สมชัยศรีสุทธิยากร

ผู้สื่อข่าวรายงานว่า จากกรณีข้อสงสัยเกี่ยวกับบาร์โค้ด (barcode) และคิวอาร์โค้ด (QR code) บนบัตรเลือกตั้ง ปี 2569 ที่ถูกตั้งคำถามในสื่อสังคมออนไลน์ วันนี้ (13 ก.พ.69) นายสมชัย ศรีสุทธิยากร อดีตคณะกรรมการการเลือกตั้ง ให้สัมภาษณ์ผ่านรายการ “เจาะลึกทั่วไทย Inside Thailand” ว่า ย้อนไปการเลือกตั้งปี 2566 มีคิวอาร์โค้ดบนบัตรสีชมพู ซึ่งถอดรหัสยากกว่า ขณะที่บาร์โค้ดบนบัตรเลือกตั้งครั้งนี้ เมื่อส่องจะเห็นเป็นตัวอักษรตัวแรกและตัวเลข 8 ตัว ซึ่งจะตรงกับต้นขั้วบัตรทันที “ต้องอยู่ที่ว่าจะสามารถเอาของที่อยู่ในหีบออกมาได้หรือไม่ ถ้าเอาของที่อยู่ในหีบออกมาได้ รู้ได้หมด” อดีต กกต. ตอบคำถามที่ว่าจะทำให้รู้ว่าใครลงคะแนนอย่างไรหรือไม่ นายสมชัย กล่าวต่อว่า บัตรเลือกตั้งเป็นสิ่งซึ่ง กกต. สามารถออกแบบให้มีสัญลักษณ์เพื่อใช้ในการรักษาความปลอดภัยและป้องกันการทุจริต ซึ่งเป็นหลักการของการออกแบบบัตรเลือกตั้ง เพราะฉะนั้นทำได้ทุกอย่าง แต่ไม่มีคำใดที่อนุญาตให้สามารถ tracking (ติดตามย้อนหลัง) หรือสืบย้อนกลับไปว่าบัตรนี้ใครเป็นผู้เลือกได้ เพราะจะทำให้การใช้สิทธิไม่เป็นความลับ ผิดรัฐธรรมนูญ เนื่องจากรัฐธรรมนูญกำหนดว่าการเลือกตั้ง สส. ต้องเป็นไปโดยตรงและลับ เมื่อถูกถามว่า กรณีนี้จะทำให้การเลือกตั้งครั้งนี้กลายเป็นโมฆะหรือไม่ นายสมชัย ระบุว่า ต้องฟังคำชี้แจงของ กกต. ก่อนว่าจะชี้แจงอย่างไร โดยเห็นว่า เบื้องต้นมีการชี้แจงว่าเพื่อให้สามารถตรวจสอบได้ว่าบัตรนี้อยู่เล่มไหนหรือล็อตไหน ซึ่งไม่เป็นปัญหา แต่หากย้อนกลับไปถึงว่าบัตรนี้มาจากต้นขั้วไหน อันนี้อันตราย นายสมชัย กล่าวเพิ่มเติมว่า เข้าใจว่าคนใน กกต. เองยังไม่ทราบเรื่องการมีบาร์โค้ด การพิมพ์บัตรรู้ในวงจำกัดมาก เป็นไปได้ว่าในสำนักงาน กกต. อาจมีผู้รู้รายละเอียดไม่เกิน 20 คน สมัยที่ตนเป็น กกต. คิดว่าตนรู้เพียงคนเดียวเท่านั้น ขณะที่ ผู้ช่วยศาสตราจารย์ ดร.พรสันต์ เลี้ยงบุญเลิศชัย อาจารย์ประจำคณะนิติศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย โพสต์ผ่านเฟซบุ๊กส่วนตัว “Ponson Liengboonlertchai” ระบุว่า หากเป็นไปตามที่สื่อนำเสนอเกี่ยวกับ “เรื่องบาร์โค้ด” ที่อาจทำให้ล่วงรู้ได้ว่าผู้ใช้สิทธิเลือกตั้งเลือกพรรคใด จะขัดรัฐธรรมนูญและกฎหมายอย่างชัดเจน เนื่องจากขัดต่อหลักการเลือกตั้งที่ต้องเป็นความลับ (Secret ballot) “เรื่องใหญ่เลยครับงานนี้ หากเป็นไปตามที่ข่าวนำเสนอกันจริง ‘เรื่องบาร์โค้ด’ ว่าสามารถทำให้ล่วงรู้ได้ว่าประชาชนผู้ใช้สิทธิเลือกตั้งเลือกพรรคใด แบบนี้ขัดรัฐธรรมนูญและกฎหมาย 100% เนื่องจากขัดต่อหลักการเลือกตั้งที่จะต้องเป็นความลับ (Secret ballot)” ข้อความตอนหนึ่งที่ ผศ.ดร.พรสันต์ โพสต์ พร้อมระบุว่า เมื่อการเลือกตั้งไม่เป็นความลับ ย่อมทำให้การเลือกตั้งดังกล่าวกลายเป็น “การเลือกตั้งที่ไม่สุจริตและเที่ยงธรรม” ในท้ายที่สุด ผศ.ดร.พรสันต์ ยังระบุด้วยว่า อยากให้ กกต. ออกมาชี้แจงเรื่องนี้ต่อประชาชนโดยเร็ว เนื่องจากไม่ใช่เพียงประเด็นที่อาจกระทบต่อผลการเลือกตั้งเท่านั้น แต่ยังเกี่ยวข้องกับสิทธิเลือกตั้งในฐานะสิทธิขั้นพื้นฐานของประชาชนตามรัฐธรรมนูญ แท็ก :

สมชัยศรีสุทธิยากร

ปมร้อน “บาร์โค้ด” บัตรเลือกตั้งเสี่ยงทำโมฆะ “สมชัย” ชี้ กกต.ทำได้ แต่ห้ามติดตามย้อนหลัง

บริษัท บูรพาทัศน์ (1999) จำกัด