อาหารทะเลไทย

ผู้สื่อข่าวรายงานว่า วันนี้ (2 ก.ย.69) นายนันทพงษ์ จิระเลิศพงษ์ ผู้อำนวยการสำนักงานนโยบายและยุทธศาสตร์การค้า (สนค.) กระทรวงพาณิชย์ เปิดเผยว่า จากการศึกษาและติดตามแนวโน้มการนำเข้าสินค้าเกษตรของจีน พบว่า ในช่วงทศวรรษหน้า จีนมีแนวโน้มพึ่งพาตนเองมากขึ้น โดยเฉพาะกลุ่มธัญพืชและเนื้อสัตว์ ขณะเดียวกันยังมีแนวโน้มขยายการส่งออกผัก ผลไม้ และสัตว์น้ำเพิ่มขึ้น รายงาน China Agricultural Outlook ซึ่งประเมินแนวโน้มสินค้าเกษตรและอาหารของจีนในช่วงปี 2569–2578 ครอบคลุมทั้งด้านการผลิต การบริโภค การค้า และราคาสินค้าเกษตรหลัก ระบุว่า ในปี 2568 กำลังการผลิตภาคเกษตรของจีนขยายตัวอย่างต่อเนื่อง โดยผลผลิตธัญพืชรวมแตะระดับ 715 ล้านตัน สูงสุดเป็นประวัติการณ์ ขณะที่ผลผลิตเนื้อสัตว์รวมทะลุ 100 ล้านตัน เป็นครั้งแรก ขณะเดียวกัน การนำเข้าสินค้าเกษตรหลักของจีนลดลงหลายรายการ โดยเฉพาะข้าวโพดลดลง 80.6% และข้าวสาลีลดลง 64.4% สะท้อนทิศทางการสร้างความมั่นคงทางอาหารและการพึ่งพาตนเองมากขึ้นของจีน ในทางกลับกัน จีนขยายการส่งออกสินค้าเกษตรหลายประเภท โดยการส่งออกผักเพิ่มขึ้น 6.4% ผลไม้เพิ่มขึ้น 4.4% และสัตว์น้ำเพิ่มขึ้น 7.5% เมื่อเทียบกับปีก่อน นายนันทพงษ์ กล่าวว่า แม้จีนจะส่งออกผลไม้ได้มากขึ้น แต่ผลไม้ยังเป็นกลุ่มสินค้าที่ไทยมีโอกาสสูง เนื่องจากการนำเข้าผลไม้ของจีนยังคงขยายตัว โดยรายงานคาดว่า จีนจะนำเข้าผลไม้เพิ่มขึ้นเฉลี่ย 6.1% ต่อปี และยังคงขาดดุลการค้าผลไม้ในระยะยาว จากความต้องการบริโภคภายในประเทศที่เพิ่มขึ้นอย่างต่อเนื่อง ทั้งนี้ การบริโภคผลไม้ของจีนคาดว่าจะเติบโตเฉลี่ย 1.2% ต่อปี แตะระดับ 369 ล้านตันในปี 2578 จึงยังมีช่องว่างให้ผลไม้ไทยเติบโตได้อีก โดยเฉพาะผลไม้พรีเมียมและผลไม้แปรรูป สอดคล้องกับแนวโน้มที่ผู้บริโภคจีนให้ความสำคัญกับสินค้าคุณภาพสูงมากขึ้น สำหรับสินค้าที่มีแนวโน้มนำเข้าเพิ่มขึ้น ได้แก่ กลุ่มเนื้อสัตว์ โดยเฉพาะเนื้อไก่แปรรูป คาดว่าในปี 2578 จีนจะนำเข้าเนื้อสัตว์ปีกราว 1.27 ล้านตัน หรือเติบโตเฉลี่ย 2.4% ต่อปี ถือเป็นโอกาสสำหรับการส่งออกไก่แปรรูปของไทยที่มีคุณภาพและมาตรฐานสูง เช่นเดียวกับเนื้อวัวและเนื้อแกะที่คาดว่าการนำเข้าจะเพิ่มขึ้นในระยะยาว ส่วนสินค้าประมงและสัตว์น้ำ คาดว่าการนำเข้าของจีนจะเติบโตเฉลี่ย 1.6% ต่อปี แตะระดับ 8.08 ล้านตันในปี 2578 จึงยังเป็นตลาดที่มีศักยภาพจากความต้องการที่มีอย่างต่อเนื่อง และเป็นโอกาสสำหรับผู้ส่งออกกุ้งและอาหารทะเลแปรรูปของไทย อย่างไรก็ตาม กลุ่มสินค้าที่ผู้ส่งออกไทยควรติดตาม เฝ้าระวัง และเตรียมปรับกลยุทธ์ ได้แก่ ข้าวและน้ำตาล โดยรายงานคาดการณ์ว่า การนำเข้าข้าวของจีนจะลดลงเฉลี่ย 9.1% ต่อปี เหลือเพียง 0.95 ล้านตันในปี 2578 ขณะที่จีนมีแนวโน้มส่งออกข้าวเพิ่มขึ้น ส่งผลให้ผู้ส่งออกข้าวไทยอาจเผชิญการแข่งขันในตลาดโลกสูงขึ้น ด้านน้ำตาล จีนตั้งเป้าเพิ่มผลผลิตภายในประเทศเฉลี่ย 2.5% ต่อปี ส่งผลให้การนำเข้าน้ำตาลมีแนวโน้มลดลงเหลือประมาณ 4 ล้านตันในปี 2578 นายนันทพงษ์ ประเมินว่า ในช่วงทศวรรษหน้า ตลาดสินค้าเกษตรและอาหารของจีนจะเปลี่ยนจาก “ตลาดนำเข้าสินค้าปริมาณมาก” ไปสู่ “ตลาดสินค้าคุณภาพสูงและมีความหลากหลาย” มากขึ้น สอดคล้องกับรายได้ของประชากรจีนที่คาดว่าจะเติบโตเฉลี่ย 4.3% ต่อปีในเขตเมือง และ 6.5% ต่อปีในเขตชนบท รวมถึงอัตราการขยายตัวของเมือง (Urbanization) ที่คาดว่าจะแตะ 75% ภายในปี 2578 ปัจจัยดังกล่าวจะสนับสนุนให้ความต้องการสินค้าพรีเมียม สินค้าแปรรูป และสินค้าเพื่อสุขภาพเพิ่มขึ้นอย่างต่อเนื่อง ผู้ประกอบการไทยจึงควรยกระดับคุณภาพและสร้างแบรนด์สินค้า โดยเฉพาะกลุ่มผลไม้ซึ่งยังเป็นจุดแข็งของไทย พร้อมขยายสินค้าแปรรูปมูลค่าเพิ่มในกลุ่มเนื้อไก่และอาหารทะเล เพื่อรองรับความต้องการที่เพิ่มขึ้น นอกจากนี้ ควรติดตามและศึกษาพฤติกรรมผู้บริโภคจีนรุ่นใหม่ ที่ให้ความสำคัญกับสุขภาพและความสะดวกตามวิถีชีวิตรูปแบบใหม่ รวมถึงพัฒนาสินค้าให้สอดคล้องกับความต้องการที่แตกต่างกันในแต่ละมณฑล ตลอดจนติดตามนโยบายความมั่นคงทางอาหารของจีนอย่างใกล้ชิด โดยเฉพาะกลุ่มข้าวและน้ำตาลซึ่งมีความเสี่ยงตลาดหดตัว พร้อมกระจายตลาดส่งออกไปยังประเทศอื่นควบคู่กันไป