“สภาหอ” มั่นใจอนุทินเซ็น ART ร่วมมะกัน ไทยได้ประโยชน์แน่นอน!

“ชนินทร์” มองบวกไทย–สหรัฐฯ ลงนาม Joint Statement สร้างความชัดเจนทางการค้า ลดความเสี่ยงมาตรการภาษี รักษาความสามารถแข่งขันสินค้าไทย ประเมินเจรจาคืบกว่า 90% คาดได้ข้อยุติใน 2–3 เดือน หนุนเปิดตลาดอย่างสมดุล ลดต้นทุนวัตถุดิบ เพิ่มโอกาสขยายการค้าและการลงทุน


ดร.ชนินทร์ ชลิศราพงศ์ รองประธานกรรมการหอการค้าแห่งประเทศไทย และประธานคณะกรรมการเจรจาการค้าระหว่างประเทศ หอการค้าไทย เปิดเผยผ่านรายการ “เจาะลึกทั่วไทย อินไซด์ไทยแลนด์” ถึงความคืบหน้าการเจรจาความตกลงการค้าต่างตอบแทน (Agreement on Reciprocal Trade: ART) ระหว่างประเทศไทยกับสหรัฐอเมริกา ภายหลังนายอนุทิน ชาญวีรกูล นายกรัฐมนตรี และนายโดนัลด์ ทรัมป์ ประธานาธิบดีสหรัฐฯ ร่วมลงนามแถลงการณ์ร่วม (Joint Statement) เมื่อวันที่ 17 พฤศจิกายน 2569 ณ กรุงมะนิลา ประเทศฟิลิปปินส์ ว่า ถือเป็นพัฒนาการเชิงบวกต่อเศรษฐกิจไทย โดยเฉพาะการสร้างความชัดเจนด้านนโยบายการค้า และลดความไม่แน่นอนที่อาจกระทบต่อภาคส่งออก

ทั้งนี้ การลงนามดังกล่าวสะท้อนว่าทั้งสองประเทศสามารถหาข้อสรุปในสาระสำคัญของการเจรจาได้แล้ว แม้ยังไม่ใช่ความตกลงฉบับสมบูรณ์ แต่ถือเป็นความก้าวหน้าที่ช่วยสร้างความเชื่อมั่นให้ภาคธุรกิจและนักลงทุน โดยเฉพาะผู้ประกอบการที่พึ่งพาตลาดสหรัฐฯ ซึ่งเป็นตลาดส่งออกอันดับหนึ่งของไทย

ดร.ชนินทร์ ประเมินว่า การเจรจาระหว่างไทยกับสหรัฐฯ มีความคืบหน้าไปแล้วมากกว่า 90% โดยเหลือรายละเอียดด้านเทคนิค การปรับปรุงกฎระเบียบ และกระบวนการทางกฎหมายที่เกี่ยวข้อง ซึ่งต้องอาศัยการประสานงานระหว่างหน่วยงานของทั้งสองประเทศ โดยคาดว่าการดำเนินการในส่วนที่เหลืออาจใช้เวลาอีกประมาณ 2–3 เดือน

“ในกรอบใหญ่หลักการใหญ่ ผมคิดว่าจบไป 90 กว่าเปอร์เซ็นต์ อันนี้ผมคาดการณ์เองนะครับ เหลือในทางเทคนิคเท่านั้นเอง” ดร.ชนินทร์ กล่าว

สำหรับประเด็นที่ประธานาธิบดีทรัมป์แถลงภายหลังพิธีลงนาม โดยเฉพาะข้อเรียกร้องเกี่ยวกับการเปิดตลาดสินค้าเกษตรและการปรับลดภาษีนำเข้า ดร.ชนินทร์ เห็นว่า ควรยึดสาระสำคัญตามเอกสาร Joint Statement ที่ลงนามร่วมกันเป็นหลัก เนื่องจากเป็นกรอบความร่วมมืออย่างเป็นทางการระหว่างสองประเทศ ขณะที่รายละเอียดของความตกลงยังต้องผ่านกระบวนการเจรจาและดำเนินการตามขั้นตอนภายในต่อไป

นอกจากนี้ เอกสารดังกล่าวยังให้ความสำคัญกับความสัมพันธ์ทางเศรษฐกิจระหว่างไทยกับสหรัฐฯ ที่มีมาอย่างยาวนาน โดยอ้างอิงสนธิสัญญาทางไมตรีและความสัมพันธ์ทางเศรษฐกิจ พ.ศ.2509 และกรอบความตกลงด้านการค้าและการลงทุน พ.ศ.2545 ซึ่งเป็นพื้นฐานสำคัญในการสร้างความร่วมมือและความยืดหยุ่นในการเจรจาระหว่างสองประเทศ

ชี้รักษาตลาดส่งออกสหรัฐฯ สำคัญต่อเศรษฐกิจไทย

ดร.ชนินทร์ กล่าวว่า ประโยชน์สำคัญของการเดินหน้าเจรจา ART คือการรักษาตลาดส่งออกหลักของประเทศไทย โดยประเมินว่ามูลค่าการส่งออกสินค้าไทยไปยังสหรัฐฯ ในปีนี้อยู่ที่ประมาณ 3 ล้านล้านบาท หากไม่สามารถบรรลุข้อตกลงและสหรัฐฯ ปรับเพิ่มมาตรการภาษีนำเข้าในอนาคต อาจส่งผลกระทบต่อความสามารถในการแข่งขันของผู้ประกอบการไทยอย่างมีนัยสำคัญ

โดยเฉพาะกลุ่มสินค้าเกษตรและอาหาร ซึ่งมีมูลค่าการส่งออกไปยังสหรัฐฯ ประมาณ 200,000 ล้านบาทต่อปี รวมถึงสินค้าอุตสาหกรรมและสินค้าแปรรูปที่มีฐานการผลิตอยู่ในประเทศไทย

สำหรับข้าวหอมมะลิไทย สหรัฐฯ ถือเป็นหนึ่งในตลาดสำคัญ โดย ดร.ชนินทร์ ระบุว่า ไทยส่งออกข้าวหอมมะลิไปยังตลาดดังกล่าวมากกว่า 600,000 ตัน คิดเป็นสัดส่วนประมาณ 50% ของการส่งออกข้าวหอมมะลิไทย ขณะที่สินค้าอื่น ๆ ได้แก่ แป้งมันสำปะหลัง ยางธรรมชาติ ทุเรียน อาหารทะเล ผัก ผลไม้ อัญมณีและเครื่องประดับ ตลอดจนเฟอร์นิเจอร์ ล้วนเป็นกลุ่มสินค้าที่ได้รับประโยชน์จากการรักษาความสามารถในการแข่งขันในตลาดสหรัฐฯ

ทั้งนี้ ดร.ชนินทร์ ประเมินว่า กลุ่มสินค้าที่เกี่ยวข้องกับผู้ประกอบการไทยโดยตรงมีสัดส่วนประมาณ 20–25% ของมูลค่าการส่งออกไปสหรัฐฯ หรือคิดเป็นมูลค่าราว 600,000–700,000 ล้านบาท ซึ่งเป็นกลุ่มที่จำเป็นต้องให้ความสำคัญเป็นพิเศษ เนื่องจากเชื่อมโยงกับภาคการผลิต การเกษตร และการจ้างงานภายในประเทศ

ขณะเดียวกัน สหรัฐฯ มีการจัดเก็บภาษีนำเข้าสินค้าไทยบางรายการภายใต้มาตรา 301 ในอัตรา 12.5% โดย ดร.ชนินทร์ แสดงความกังวลว่า หากการเจรจาไม่ประสบผลสำเร็จและนำไปสู่การเพิ่มอัตราภาษีในอนาคต อาจกระทบต่อความสามารถในการแข่งขันของสินค้าไทยเมื่อเทียบกับประเทศคู่แข่ง

ดังนั้น การมีกรอบความตกลงทางการค้าที่ชัดเจนจึงเป็นปัจจัยสำคัญในการลดความเสี่ยงด้านภาษี ช่วยให้ผู้ประกอบการสามารถวางแผนการผลิตและการส่งออกได้อย่างมีประสิทธิภาพ รวมถึงรักษาความต่อเนื่องของคำสั่งซื้อจากตลาดสหรัฐฯ

หนุนเปิดตลาดอย่างสมดุล เพิ่มโอกาสลดต้นทุนการผลิต

สำหรับแนวทางการเปิดตลาดสินค้าให้สหรัฐฯ ดร.ชนินทร์ เห็นว่า ไทยควรพิจารณาปรับลดอุปสรรคทางการค้าภายใต้หลักการสร้างความเป็นธรรมระหว่างสองประเทศ โดยคำนึงถึงผลประโยชน์โดยรวมของเศรษฐกิจไทยเป็นสำคัญ

ปัจจุบันประเทศไทยมีความตกลงการค้าเสรี (FTA) กับประเทศคู่ค้าหลายแห่ง อาทิ ญี่ปุ่น เกาหลีใต้ ออสเตรเลีย นิวซีแลนด์ ชิลี และเปรู ซึ่งทำให้สินค้าจากประเทศเหล่านี้ได้รับสิทธิประโยชน์ด้านภาษีตามเงื่อนไขของแต่ละความตกลง

ดังนั้น การพิจารณาปรับลดภาษีและเปิดตลาดให้สินค้าจากสหรัฐฯ จึงเป็นส่วนหนึ่งของการสร้างสมดุลทางการค้า อย่างไรก็ตาม จำเป็นต้องกำหนดเงื่อนไขและมาตรการรองรับที่เหมาะสม โดยเฉพาะสินค้าเกษตรและสินค้าที่มีความอ่อนไหวต่อผู้ผลิตภายในประเทศ

ดร.ชนินทร์ อธิบายว่า การเปิดตลาดไม่ได้หมายความว่าสินค้าจากสหรัฐฯ จะเข้ามาครองส่วนแบ่งตลาดไทยโดยอัตโนมัติ เนื่องจากการตัดสินใจซื้อขายขึ้นอยู่กับกลไกตลาด ทั้งด้านราคา คุณภาพ และความต้องการของผู้ประกอบการ

ในทางกลับกัน การนำเข้าวัตถุดิบบางประเภทอาจช่วยลดต้นทุนการผลิตของภาคอุตสาหกรรมไทย โดยเฉพาะอุตสาหกรรมอาหารสัตว์และปศุสัตว์ ซึ่งมีความต้องการใช้วัตถุดิบมากกว่าปริมาณที่ผลิตได้ภายในประเทศ

ตัวอย่างเช่น ข้าวโพดเลี้ยงสัตว์ ซึ่งไทยมีกำลังการผลิตประมาณ 3–4 ล้านตันต่อปี ขณะที่ความต้องการใช้ในอุตสาหกรรมอาหารสัตว์อยู่ที่ประมาณ 9–10 ล้านตันต่อปี ส่งผลให้ต้นทุนวัตถุดิบเป็นภาระสำคัญต่อผู้ประกอบการและเกษตรกรผู้เลี้ยงสุกร โค และไก่

การเปิดนำเข้าวัตถุดิบเพิ่มเติมภายใต้เงื่อนไขที่เหมาะสม จึงอาจช่วยลดต้นทุนการผลิต เพิ่มความสามารถในการแข่งขันของอุตสาหกรรมอาหารและปศุสัตว์ ตลอดจนสร้างประโยชน์ต่อผู้บริโภคผ่านต้นทุนสินค้าในระยะยาว

อย่างไรก็ตาม ดร.ชนินทร์ ย้ำว่า การเปิดตลาดต้องดำเนินการอย่างรอบคอบ โดยให้ภาครัฐและภาคเอกชนร่วมกันประเมินผลกระทบ รวมถึงพิจารณามาตรการด้านภาษี โควตานำเข้า และเงื่อนไขทางการค้าที่สามารถรักษาสมดุลระหว่างผู้ผลิตในประเทศกับผู้ใช้วัตถุดิบได้อย่างเหมาะสม

สนับสนุนตรวจสอบแหล่งกำเนิดสินค้า เพิ่มความเชื่อมั่นคู่ค้า

อีกประเด็นสำคัญในการเจรจาการค้าระหว่างไทยกับสหรัฐฯ คือการตรวจสอบแหล่งกำเนิดสินค้า เพื่อป้องกันการใช้ประเทศไทยเป็นช่องทางหลีกเลี่ยงมาตรการภาษีของสหรัฐฯ ซึ่งอาจส่งผลกระทบต่อความน่าเชื่อถือของระบบการค้าและผู้ส่งออกไทย

ดร.ชนินทร์ ระบุว่า จากการประเมินโครงสร้างการส่งออกไทยไปสหรัฐฯ สินค้าที่ผลิตโดยบริษัทอเมริกันและส่งออกกลับไปยังสหรัฐฯ มีสัดส่วนประมาณ 50% ขณะที่สินค้าของผู้ประกอบการไทยมีสัดส่วนประมาณ 22–25% ส่วนอีกประมาณ 25–28% เป็นกลุ่มที่ตนประเมินว่าอาจมีประเด็นเกี่ยวกับการส่งผ่านสินค้าและการใช้สิทธิด้านแหล่งกำเนิดสินค้าที่ควรตรวจสอบ

ทั้งนี้ ตัวเลขดังกล่าวเป็นการประเมินของผู้ให้สัมภาษณ์ มิใช่ผลการตรวจสอบยืนยันว่ามีการกระทำผิดเกี่ยวกับแหล่งกำเนิดสินค้าในสัดส่วนดังกล่าวทั้งหมด

ดร.ชนินทร์ เห็นว่า การตรวจสอบแหล่งกำเนิดสินค้าอย่างเข้มงวดเป็นแนวทางที่เหมาะสม โดยสนับสนุนให้กระทรวงพาณิชย์และหน่วยงานศุลกากรของทั้งสองประเทศร่วมกันตรวจสอบ เพื่อป้องกันการใช้สิทธิประโยชน์ทางการค้าโดยไม่ถูกต้อง และรักษาความน่าเชื่อถือของสินค้าไทยในตลาดต่างประเทศ

มาตรการดังกล่าวจะเป็นประโยชน์ต่อผู้ประกอบการที่ดำเนินธุรกิจอย่างถูกต้องตามกฎระเบียบ และช่วยลดความเสี่ยงจากมาตรการตอบโต้ทางการค้าที่อาจกระทบต่อผู้ส่งออกไทยในวงกว้าง

ย้ำความร่วมมือรัฐ–เอกชน ปัจจัยสำคัญผลักดันดีลสำเร็จ

ดร.ชนินทร์ กล่าวเพิ่มเติมว่า การเจรจาการค้าระหว่างประเทศจำเป็นต้องอาศัยความร่วมมืออย่างใกล้ชิดระหว่างภาครัฐและภาคเอกชน เนื่องจากผู้ประกอบการเป็นผู้ดำเนินกิจกรรมการค้าจริง และมีข้อมูลเกี่ยวกับต้นทุน การแข่งขัน รวมถึงอุปสรรคในการเข้าสู่ตลาดต่างประเทศ

ที่ผ่านมา หอการค้าไทยได้ให้ข้อมูลและข้อเสนอแนะต่อภาครัฐอย่างต่อเนื่อง นับตั้งแต่สหรัฐฯ ประกาศมาตรการภาษีในเดือนเมษายน 2568 โดยทำงานร่วมกับรัฐบาลหลายชุด เพื่อสนับสนุนการกำหนดท่าทีเจรจาที่สอดคล้องกับผลประโยชน์ของประเทศไทย

ทั้งนี้ การเจรจาในระดับเทคนิคเป็นหน้าที่ของหน่วยงานรัฐบาล โดยฝ่ายสหรัฐฯ มีนายเจมิสัน เกรียร์ ผู้แทนการค้าสหรัฐฯ (USTR) เป็นผู้มีบทบาทสำคัญ ขณะที่ฝ่ายไทยมีนางศุภจี สุธรรมพันธุ์ รองนายกรัฐมนตรีและรัฐมนตรีว่าการกระทรวงพาณิชย์ เป็นผู้รับผิดชอบหลักในการเจรจา

หอการค้าไทยพร้อมรับฟังความคิดเห็นจากผู้ประกอบการ เกษตรกร พรรคการเมือง และภาคส่วนต่าง ๆ เพื่อร่วมกันพิจารณาผลกระทบและประโยชน์ที่จะได้รับจากความตกลง ART โดยเน้นการรักษาผลประโยชน์ทางเศรษฐกิจของประเทศในระยะยาว

ดร.ชนินทร์ ย้ำว่า สหรัฐฯ เป็นตลาดส่งออกที่มีความสำคัญอย่างยิ่งต่อเศรษฐกิจไทย การรักษาความสัมพันธ์ทางการค้าและสร้างเงื่อนไขการแข่งขันที่เหมาะสมจึงเป็นเรื่องจำเป็น โดยมองว่าความคืบหน้าของการเจรจา ART จะช่วยลดความไม่แน่นอนด้านนโยบายการค้า และเพิ่มโอกาสให้ภาคธุรกิจไทยสามารถขยายการค้าและการลงทุนได้ในอนาคต

Back to top button