ธุรกรรมหลักทรัพย์

ผู้สื่อข่าวรายงานว่า วันนี้ (30 มิ.ย.69) สำนักงานคณะกรรมการกำกับหลักทรัพย์และตลาดหลักทรัพย์ (ก.ล.ต.) ออกแนวปฏิบัติเรื่อง “การทำความรู้จักลูกค้าเพื่อการตรวจสอบผู้รับผลประโยชน์ที่แท้จริง และกระบวนการติดตามและตรวจสอบการทำธุรกรรมของลูกค้า” สำหรับผู้ประกอบธุรกิจหลักทรัพย์และผู้ประกอบธุรกิจสัญญาซื้อขายล่วงหน้า เพื่อยกระดับมาตรฐาน KYC, CDD และ Enhanced CDD ให้มีความรัดกุมและสอดคล้องกับความเสี่ยงในปัจจุบันมากขึ้น โดยมีผลใช้บังคับตั้งแต่วันที่ 16 สิงหาคม 2569 ก.ล.ต. ระบุว่า แม้ปัจจุบันจะมีหลักเกณฑ์กำกับดูแลอยู่แล้ว แต่จากการพัฒนาอย่างรวดเร็วของเทคโนโลยีและนวัตกรรมทางการเงิน ทำให้รูปแบบธุรกรรมมีความซับซ้อนและรวดเร็วขึ้น ส่งผลให้ตลาดทุนมีความเสี่ยงถูกใช้เป็นช่องทางฟอกเงิน ฉ้อโกง และอาชญากรรมทางเทคโนโลยี จึงจำเป็นต้องยกระดับมาตรการให้ทันสถานการณ์ โดยแนวปฏิบัตินี้จัดทำร่วมกับหลายหน่วยงาน อาทิ กองบัญชาการตำรวจสอบสวนกลาง สำนักงานคณะกรรมการป้องกันและปราบปรามการฟอกเงิน (ปปง.) และผู้ประกอบธุรกิจในตลาดทุน เพื่อให้สอดคล้องกับหลักเกณฑ์ ปปง. และนำไปใช้ได้จริง สาระสำคัญคือ การกำหนดบทบาทและความรับผิดชอบของคณะกรรมการบริษัท ผู้บริหาร และหน่วยงานที่เกี่ยวข้องให้ชัดเจน ครอบคลุมตั้งแต่นโยบาย การกำกับดูแล บุคลากร การอบรม ไปจนถึงการติดตามผลด้าน KYC, CDD และ Enhanced CDD อย่างต่อเนื่อง เพื่อบริหารความเสี่ยงอย่างมีประสิทธิภาพ ในขั้นตอนเปิดบัญชี ผู้ประกอบธุรกิจต้องตรวจสอบข้อมูลลูกค้าอย่างละเอียด เพื่อยืนยันตัวตน ประเมินความเหมาะสมในการลงทุน และประเมินความเสี่ยงการถูกใช้เป็นช่องทางกระทำผิดกฎหมาย สำหรับลูกค้าบุคคลธรรมดา ต้องตรวจสอบอาชีพ ฐานะการเงิน และแหล่งที่มาของรายได้และเงินลงทุน ส่วนลูกค้านิติบุคคลต้องตรวจสอบโครงสร้างผู้ถือหุ้น ผู้มีอำนาจดำเนินการ ฐานะการเงิน วัตถุประสงค์การลงทุน รวมถึงผู้รับผลประโยชน์ที่แท้จริง (UBO) เพื่อป้องกันการใช้ตัวแทนถือครองทรัพย์สินหรือบริษัทบังหน้า หากพบข้อมูลไม่สมเหตุสมผล ขัดแย้ง หรือมีข้อสงสัย ต้องดำเนินการ Enhanced CDD โดยขอข้อมูลเพิ่มเติม และหากไม่สามารถตรวจสอบข้อเท็จจริงได้เพียงพอ สามารถปฏิเสธการเปิดบัญชีได้ หลังเปิดบัญชีแล้ว ต้องมีการติดตามและตรวจสอบธุรกรรมอย่างต่อเนื่อง (On-going Monitoring) โดยเปรียบเทียบพฤติกรรมการทำธุรกรรมกับข้อมูลลูกค้า หากพบความผิดปกติ เช่น มูลค่าซื้อขายไม่สอดคล้องฐานะทางการเงิน หรือมีการโอนเงินเข้า–ออกผิดปกติ ต้องทำ Enhanced CDD เพิ่มเติม รายงานผู้บริหาร และหากเข้าข่ายต้องสงสัย ต้องรายงานต่อ ปปง. ตามเกณฑ์ อีกประเด็นสำคัญคือ การยกระดับมาตรการฝาก–ถอนเงินและโอนหลักทรัพย์ เพื่อป้องกันการใช้บัญชีม้า โดยกำหนดให้ธุรกรรมต้องทำผ่านบัญชีธนาคารชื่อเดียวกับบัญชีซื้อขายหลักทรัพย์ และใช้บัญชีธนาคารเดียวกัน เพื่อให้ตรวจสอบเส้นทางการเงินได้ชัดเจน กรณีถอนเงินไปบัญชีอื่น ต้องมีมาตรการควบคุมความเสี่ยงเพิ่มเติม เช่น การชะลอรายการถอน เพื่อป้องกันการนำบัญชีไปใช้เคลื่อนย้ายเงินผิดกฎหมาย ขณะที่การโอนหลักทรัพย์ต้องเป็นไปตามหลักเกณฑ์สมาคมบริษัทหลักทรัพย์ไทย (ASCO) และหากพบธุรกรรมซับซ้อนหรือผิดปกติ ต้องตรวจสอบเพิ่มเติมก่อนดำเนินการ ทั้งนี้ แนวปฏิบัติฉบับใหม่นี้จะช่วยยกระดับมาตรฐานกำกับดูแลตลาดทุน เพิ่มประสิทธิภาพป้องกันการฟอกเงิน อาชญากรรมทางเทคโนโลยี และบัญชีม้า พร้อมสร้างความเชื่อมั่นให้ตลาดทุนไทยในระยะยาว