“พลังงาน” ยันไม่ยกเลิกโซฮอล์ 91-95 ชู E20 ลดนำเข้าน้ำมันปีละ 1.5 หมื่นล้าน

ผู้สื่อข่าวรายงานว่า นายพงศ์พล ยอดเมืองเจริญ โฆษกกระทรวงพลังงาน ชี้แจงกรณีกระแสข่าวการเตรียมยกเลิกจำหน่ายน้ำมันแก๊สโซฮอล์ 91 และ 95 ว่า ข้อมูลดังกล่าวยังไม่เป็นความจริง โดยปัจจุบันเป็นเพียงแนวทางการศึกษาระยะยาว ภายใต้นโยบายของ นายเอกนัฏ พร้อมพันธุ์ รัฐมนตรีว่าการกระทรวงพลังงาน ที่มุ่งลดการพึ่งพาการนำเข้าเชื้อเพลิงจากต่างประเทศ และเพิ่มสัดส่วนการใช้พลังงานที่สามารถผลิตได้ภายในประเทศ

ทั้งนี้ กระทรวงพลังงานอยู่ระหว่างพิจารณาแนวทางส่งเสริมการใช้น้ำมันแก๊สโซฮอล์ E20 เป็นน้ำมันเบนซินพื้นฐานทดแทน E10 ในอนาคต โดยให้ความสำคัญกับการใช้กลไกราคาเป็นแรงจูงใจในการเปลี่ยนพฤติกรรมของผู้บริโภค มากกว่าการใช้มาตรการบังคับ พร้อมคำนึงถึงความพร้อมของยานพาหนะ ผลกระทบต่อประชาชน และการรับฟังความคิดเห็นจากทุกภาคส่วนอย่างรอบด้าน

นายพงศ์พลระบุว่า ประเทศไทยยังพึ่งพาการนำเข้าน้ำมันดิบประมาณ 90% ของปริมาณการใช้ โดยในช่วง 4 เดือนแรกของปีมีมูลค่านำเข้าน้ำมันดิบมากกว่า 400,000 ล้านบาท ขณะที่มูลค่าการนำเข้าพลังงานโดยรวมอยู่ที่ประมาณ 1.24 ล้านล้านบาทต่อปี ส่งผลให้ประเทศไทยมีความอ่อนไหวต่อความผันผวนของราคาพลังงานในตลาดโลก โดยเฉพาะในช่วงที่เกิดความขัดแย้งทางภูมิรัฐศาสตร์และภาวะอุปทานพลังงานตึงตัว

สำหรับแนวทางแก้ไขปัญหาราคาพลังงานที่ผ่านมา กระทรวงพลังงานได้ดำเนินมาตรการปรับโครงสร้างราคาน้ำมัน โดยระบุว่ามีการปรับลดองค์ประกอบต้นทุนที่ใช้ในการคำนวณราคาน้ำมัน ซึ่งประเมินเป็นมูลค่าประมาณ 10,800 ล้านบาทต่อปี รวมถึงมาตรการนำผลประโยชน์ส่วนเกินจากธุรกิจโรงกลั่นมาช่วยบรรเทาภาระราคาน้ำมันแก่ประชาชน คิดเป็นมูลค่าประมาณ 31,000 ล้านบาท

อย่างไรก็ตาม การปรับโครงสร้างราคาเพียงอย่างเดียวอาจไม่เพียงพอต่อการแก้ไขปัญหาในระยะยาว เนื่องจากประเทศไทยยังต้องพึ่งพาการนำเข้าเชื้อเพลิงเป็นหลัก จึงจำเป็นต้องเพิ่มสัดส่วนการใช้พลังงานทดแทนที่ผลิตจากวัตถุดิบภายในประเทศ โดยเฉพาะเอทานอลจากอ้อยและมันสำปะหลัง รวมถึงไบโอดีเซลจากปาล์มน้ำมัน

ทั้งนี้ หากประเทศไทยสามารถปรับเปลี่ยนจากการใช้น้ำมันแก๊สโซฮอล์ E10 มาเป็น E20 ในฐานะน้ำมันเบนซินพื้นฐานได้ตามแนวทางที่ศึกษา คาดว่าจะช่วยลดความต้องการใช้น้ำมันเบนซินจากเชื้อเพลิงฟอสซิล คิดเทียบเท่าน้ำมันดิบมากกว่า 700 ล้านลิตรต่อปี และลดมูลค่าการนำเข้าน้ำมันจากต่างประเทศได้ประมาณ 15,000 ล้านบาทต่อปี ขณะเดียวกันยังช่วยเพิ่มความต้องการใช้เอทานอลที่ผลิตจากผลผลิตทางการเกษตรภายในประเทศ สร้างโอกาสเพิ่มรายได้ให้แก่เกษตรกรผู้ปลูกอ้อยและมันสำปะหลัง

โฆษกกระทรวงพลังงานกล่าวว่า หลายประเทศที่มีศักยภาพด้านการเกษตรได้กำหนดนโยบายส่งเสริมเชื้อเพลิงชีวภาพอย่างต่อเนื่อง อาทิ ประเทศบราซิล ซึ่งเป็นผู้ส่งออกน้ำตาลรายใหญ่ของโลก มีนโยบายใช้น้ำมันเบนซิน E32 ที่มีส่วนผสมของเอทานอล 32% ขณะที่ประเทศอินโดนีเซีย ซึ่งเป็นผู้ผลิตปาล์มน้ำมันรายใหญ่ มีนโยบายส่งเสริมการใช้น้ำมันดีเซล B50 ที่มีส่วนผสมของไบโอดีเซล 50%

ส่วนประเทศไทยซึ่งมีศักยภาพในการผลิตอ้อย น้ำตาล และปาล์มน้ำมัน ปัจจุบันยังใช้น้ำมัน E10 และ B7 เป็นเชื้อเพลิงพื้นฐาน จึงมีโอกาสเพิ่มการใช้ผลผลิตทางการเกษตรเพื่อทดแทนการนำเข้าเชื้อเพลิงจากต่างประเทศได้มากขึ้น

สำหรับสถานการณ์การใช้เชื้อเพลิงชีวภาพในประเทศ พบว่าประชาชนเริ่มตอบรับมาตรการส่งเสริมการใช้พลังงานทดแทน โดยมียอดใช้น้ำมันดีเซล B20 ล่าสุดเฉลี่ยประมาณ 8.29 ล้านลิตรต่อวัน และน้ำมันแก๊สโซฮอล์ E20 ประมาณ 6.72 ล้านลิตรต่อวัน

ขณะเดียวกัน ราคาจำหน่ายน้ำมัน E20 ต่ำกว่าแก๊สโซฮอล์ 95 ประมาณ 8 บาทต่อลิตร แม้การใช้ E20 อาจทำให้ระยะทางการขับขี่ลดลงประมาณ 3% แต่เมื่อเปรียบเทียบค่าใช้จ่ายด้านเชื้อเพลิงแล้ว ผู้บริโภคสามารถประหยัดค่าใช้จ่ายได้เกือบ 20% ทั้งนี้ ผู้ใช้รถควรตรวจสอบความสามารถในการรองรับน้ำมัน E20 จากคู่มือรถยนต์หรือข้อมูลบริเวณฝาถังน้ำมันก่อนเลือกใช้

นายพงศ์พลย้ำว่า แนวทางส่งเสริม E20 ควรดำเนินการภายใต้หลักการ “จูงใจ ไม่หักคอ” โดยให้ประชาชนเป็นผู้ตัดสินใจเลือกใช้เชื้อเพลิงตามความเหมาะสมและความคุ้มค่า หากในอนาคตมีการกำหนดให้ E20 เป็นน้ำมันพื้นฐาน จะต้องดำเนินการอย่างเป็นขั้นตอน รับฟังความคิดเห็นจากผู้มีส่วนเกี่ยวข้อง และจัดให้มีทางเลือกสำหรับรถยนต์ที่ไม่สามารถรองรับน้ำมัน E20 ได้

นอกจากนี้ กระทรวงพลังงานเห็นว่าการพัฒนาเชื้อเพลิงชีวภาพจำเป็นต้องดำเนินการควบคู่กับการเพิ่มประสิทธิภาพการผลิตวัตถุดิบทางการเกษตร โดยเฉพาะการเพิ่มผลผลิตต่อไร่ของอ้อย มันสำปะหลัง และปาล์มน้ำมัน เพื่อลดต้นทุนการผลิตเอทานอลและไบโอดีเซล ทำให้เชื้อเพลิงชีวภาพสามารถแข่งขันด้านราคาได้อย่างยั่งยืน และส่งต่อประโยชน์ไปยังผู้บริโภคและเกษตรกรรายย่อยอย่างทั่วถึง

“หัวใจของเรื่องนี้ไม่ได้อยู่ที่ปั๊ม แต่อยู่ที่ไร่” นายพงศ์พลกล่าว พร้อมย้ำว่าการส่งเสริมเชื้อเพลิงชีวภาพต้องสร้างรายได้ให้แก่เกษตรกรไทยอย่างแท้จริง ภายใต้การแข่งขันที่โปร่งใสและไม่ทำให้ผลประโยชน์กระจุกตัวอยู่เฉพาะผู้ประกอบการรายใหญ่

ทั้งนี้ กระทรวงพลังงานยืนยันว่า การปรับเปลี่ยนนโยบายเชื้อเพลิงพื้นฐานในอนาคตจะต้องให้ความสำคัญกับความพร้อมของผู้ผลิตรถยนต์ ผู้ค้าน้ำมัน และประชาชน เพื่อให้การเปลี่ยนผ่านเป็นไปอย่างเหมาะสม โดยมีเป้าหมายลดการพึ่งพาพลังงานนำเข้า สร้างความมั่นคงด้านพลังงาน และเพิ่มมูลค่าให้กับผลผลิตทางการเกษตรภายในประเทศในระยะยาว