แบงก์คลิกซ์

การเปิดตัวของ “แบงก์คลิกซ์” ธนาคารไร้สาขา หรือ เวอร์ชวลแบงก์ กำลังอยู่ในความสนใจของตลาด แบงก์คลิกซ์ เกิดจากการร่วมทุนระหว่าง ธนาคารกรุงไทย บมจ.แอดวานซ์ฯ (ADVANC) และ ปตท.น้ำมันและการค้าปลีก หรือ “OR” ครับ การเดิมเกมเรื่องแบงก์ไร้สาขาได้ตามกำหนดครั้งนี้ของกรุงไทย ทำให้หุ้นกรุงไทย ถูกดันขึ้นมาติดวอลุ่มซื้อขายเป็นอันดับต้น ๆ ของกระดานหุ้นไทย กรุงไทย อาจจะไม่ใช่ธนาคารที่เดินหรือวิ่งเร็วสุด หรือหวือหวาแบบแบงก์เอกชนอีกหลายแห่ง ทว่าเป็นธนาคารที่มี “ของ” อยู่ในมือเยอะที่สุด และมีในสิ่งที่แบงก์แห่งอื่นไม่มีนั่นคือ “ฐานข้อมูล” ที่ทรงพลังจากแอป “เป๋าตัง” ที่มีผู้ใช้บริหารมากกว่า 40 ล้านคน กรุงไทย ยังเกี่ยวข้องกับทั้งเงินเดือนข้าราชการ สวัสดิการรัฐ คนค้าขายรายเล็ก ไปจนถึงร้านขายของชำ ร้านก๋วยเตี๋ยวหน้าปากซอย ทั้งหมดนี้ คือ Data Ecosystem ที่ใหญ่มหาศาลของแบงก์กรุงไทย หากย้อนกลับไปในอดีต มิติการแข่งขันของธุรกิจธนาคารคือ “แข่งกันเปิดสาขา” และต้องเป็นสาขาที่มีทำเลดี แข่งกันมีทำเลดี ผ่านมาถึงยุคปัจจุบัน คนที่ชนะอาจไม่ใช่คนมีสาขามากสุด แต่อาจเป็นคนที่ “รู้จักลูกค้า” มากที่สุด ฐานลูกค้าเหล่านี้ ทางแบงก์คลิกซ์ จะมีการใช้ข้อมูลมาปล่อยสินเชื่อให้แม่นขึ้น คิดดอกเบี้ยได้เหมาะขึ้น และเข้าถึงคนที่ระบบเดิมมองไม่เห็น หรือมองข้ามไป ทั้งคนขายของออนไลน์ ไรเดอร์ แม่ค้าตลาดนัด และกลุ่มคนที่รายได้ไม่แน่นอน ในอดีต คนกลุ่มนี้มักจะกู้เงินแบงก์ไม่ค่อยผ่านครับ หรือเป็นเรื่องที่ยากมาก ๆ แต่ถ้าระบบเห็นพฤติกรรมการเงินทุกวัน นั่นทำให้ธนาคารจะเริ่ม “มองเห็น” กลุ่มคนเหล่านี้มากขึ้น ประเด็นที่น่าสนใจ คือ เวอร์ชวลแบงก์นี้ ทางกรุงไทยไม่ได้เดินเกมคนเดียว แต่เป็นความร่วมมือกับ เอไอเอส ที่มีข้อมูลด้านการสื่อสาร และ OR ที่มีเครือข่ายร้านค้าและผู้บริโภคจำนวนมาก เมื่อนำทั้งหมดมารวมกัน ทั้งหมดนี้จึงไม่ใช่แค่ธนาคาร แต่มันคือ “แพลตฟอร์มชีวิตประจำวัน” แม้ว่าในช่วงเริ่มต้น 2-3 ปีแรก นักวิเคราะห์หลายคนมองว่า เวอร์ชวลแบงก์จะมีความเสี่ยงเรื่องหนี้เสีย และยังไม่ได้มีกำไรมากนัก เพราะต้องใช้เงินลงทุนด้านระบบเยอะมาก แต่หากมองระยะยาว นี่คือการซื้อ “อนาคต” และตลาดหุ้นมักจะชอบเรื่องแบบนี้แหล่ะครับ กรุงไทยในอดีตเคยถูกมองเป็นหุ้นธนาคารรัฐ มีการเติบโตช้า ไม่หวือหวา แถมราคาหุ้นนิ่ง ๆ ใครถืออยู่จะเบื่อหน่ายได้ ผ่านมาถึงวันนี้ ภาพหุ้นกรุงไทยเริ่มเปลี่ยนแปลง เพราะนักลงทุนเริ่มมองว่า กรุงไทยกำลังขยับจาก “ธนาคารดั้งเดิม” ไปสู่ “Technology-driven Bank” แม้อาจจะมีการมองว่า เวอร์ชวลแบงก์ของกรุงไทยไม่ง่าย เพราะยังมีคู่แข่งขันด้วยอย่าง SCBX และกลุ่มซีพี ที่เตรียมนับหนึ่งเวอร์ชวลแบงก์เช่นกัน แต่ข้อได้เปรียบของกรุงไทย คือ การเริ่มต้นจาก “ฐานลูกค้า” ที่ใหญ่มากขนาดมหึมา ทั้งฐานลูกค้าตัวเอง และกลุ่มพันธมิตรคือ เอไอเอส และ OR กรุงไทยย้ำชัดเจนว่า กลุ่มเป้าหมายของแบงก์คลิกซ์ จะไม่ซ้ำกับฐานลูกค้า (รายย่อย) เดิมของธนาคาร ที่ส่วนใหญ่เป็นข้าราชการ พนักงานรัฐวิสาหกิจ กลุ่มมนุษย์เงินเดือนที่มีเงินเดือนเข้าบัญชีกรุงไทย หากกรุงไทยเริ่มเจาะฐานลูกค้ากลุ่มนี้ได้ เชื่อว่าจะสร้างการเติบใหญ่ในด้านของกำไรให้กับธนาคารได้ และจะเป็นอีกอัพไซด์ของหุ้นกรุงไทยในช่วง 2-3 ปี นับจากนี้