ก.ล.ต. ชูกำกับดูแลชาญฉลาด ดึง AI กรองความเสี่ยง บจ. – หวังสร้างสมดุลตลาดทุน

“วิศิษฏ์–พรอนงค์” เปิดเวที SEC Capital Market Symposium 2026 ชูแนวคิดกำกับดูแลอย่างชาญฉลาด ลุยขับเคลื่อนด้วยองค์ความรู้ นำเสนอ 5 งานวิจัย – ประยุกต์ใช้ AI วิเคราะห์ข้อมูล ตรวจจับความผิดปกติ และคัดกรองความเสี่ยง บจ. โดยมีมนุษย์ตัดสินใจขั้นสุดท้าย พร้อมมุ่งสร้างสมดุลนวัตกรรมไม่เพิ่มภาระเกินควร


ผู้สื่อข่าวรายงานว่า วันนี้ (20 พ.ย.69) สำนักงานคณะกรรมการกำกับหลักทรัพย์และตลาดหลักทรัพย์ (ก.ล.ต.) จัดงานสัมมนาวิชาการด้านตลาดทุนประจำปี 2569 (SEC Capital Market Symposium 2026) ชูแนวคิดการกำกับดูแลอย่างชาญฉลาด (Intelligent Supervision) ขับเคลื่อนด้วยองค์ความรู้และงานวิจัยแทนความรู้สึก ควบคู่ประยุกต์ใช้ปัญญาประดิษฐ์ (AI) ตรวจจับความผิดปกติและคัดกรองความเสี่ยงบริษัทจดทะเบียน มุ่งสร้างความสมดุลระหว่างนวัตกรรมและความรับผิดชอบ เพื่อยกระดับระบบนิเวศ (Ecosystem) ตลาดทุนไทยอย่างยั่งยืน

ศาสตราจารย์พิเศษ วิศิษฏ์ วิศิษฏ์สรอรรถ ประธานกรรมการสำนักงานคณะกรรมการกำกับหลักทรัพย์และตลาดหลักทรัพย์ (ก.ล.ต.) กล่าวเปิดงานสัมมนา SEC Capital Market Symposium 2026 ว่า ปัจจุบันโลกมีการเปลี่ยนแปลงที่เป็นพลวัตสูงมาก จากในอดีตที่วงรอบการปรับปรุงการทำงานอาจใช้เวลาประมาณ 5 ปีถึงจะล้าสมัย แต่ในยุคดิจิทัลสิ่งที่เคยทำมาอาจเปลี่ยนไปในเวลาไม่ถึง 1 ปี ส่งผลให้ ก.ล.ต. ต้องปรับตัวและสร้างกลไกพัฒนาระบบนิเวศ (Ecosystem) ของตลาดทุนให้ตอบสนองได้อย่างทันท่วงที

โดยการพัฒนาที่ขาดองค์ความรู้เปรียบเสมือนการพายเรืออยู่บนบกที่ไม่พาไปไหน หากตัดสินใจบนพื้นฐานของความรู้สึกหรือผลประโยชน์เฉพาะกลุ่มย่อมไม่นำไปสู่ความยั่งยืน แต่การขับเคลื่อนด้วยองค์ความรู้ (Knowledge-based) จากงานวิจัยจะเป็นรากฐานสำคัญของการปรับปรุงและตรากฎเกณฑ์

ทั้งนี้ ไม่ว่าจะปรับเปลี่ยนกฎเกณฑ์อย่างไรย่อมมีทั้งผู้ที่เห็นด้วยและผู้ที่รู้สึกว่าเป็นภาระ โดยหน้าที่สำคัญของ ก.ล.ต. ต้องสร้างความสมดุล (Balance) และให้ความสำคัญกับคุณค่าของการรับฟังความคิดเห็น (Public Hearing) เพื่อสร้างองค์ความรู้มาคัดค้านและตรวจสอบสิ่งที่คิดไว้ ซึ่งการมีประเด็นถกเถียง (Debate) จะช่วยให้กฎเกณฑ์เกิดความสมดุลอย่างแท้จริง แตกต่างจากอดีตที่หากมีผู้แสดงความเห็นน้อยมักสรุปว่าเห็นชอบ

ขณะที่การประยุกต์ใช้เทคโนโลยีและปัญญาประดิษฐ์ (AI) ในการกำกับดูแล อัลกอริทึมของปัญญาประดิษฐ์ (AI) ได้เปลี่ยนผ่านจากการคำนวณแบบเดิม (Computation) สู่การประมวลผลความคล้ายคลึง (Similarity) ทำให้มีการเรียนรู้และกระบวนการคิดที่ใกล้เคียงมนุษย์ ซึ่งมีจุดเด่นสำคัญ 3 ประการ ได้แก่ 1. ยังไม่มีอคติ (Bias) ส่วนบุคคล 2. ทำงานได้อย่างต่อเนื่องโดยไม่เหน็ดเหนื่อย และ 3. รองรับปริมาณงานมหาศาลในการกำกับดูแลตลาดทุน

สำหรับการนำเทคโนโลยีมาใช้งานให้เกิดประสิทธิภาพสูงสุดนั้น หากทั้งผู้กำกับดูแลและผู้ประกอบการเข้าสู่ระบบดิจิทัล (Digitalization) จะช่วยให้ปัญญาประดิษฐ์ (AI) สามารถตรวจจับความผิดปกติ (Detect Abnormalities) ได้รวดเร็วขึ้น ลดระยะเวลาการทำงาน และคาดการณ์ทิศทางในอนาคตได้อย่างมีประสิทธิภาพ

ศาสตราจารย์ ดร.พรอนงค์ บุษราตระกูล เลขาธิการสำนักงานคณะกรรมการกำกับหลักทรัพย์และตลาดหลักทรัพย์ (ก.ล.ต.) กล่าวเปิดงานสัมมนา SEC Capital Market Symposium 2026 ว่า ก.ล.ต. มุ่งเน้นแนวคิดการกำกับดูแลอย่างชาญฉลาด (Intelligent Supervision) เพื่อใช้องค์ความรู้ชี้นำการพัฒนาระบบนิเวศ (Ecosystem) ของตลาดทุนและการคุ้มครองผู้ลงทุนไทย เพราะในโลกที่เปลี่ยนแปลงอย่างรวดเร็ว ผู้กำกับดูแลไม่สามารถพึ่งพาเพียงประสบการณ์ ความคุ้นเคย และข้อมูลในอดีตได้ เนื่องจากข้อมูลจำนวนมากบอกได้เพียงว่าอะไรกำลังเกิดขึ้น แต่ไม่สามารถบอกสาเหตุของปัญหาได้

ส่วนบทบาทของงานวิจัยต่อการกำกับดูแลของสำนักงาน ก.ล.ต. แบ่งออกเป็น 3 ประการ ได้แก่

1. ช่วยชี้ปัญหาให้ตรงจุดก่อนออกนโยบาย เพื่อเข้าใจสาเหตุที่แท้จริง ไม่แก้ปัญหาแบบมีอคติ และไม่ก่อให้เกิดภาระเกินควรแก่ผู้เกี่ยวข้อง

2. ผลักดันการกำกับดูแลบนฐานข้อเท็จจริง เพื่อสร้างทางเลือกในการเปรียบเทียบประโยชน์และต้นทุน ทั้งในระยะสั้นและระยะยาวสู่ความยั่งยืน โดยเฉพาะเรื่องใหม่ที่ยังไม่มีคำตอบสำเร็จรูปหรือไม่มีแนวทางจากต่างประเทศให้ปฏิบัติตาม

3. ช่วยประเมินผลสัมฤทธิ์ของมาตรการกำกับดูแล เพื่อเรียนรู้และตรวจสอบว่ามาตรการที่ประกาศใช้ไปแล้วยังคงบรรลุผลตามเจตนารมณ์ตั้งต้นหรือไม่

ศ.ดร.พรอนงค์ กล่าวเพิ่มเติมว่า ภายในงานสัมมนาครั้งนี้ยังมีการนำเสนองานวิจัยเด่นทั้ง 5 ชิ้น ได้แก่

1. งานวิจัยเรื่องการมองไกลกว่าคำเตือน (Beyond Disclaimer) ที่ตั้งคำถามว่าในยุคที่ข้อมูลการลงทุนแพร่กระจายอย่างรวดเร็วผ่านสื่อสังคมออนไลน์และผู้มีอิทธิพลทางความคิด (Influencer) การมีเพียงคำเตือน (Disclaimer) เพียงพอหรือไม่ เพื่อช่วยให้ผู้กำกับดูแลมองไกลไปถึงผลกระทบต่อความเข้าใจและการตัดสินใจที่แท้จริงของผู้ลงทุน

2. งานวิจัยเรื่องผลกระทบของอายุขัยที่เปลี่ยนแปลงและความไม่แน่นอนทางเศรษฐกิจต่อการเกษียณอายุ (The Impact of Dynamic Life Expectancy and Economic Uncertainty on Retirement) ศึกษาความพร้อมของเงินเกษียณท่ามกลางภาวะอายุขัยที่ยืนยาวขึ้นและความไม่แน่นอนทางเศรษฐกิจว่าเงินก้อน ณ วันเกษียณเพียงพอต่อการใช้ชีวิตจริงหลังเกษียณหรือไม่ เพื่อนำไปสู่การออกแบบผลิตภัณฑ์การออมและการลงทุนที่เหมาะสม

3. งานวิจัยเรื่องการเปิดเผยข้อมูลก่อนการซื้อขายในเชิงลึก (Deeper Pre-trade Transparency) และโครงสร้างคำสั่งซื้อขาย (Order Book) เจาะลึกผลกระทบต่อสภาพคล่อง พฤติกรรมผู้ลงทุน และคุณภาพของตลาด ซึ่งการปรับเปลี่ยนโครงสร้างตลาด (Market Design) แม้เพียงจุดเดียวอาจสร้างผลกระทบและประโยชน์ต่อนักลงทุนแต่ละกลุ่มแตกต่างกัน

4. งานวิจัยภายในองค์กร (In-house) ของ ก.ล.ต. เรื่องการประยุกต์ใช้การวิเคราะห์เชิงข้อความในการเปิดเผยข้อมูลของบริษัทจดทะเบียน (The Application of Textual Analysis in Corporate Disclosure) ที่นำเทคโนโลยี AI มาวิเคราะห์เชิงข้อความ (Textual Analysis) ในเอกสารการเปิดเผยข้อมูลของบริษัทจดทะเบียน เพื่อช่วยคัดกรองสัญญาณผิดปกติและจัดระดับความเสี่ยง

5. งานวิจัยเรื่องแบบจำลองภาษาขนาดใหญ่และความเหมาะสมของคำแนะนำทางการเงิน (Large Language Models and Suitability of Financial Advice) ซึ่งศึกษาว่าแบบจำลอง AI หรือ LLM แต่ละประเภทสามารถประเมินความเหมาะสมของคำแนะนำการลงทุนตามระดับความต้องการและความเปราะบางของผู้ลงทุนที่หลากหลายได้จริงหรือไม่

ด้านเป้าหมายในการก้าวสู่การเป็นผู้กำกับดูแลที่ชาญฉลาดและคล่องตัว (Smart and Lean Regulator) นั้น ทางสำนักงาน ก.ล.ต. ให้ความสำคัญกับการสร้างความสมดุลระหว่างนวัตกรรมและความรับผิดชอบ เพื่อรองรับพัฒนาการของตลาดทุนยุคใหม่

อย่างไรก็ตาม การนำเทคโนโลยี AI มาใช้ในการวิเคราะห์เชิงข้อความ (Textual Analysis) เพื่อคัดกรองความเสี่ยงของบริษัทจดทะเบียนต้องผ่านการทดสอบความแม่นยำ อธิบายที่มาของผลวิเคราะห์ได้ และมีมนุษย์ร่วมกำกับและตัดสินใจขั้นสุดท้ายอยู่เสมอ

“งานวิจัยของ ก.ล.ต. ไม่ได้อยู่นอกกระบวนการ แต่ถูกบูรณาการเป็นเนื้อเดียวกับการทำงานตั้งแต่ต้นน้ำถึงปลายน้ำ ด้วยการใช้การวิเคราะห์ข้อมูล (Data Analytics) วิเคราะห์เจาะลึกสิ่งที่อยู่ใต้ดิน ไม่ใช่เพียงมองสิ่งที่เห็นได้ง่ายบนดิน” ศ.ดร.พรอนงค์ กล่าว

ดังนั้น การผสานพลังระหว่างองค์ความรู้จากงานวิจัย เทคโนโลยี AI และการรับฟังความคิดเห็นอย่างรอบด้าน จะเป็นแนวทางที่สำคัญในการยกระดับการกำกับดูแลตลาดทุนไทยให้เท่าทันการเปลี่ยนแปลงและสร้างความยั่งยืนให้แก่ผู้ลงทุน

Back to top button