หุ้นกู้อสังหาริมทรัพย์

รายงานสรุปจากบริษัท ทริสเรทติ้ง จำกัด (TRIS) ช่วง 9 เดือนแรกปี 2569 พบสัญญาณเตือนภัยทางเศรษฐกิจเด่นชัดขึ้น ผ่านตัวเลขสถิติทางบัญชีที่ทำหน้าที่เป็น “ดัชนีชี้วัดสุขภาพทางการเงิน” ภาคเอกชนไทย พบว่า จำนวนบริษัทที่ถูก “ปรับลดอันดับเครดิต” มีสัดส่วนมากกว่าบริษัทที่ได้รับการ “ปรับเพิ่มอันดับเครดิต” อย่างเห็นได้ชัด ภาพสะท้อนนี้ชี้ให้เห็นว่าเครื่องยนต์ทางเศรษฐกิจ หลายภาคส่วนกำลังเผชิญกับภาวะ “สะดุดและตึงตัวอย่างหนัก” จากผลประกอบการที่อ่อนแอ ภาระหนี้สินสะสมสูง ตลอดจนความกังวลด้านสภาพคล่องและการรีไฟแนนซ์ (Refinancing Risk) ทวีความรุนแรงยิ่งขึ้น บรรดาภาคธุรกิจทั้งหมด กลุ่มผู้ประกอบการพัฒนาอสังหาริมทรัพย์เพื่อขายถือเป็นกลุ่มที่เปราะบางและเผชิญแรงกดดันหนักหน่วงสุดในวงกว้าง มีการปรับลดอันดับเครดิตรวมกันในกลุ่มเสี่ยงถึง 24 ครั้ง นอกจากกลุ่มอสังหาริมทรัพย์เพื่อขายแล้ว แรงกดดันลุกลามสู่กลุ่มร้านอาหาร บริการสาธารณูปโภคที่รัฐควบคุม บริษัทบริหารสินทรัพย์ สินค้าอุปโภคบริโภคที่ไม่คงทน การค้าสินค้าโภคภัณฑ์และธุรกิจค้าปลีก ภาพรวมโครงสร้างอันดับเครดิต ได้ขยับตัวจากกลุ่มคุณภาพดี (A) ลงมาสู่กลุ่มปานกลาง (BBB) ขณะที่จำนวนผู้ออกตราสารกลุ่มมีความเสี่ยงสูง (B, C และ D) ปรับตัวเพิ่มขึ้น สะท้อนให้เห็นว่าบริษัทที่มีฐานะการเงินอ่อนแออยู่แล้ว กำลังถูกซ้ำเติมด้วยภาวะตึงตัวทางเศรษฐกิจ จนเกิดการผิดนัดชำระหนี้เพิ่มขึ้นเล็กน้อย โดยกระจุกตัวอยู่ที่กลุ่มรับเหมาก่อสร้างและอสังหาริมทรัพย์เป็นหลัก อย่างไรก็ตามท่ามกลางวงล้อมของปัจจัยลบ “ตลาดตราสารหนี้” ยังพอมีแสงสว่างอยู่บ้าง แต่จำกัดอยู่เฉพาะองค์กรที่มีโครงสร้างทางการเงินที่แข็งแกร่ง มีปัจจัยหนุนภายนอกและสามารถฟื้นตัวจากแรงกดดันในอดีตได้ โดยตลอด 9 เดือนแรก มีการปรับขึ้นอันดับเครดิตเพียง 5 ครั้งเท่านั้น ตัวอย่างที่โดดเด่นสุดคือ บริษัท เซ็นทรัลพัฒนา จำกัด (มหาชน) หรือ CPN ในกลุ่มอสังหาริมทรัพย์เพื่อเช่า ได้รับการปรับอันดับเครดิตขึ้นเป็น AA+/Stable (วันที่ 26 ก.พ. 69) ด้วยมูลค่าตราสารหนี้คงค้างสูงถึง 24,600 ล้านบาท ขณะที่อีก 4 บริษัทใน Top 5 ที่มีมูลค่าตราสารหนี้สูงสุด ล้วนถูกปรับลดอันดับเครดิต ได้แก่ STA (ปรับลงสู่ BBB+/Stable), ORI (ปรับลงสู่ BBB/Stable), JMART (ปรับลงสู่ BBB/Stable) และ NOBLE (ปรับลงสู่ BBB-/Stable) สมาคมตลาดตราสารหนี้ไทย (ThaiBMA) โดย “อริยา ติรณะประกิจ” กรรมการผู้จัดการ ให้มุมมองประเมินสถานการณ์ว่า แม้ตลาดจะเผชิญความผันผวน แต่รายชื่อบริษัทที่ประสบปัญหาสภาพคล่อง หรือต้องขอปรับโครงสร้างขยายเวลาชำระหนี้เป็น “กลุ่มหน้าเดิม” ที่ตึงตัวมาต่อเนื่อง และยังไม่พบสัญญาณการแพร่ระบาดไปสู่ลูกหนี้รายใหม่ ที่จะส่งผลกระทบเป็นวงกว้างในเชิงระบบ (Systemic Risk) กระนั้นก็ตาม ด่านทดสอบสำคัญกำลังรออยู่ช่วงไตรมาส 4/2569 ที่จะมีหุ้นกู้ถึงกำหนดชำระคืนกว่า 172,751 ล้านบาท สิ่งที่ทำให้กลุ่มอสังหาริมทรัพย์ยังเป็นเซกเตอร์ที่ต้อง “เฝ้าระวังเป็นพิเศษ” ช่วงโค้งสุดท้ายของปี คือ แรงกดดันสองต่อ ทั้งจากสถาบันการเงินที่เพิ่มความเข้มงวดการปล่อยสินเชื่อบ้านและอัตราการปฏิเสธสินเชื่อ (Rejection Rate) ยังอยู่ระดับสูง ส่งผลกระทบโดยตรงต่อกระแสเงินสดและยอดโอนของโครงการอสังหาริมทรัพย์ ผลกระทบสะสมตลอด 3 ปีที่ผ่านมา ส่งผลให้ยอดหุ้นกู้คงค้างของกลุ่มอสังหาริมทรัพย์ลดลงถึง 90,958 ล้านบาท เนื่องจากผู้ประกอบการกลุ่ม Non-investment grade มีความเสี่ยงสูงขึ้น จนไม่สามารถออกหุ้นกู้ชุดใหม่มาทดแทนชุดเดิมได้ และต้องขอขยายระยะเวลาชำระหนี้อย่างต่อเนื่อง “ตลาดหุ้นกู้อสังหาริมทรัพย์” ปี 2569 จึงเป็นบทเรียนสำคัญสำหรับทั้งผู้ประกอบการและนักลงทุน ผู้ประกอบการจำเป็นต้องเร่งบริหารจัดการกระแสเงินสด ลดการก่อหนี้เกินตัว และปรับโครงสร้างทุนให้ยืดหยุ่น ส่วนนักลงทุนจำเป็นต้องเพิ่มความระมัดระวังในการคัดเลือกสินทรัพย์ โดยพิจารณาปัจจัยพื้นฐานและอันดับเครดิตอย่างรอบคอบ เพื่อก้าวผ่านช่วงเวลาแห่งความท้าทายอย่างยิ่ง..!!