสร้างองค์กร

สถานการณ์ดังกล่าวส่งผลให้หุ้นขนาดกลางและขนาดใหญ่บางแห่งมี free float เพียง 7.5–9% อาทิ AMRT, ADRO, EMTK และ TBIG ซึ่งแต่ละบริษัทมีน้ำหนักประมาณ 0.5–1.8% ในดัชนี JCI

แหล่งข่าวในตลาดคาดว่า การระงับการปรับเปลี่ยนหุ้นในดัชนี MSCI อาจเกิดขึ้นในการทบทวนรอบเดือนก.พ. 69 ขณะที่ในระยะถัดไป หากมีการปรับลดน้ำหนักการลงทุนในตลาดอินโดนีเซีย อาจเอื้อให้มีการเพิ่มน้ำหนักการลงทุนในตลาดเกิดใหม่อื่น ๆ รวมถึงตลาดหุ้นไทย

อย่างไรก็ตาม รายงานระบุว่า ดัชนี MSCI Indonesia ซึ่งมีการปรับค่า free float ตามเกณฑ์มาตรฐาน ให้ผลตอบแทนต่ำกว่าดัชนี JCI ที่ยอมรับสัดส่วน free float ต่ำ ดังนั้น แม้การปรับน้ำหนักการลงทุนในอนาคตอาจไม่ก่อให้เกิดการโยกย้ายเม็ดเงินลงทุนอย่างมีนัยสำคัญ แต่ยังถือเป็นปัจจัยบวกเชิงจิตวิทยาต่อบรรยากาศการลงทุนในตลาดหุ้นภูมิภาคโดยรวม

ผู้สื่อข่าวมีการประเมินว่า จากประเด็นดังกล่าวอาจก่อให้เกิดแรงขายเพื่อลดน้ำหนักการลงทุนในตลาดอินโดนีเซีย ขณะที่ในเชิงเปรียบเทียบถือเป็นปัจจัยบวกต่อตลาดหุ้นในกลุ่ม MSCI Emerging Markets โดยเฉพาะประเทศที่มีสัดส่วน Free Float ของหุ้นในดัชนีอยู่ในระดับสูงกว่า อาทิ ประเทศไทย ซึ่งมีโอกาสได้รับเม็ดเงินลงทุนที่อาจเคลื่อนย้ายเข้ามาล่วงหน้าเพื่อรองรับปัจจัยดังกล่าว