“ยศชนัน” สั่งสกัดสารตั้งต้น “แรร์เอิร์ธ” ส่งเมียนมา ลุยแก้มลพิษน้ำข้ามแดน

“ยศชนัน” เดินหน้าแก้มลพิษน้ำข้ามพรมแดน เตรียมถกเมียนมา-จีน 24–26 พ.ย. สกัดส่งออกสารตั้งต้นแรร์เอิร์ธ พร้อมประกาศเขตควบคุมมลพิษ 2 ธ.ค. เร่งตรวจพืช-ดิน-น้ำ จัดทำ Agri-Map ให้เสร็จก่อน 15 ธ.ค.


ผู้สื่อข่าวรายงานว่า วันนี้ (21 พ.ย.69) ศาสตราจารย์ ดร.ยศชนัน วงศ์สวัสดิ์ รองนายกรัฐมนตรีและรัฐมนตรีว่าการกระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม (อว.) แถลงภายหลังการประชุมบูรณาการแก้ไขปัญหามลพิษทางน้ำ ขยะสารพิษ และฝุ่นละออง PM2.5 ณ ศูนย์แถลงข่าวรัฐบาล ตึกนารีสโมสร ทำเนียบรัฐบาล โดยมี นายสุชาติ ชมกลิ่น รัฐมนตรีว่าการกระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม และ นายเจเศรษฐ์ ไทยเศรษฐ์ รัฐมนตรีช่วยว่าการกระทรวงมหาดไทย ร่วมแถลงแนวทางแก้ไขปัญหา

นายยศชนันเปิดเผยว่า รัฐบาลกำหนดแนวทางแก้ไขปัญหาสารปนเปื้อนในแหล่งน้ำอย่างเป็นระบบ โดยแบ่งการดำเนินงานเป็น 2 ส่วนหลัก ได้แก่ การแก้ไขปัญหาที่ต้นเหตุผ่านความร่วมมือระหว่างประเทศ และการดำเนินมาตรการเร่งด่วนภายในประเทศ เพื่อควบคุมการแพร่กระจายของสารปนเปื้อน ฟื้นฟูทรัพยากรธรรมชาติ และสร้างความเชื่อมั่นด้านความปลอดภัยให้แก่ประชาชน

สำหรับการแก้ไขปัญหาที่ต้นน้ำ รัฐบาลเตรียมหารือร่วมกับเมียนมาและจีน เพื่อแก้ไขปัญหาสารปนเปื้อนข้ามพรมแดน โดย นายสีหศักดิ์ พวงเกตุแก้ว รองนายกรัฐมนตรีและรัฐมนตรีว่าการกระทรวงการต่างประเทศ ได้ประสานงานกับฝ่ายเมียนมาและหน่วยงานที่เกี่ยวข้องผ่านกลไกอาเซียน เพื่อรวบรวมข้อมูลและเตรียมเข้าสู่การประชุมระดับรัฐมนตรีในวันที่ 24 พฤศจิกายน 2569 ก่อนจัดการประชุมคณะทำงานร่วม 3 ฝ่าย ระหว่างวันที่ 25–26 พฤศจิกายนนี้ ที่ประเทศไทย โดยมีปลัดกระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมร่วมกำกับดูแลการดำเนินงาน

ขณะเดียวกัน จากการหารือระดับผู้นำระหว่างนายอนุทิน ชาญวีรกูล นายกรัฐมนตรี และ นายสี จิ้นผิง ประธานาธิบดีสาธารณรัฐประชาชนจีน ฝ่ายจีนได้รับทราบข้อกังวลของไทยเกี่ยวกับแหล่งกำเนิดสารปนเปื้อนและสารเคมีตั้งต้นที่เกี่ยวข้อง พร้อมยืนยันความร่วมมือในการแก้ไขปัญหา โดยภายหลังการประชุมระหว่างวันที่ 24–26 พฤศจิกายน นายยศชนัน พร้อมด้วยรัฐมนตรีและหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง เตรียมลงพื้นที่ตรวจสอบแหล่งเหมืองที่อาจเป็นต้นเหตุของปัญหาด้วยตนเอง

ส่วนมาตรการภายในประเทศ รัฐบาลเตรียมใช้กลไกสภาความมั่นคงแห่งชาติ (สมช.) เพื่อระงับการส่งออกและการนำผ่านสารเคมีตั้งต้นที่ใช้ในอุตสาหกรรมเหมืองแร่หายาก หรือแรร์เอิร์ธ (Rare Earth) ไปยังเมียนมาและประเทศที่เกี่ยวข้อง โดยมอบหมายให้กระทรวงอุตสาหกรรมและกระทรวงพาณิชย์เร่งทบทวนกฎระเบียบและจัดทำประกาศที่เกี่ยวข้อง เพื่อควบคุมสารเคมีที่อาจก่อให้เกิดมลพิษย้อนกลับมายังประเทศไทย โดยต้องคำนึงถึงผลกระทบต่อภาคเศรษฐกิจอื่นที่ไม่เกี่ยวข้องด้วย

นอกจากนี้ กระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมเตรียมประกาศเขตควบคุมมลพิษในวันที่ 2 ธันวาคม 2569 เพื่อยกระดับมาตรการบริหารจัดการและฟื้นฟูพื้นที่ที่ได้รับผลกระทบ พร้อมสร้างความเชื่อมั่นด้านความปลอดภัยให้แก่ประชาชน

ด้านการฟื้นฟูแหล่งน้ำ รัฐบาลเตรียมเริ่มโครงการนำร่อง (Sandbox) ใช้ระบบกรองสารหนูในพื้นที่ชลประทานบ้านเหมืองแดง อำเภอแม่สาย และพื้นที่ฝายเชียงราย เพื่อป้องกันผลกระทบต่อพื้นที่นาข้าวประมาณ 27,000 ไร่ โดยผลการศึกษาประเมินว่าเทคโนโลยีดังกล่าวมีศักยภาพลดปริมาณสารหนูได้ประมาณ 94% ทั้งนี้ จะเริ่มดำเนินการในพื้นที่นำร่องเพื่อประเมินประสิทธิภาพก่อนขยายผลต่อไป

ขณะเดียวกัน รัฐบาลเตรียมตรวจสอบสารปนเปื้อนในพืช ดิน และน้ำอย่างเข้มข้น ระหว่างวันที่ 23–25 พฤศจิกายน 2569 โดยกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ กระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม และหน่วยงานระดับจังหวัด จะร่วมกันเก็บตัวอย่างเพื่อนำข้อมูลมาจัดทำแผนที่เกษตร (Agri-Map) แบ่งระดับความเสี่ยงเป็นพื้นที่สีแดง สีเหลือง และสีเขียว ตั้งเป้าดำเนินการให้แล้วเสร็จก่อนวันที่ 15 ธันวาคม 2569

สำหรับพื้นที่สีเขียวจะมีการรับรองมาตรฐานความปลอดภัย เพื่อให้ประชาชนสามารถประกอบอาชีพและดำเนินชีวิตได้อย่างมั่นใจ ขณะที่พื้นที่สีแดงจะเร่งดำเนินมาตรการฟื้นฟูให้กลับเข้าสู่ภาวะปกติโดยเร็วที่สุด

นายยศชนันระบุว่า จากการตรวจสอบผลผลิตข้าวในปัจจุบัน ยังไม่พบประเด็นที่น่ากังวล อย่างไรก็ตาม หากตรวจพบผลผลิตที่มีสารปนเปื้อนเกินมาตรฐาน รัฐบาลมีกลไกของกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ร่วมกับกระทรวงมหาดไทยในการช่วยเหลือเกษตรกร รวมถึงการรับซื้อผลผลิตที่ได้รับผลกระทบเพื่อนำไปทำลายอย่างเหมาะสม ขณะที่กระทรวงสาธารณสุขจะดำเนินการตรวจสอบความปลอดภัยด้านอาหารและติดตามสุขภาพประชาชนในพื้นที่เสี่ยงอย่างต่อเนื่อง

ส่วนการสื่อสารข้อมูลต่อประชาชน รัฐบาลมอบหมายให้กรมป้องกันและบรรเทาสาธารณภัย (ปภ.) เป็นศูนย์กลางรวบรวมข้อมูล โดยประสานการทำงานร่วมกับผู้ว่าราชการจังหวัด รองผู้ว่าราชการจังหวัด และสำนักงานประชาสัมพันธ์จังหวัด นำร่องในพื้นที่จังหวัดเชียงรายและเชียงใหม่ เพื่อแถลงสถานการณ์และผลการตรวจสอบเป็นประจำทุกวัน พร้อมพัฒนาแพลตฟอร์มออนไลน์กลางสำหรับเผยแพร่ข้อมูลให้ประชาชนสามารถติดตามสถานการณ์ได้อย่างต่อเนื่อง

ทั้งนี้ นายยศชนันเปิดเผยว่า ในวันที่ 22 พฤศจิกายน 2569 ตนพร้อมด้วยรัฐมนตรีและหน่วยงานที่เกี่ยวข้องจะเริ่มลงพื้นที่ติดตามการดำเนินมาตรการต่าง ๆ โดยในช่วงเวลา 14.45 น. จะจัดประชุมผ่านระบบออนไลน์ควบคู่กับการประชุมในพื้นที่ เพื่อเปิดรับความคิดเห็นจากนักวิชาการและผู้เชี่ยวชาญเกี่ยวกับแนวทางแก้ไขปัญหาของรัฐบาล

จากนั้นในช่วงเย็นจะลงพื้นที่รับฟังข้อเรียกร้องและข้อห่วงใยจากประชาชนที่รวมตัวชุมนุมด้วยตนเอง เพื่อนำข้อเสนอเพิ่มเติมมาประกอบการเร่งแก้ไขปัญหาให้สอดคล้องกับสถานการณ์จริง

ด้านนายเจเศรษฐ์กล่าวเพิ่มเติมว่า กระทรวงพาณิชย์มีข้อมูลผู้ประกอบการที่ส่งออกสารเคมีตั้งต้นไปยังประเทศเพื่อนบ้านแล้ว โดยรัฐบาลมีแนวทางชัดเจนว่า หากพบสารเคมีที่ส่งออกจากประเทศไทยถูกนำไปใช้ในกระบวนการผลิตที่ก่อให้เกิดมลพิษและส่งผลกระทบย้อนกลับมายังประชาชนไทย จะต้องดำเนินมาตรการระงับการส่งออกทันที เพื่อจำกัดแหล่งที่มาของสารเคมีและเพิ่มแรงกดดันในการแก้ไขปัญหาที่ต้นเหตุ

พร้อมกันนี้ กระทรวงมหาดไทยจะติดตามมาตรฐานและความปลอดภัยของระบบน้ำประปาส่วนภูมิภาคอย่างใกล้ชิด เพื่อให้ประชาชนในพื้นที่ได้รับผลกระทบสามารถเข้าถึงน้ำสะอาดที่ปลอดภัยสำหรับการอุปโภคบริโภคอย่างต่อเนื่อง

Back to top button