จับตา! ไวรัส “นิปาห์” โผล่อินเดีย ย้ำไทยยังปลอดเชื้อ แนะเลี่ยงพื้นที่เสี่ยง

ผู้สื่อข่าวรายงานว่า วันนี้ (23 ม.ค.69) แพทย์หญิงจุไร วงศ์สวัสดิ์ นายแพทย์ทรงคุณวุฒิ และโฆษกกรมควบคุมโรค กระทรวงสาธารณสุข กล่าวถึงสถานการณ์การระบาดของเชื้อไวรัสนิปาห์ ในประเทศอินเดียว่า ไวรัสนิปาห์ไม่ใช่โรคใหม่ แต่เป็นโรคอุบัติซ้ำที่พบเป็นครั้งคราว โดยการระบาดในอินเดียเป็นการระบาดเฉพาะพื้นที่ ไม่ได้กระจายทั่วประเทศ

ประเทศไทยยังไม่เคยพบผู้ติดเชื้อไวรัสนิปาห์ แต่มีการเฝ้าระวังอย่างใกล้ชิด ผ่านเครือข่าย One Health ซึ่งบูรณาการการทำงานทั้งการเฝ้าระวังในคน โดยกรมควบคุมโรค และการเฝ้าระวังในสัตว์ โดยกรมปศุสัตว์และหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง

โฆษกกรมควบคุมโรค ระบุว่า ไวรัสนิปาห์มีค้างคาวผลไม้เป็นแหล่งรังโรคหลัก การติดเชื้อในคนเกิดจากการสัมผัสสารคัดหลั่งของค้างคาว ผลไม้ที่ปนเปื้อน หรือการติดเชื้อจากสัตว์อื่นที่รับเชื้อมาจากค้างคาว เช่น หมู ม้า แมว และสุนัข อีกทั้งโรคนี้สามารถแพร่จากคนสู่คนได้ โดยเฉพาะในสถานพยาบาล

ซึ่งกรณีล่าสุดในรัฐเบงกอลตะวันตกของอินเดีย พบการติดเชื้อในบุคลากรทางการแพทย์ ทำให้ทางการต้องเร่งควบคุมและกักกันผู้สัมผัสใกล้ชิด

โรคไวรัสนิปาห์ (Nipah virus disease) มีอัตราการเสียชีวิตสูงประมาณ 50–70% และยังไม่มียารักษาเฉพาะ มาตรการสำคัญ คือ การเฝ้าระวังและป้องกันการแพร่ระบาด โดยการติดเชื้อในชุมชนต้องมีปัจจัยเสี่ยงจากการเข้าไปในพื้นที่ที่มีค้างคาวหรือสัตว์พาหะ ซึ่งมักเป็นพื้นที่ป่า เขา หรือชนบท ขณะที่สถานพยาบาลจำเป็นต้องมีมาตรการป้องกันการติดเชื้ออย่างเข้มงวด

แพทย์หญิงจุไร กล่าวย้ำว่า ขอให้ประชาชนอย่าตื่นตระหนก การเดินทางไปประเทศที่มีรายงานการระบาด ควรพิจารณาเฉพาะพื้นที่เสี่ยง เนื่องจากอินเดียไม่ได้พบเชื้อทั่วประเทศ พร้อมเน้นว่าการคัดกรองโรคเป็นเรื่องสำคัญ โดยต้องเฝ้าระวังอาการให้ครอบคลุมทั้งอาการสมองอักเสบและอาการทางระบบทางเดินหายใจ

ประเทศไทยไม่เคยมีรายงานพบไวรัสนิปาห์ โดยในภูมิภาคใกล้เคียงเคยพบการระบาดเมื่อกว่า 10 ปีก่อน ในประเทศมาเลเซียและสิงคโปร์ ประชาชนยังสามารถเดินทางท่องเที่ยวได้ตามปกติ แต่ควรหลีกเลี่ยงกิจกรรมเสี่ยงในพื้นที่ป่า เขา หรือถ้ำ รับประทานอาหารปรุงสุก สวมหน้ากากอนามัย ล้างมือให้สะอาด และหลีกเลี่ยงการสัมผัสสัตว์ที่อาจเป็นรังโรค

ทั้งนี้ โรคติดเชื้อไวรัสนิปาห์ (Nipah virus disease) เป็นหนึ่งในโรคที่ประเทศไทย จัดให้เป็นโรคติดต่ออันตราย ตามประกาศกระทรวงสาธารณสุข เรื่อง ชื่อและอาการสำคัญของโรคติดต่ออันตราย พ.ศ.2559  โดยมีอาการคล้ายเป็นหวัด มีไข้สูง ปวดเมื่อยกล้ามเนื้อ สมองอักเสบ บางรายอาจมีอาการของระบบทางเดินหายใจร่วมด้วย หรืออาจมีอาการไข้ร่วมกับอาการทางระบบประสาท เช่น วิงเวียนศีรษะ เดินโซเซ ซึม สับสน หรือชัก มีการเคลื่อนไหวของลูกตาผิดปกติ แขนและขามีการกระตุก ความดันโลหิตและชีพจรแปรปรวน และอาจถึงขั้นเสียชีวิตได้