“นักวิชาการ” จี้ทบทวนกฎหมาย เอาผิดซีอีโอ AI ปล่อยเทคโนโลยีเสี่ยงสูง

แคทารินา พิสเตอร์ ศาสตราจารย์ด้านกฎหมายจาก Columbia Law School สหรัฐอเมริกา และผู้เขียนหนังสือ The Code of Capital เปิดเผยในงานเสวนาว่า ปัจจุบันถึงเวลาที่ต้องทบทวนความรับผิดทางกฎหมายของผู้บริหารบริษัทเทคโนโลยี โดยเฉพาะผู้พัฒนาปัญญาประดิษฐ์ (AI) ที่ตัดสินใจนำโมเดลออกใช้งานทั้งที่ทราบถึงความเสี่ยงร้ายแรง

โดยตามปกติแล้ว กฎหมายบริษัทจะให้ความคุ้มครองผู้ถือหุ้นผ่านหลักจำกัดความรับผิด (Limited Liability) เพื่อป้องกันไม่ให้ผู้ลงทุนต้องรับผิดชอบต่อหนี้สินเกินขอบเขต แต่หลักการดังกล่าวควรถูกนำกลับมาพิจารณาใหม่เมื่อเทคโนโลยีอาจสร้างความเสียหายต่อคนจำนวนมาก โดยพิสเตอร์ได้ยกกรณีซีอีโอของ บริษัท แอนโทรปิก หรือ Anthropic ที่เคยออกมาเตือนว่า โมเดล AI ที่บริษัทพัฒนาอาจนำไปสู่การสูญพันธุ์ของมนุษยชาติในไม่กี่ปี ซึ่งหากผู้บริหารทราบถึงความเสี่ยงแต่ยังตัดสินใจเปิดตัวเทคโนโลยี ก็ควรต้องออกมารับผิดชอบด้วยตนเอง ไม่ใช่ผลักภาระให้สังคมหรือหลีกเลี่ยงผลจากการกระทำผ่านความคุ้มครองของโครงสร้างบริษัท

นอกจากนี้ พิสเตอร์ยังวิจารณ์ถึงอำนาจของบริษัทเทคโนโลยีขนาดใหญ่ในการกำหนดเงื่อนไขสัญญากับผู้บริโภค ซึ่งผู้ใช้งานแพลตฟอร์มดิจิทัลส่วนใหญ่แทบไม่มีสิทธิเจรจาต่อรอง และมีทางเลือกเพียงกดยอมรับเงื่อนไขเพื่อเข้าถึงบริการ ทั้งที่ไม่มีเวลาอ่านรายละเอียดทั้งหมด ทำให้เกิดคำถามว่าการกดยอมรับสัญญาโดยไม่มีทางเลือกอื่นที่ใช้ได้จริงนั้น ถือเป็นการสมัครใจทำสัญญาอย่างแท้จริงหรือไม่

ด้านกฎหมายแข่งขันทางการค้า พิสเตอร์มองว่าเพียงอย่างเดียวอาจไม่พอที่จะควบคุมอำนาจของบริษัทเทคโนโลยีขนาดใหญ่ เนื่องจากบริษัทเหล่านี้สามารถขยายธุรกิจได้เร็วกว่าการบังคับใช้กฎหมาย จึงเสนอให้หน่วยงานกำกับดูแลพิจารณากฎหมายสัญญา กฎหมายบริษัท และกฎหมายคุ้มครองผู้บริโภคควบคู่กันไป