CMC-MEX เชื่อมตลาดคาร์บอนไทย-จีน หนุน T-VER ซื้อขายข้ามพรมแดน

ความร่วมมือด้านตลาดคาร์บอนข้ามพรมแดนระหว่าง Carbon Markets Club (CMC) และ Macao International Carbon Emission Exchange (MEX) ได้รับคัดเลือกเป็นหนึ่งในกรณีศึกษาด้านการเงินสีเขียวที่เป็นเลิศของจีน-อาเซียน ประจำปี 2569 สะท้อนความก้าวหน้าในการเชื่อมโยงตลาดคาร์บอนระหว่างไทยและจีน ผ่านการนำผลิตภัณฑ์ด้านสิ่งแวดล้อมขึ้นซื้อขายบนแพลตฟอร์มของกันและกัน

กลไกดังกล่าวเปิดทางให้ คาร์บอนเครดิต T-VER ของไทย และ ใบรับรองไฟฟ้าสีเขียวของจีน หรือ Green Electricity Certificate (GEC) สามารถเข้าถึงผู้ซื้อในอีกตลาดหนึ่งผ่านระบบ Cross-border Mutual Listing พร้อมสนับสนุนให้เกิดธุรกรรมจริง และต่อยอดสู่การพัฒนานวัตกรรมทางการเงินสีเขียวในอนาคต

ทั้งนี้ แนวทางดังกล่าวครอบคลุมทั้งการใช้สินทรัพย์คาร์บอนเป็นหลักประกันเพื่อจัดหาเงินทุน ผลิตภัณฑ์ทางการเงินที่เชื่อมโยงกับเป้าหมายด้านความยั่งยืน ตลอดจนบริการด้านความเป็นกลางทางคาร์บอน ซึ่งมีเป้าหมายช่วยดึงดูดเงินทุนเข้าสู่อุตสาหกรรมสีเขียวในภูมิภาคเพิ่มขึ้น

ล่าสุด MEX ได้นำเสนอความสำเร็จของกลไกเชื่อมโยงแพลตฟอร์มข้ามพรมแดนที่พัฒนาร่วมกับ CMC ภายในงาน BOCHK Green Forum 2026 and Sharing Workshop on Good Practices of Green Finance in Southeast Asia โดยมี ดร.วิชชุวรรณ พึ่งเจริญ Head of Climate Solutions บริษัท บีซีพีจี จำกัด (มหาชน) และที่ปรึกษาประธาน CMC ร่วมกับ MEX นำเสนอผลการดำเนินงานของความร่วมมือดังกล่าว

งานดังกล่าวจัดโดย Bank of China (Hong Kong) และ WWF พร้อมการสนับสนุนจากภาคีเครือข่ายที่เกี่ยวข้อง

สำหรับความร่วมมือระหว่าง CMC และ MEX มีเป้าหมายลดข้อจำกัดที่เกิดจากความแตกต่างของมาตรฐาน ระบบทะเบียน และกระบวนการทวนสอบของแต่ละประเทศ ผ่านกลไกตลาดที่เชื่อมโยงแพลตฟอร์มของทั้งสองฝ่าย ขณะเดียวกันยังคงรักษากรอบกำกับดูแลและมาตรฐานของแต่ละประเทศไว้

ภายหลังการลงนามบันทึกความเข้าใจเชิงยุทธศาสตร์เมื่อวันที่ 20 พ.ย.68 ทั้งสองฝ่ายได้เริ่มนำผลิตภัณฑ์ขึ้นบนแพลตฟอร์มของกันและกัน โดยในเดือน ก.พ.69 โครงการ T-VER จำนวน 3 โครงการ ซึ่งขึ้นทะเบียนกับองค์การบริหารจัดการก๊าซเรือนกระจก (องค์การมหาชน) หรือ อบก. ได้แก่ โครงการพลังงานลมในจังหวัดนครศรีธรรมราช โครงการพลังงานแสงอาทิตย์ในจังหวัดสุพรรณบุรี และโครงการไฟฟ้าพลังน้ำใน สปป.ลาว ถูกนำขึ้นบนแพลตฟอร์มของ MEX

ขณะเดียวกัน โครงการ GEC ของจีนจำนวน 3 โครงการ จากการผลิตไฟฟ้าในปี 2568 ได้ถูกนำขึ้นบนแพลตฟอร์มของ CMC ส่งผลให้ผู้ซื้อในทั้งสองตลาดสามารถเข้าถึงผลิตภัณฑ์ด้านสิ่งแวดล้อมของอีกฝ่ายได้สะดวกมากขึ้น

CMC และ MEX เปิดตัวกลไกดังกล่าวอย่างเป็นทางการเมื่อวันที่ 26 มี.ค.69 ภายในงาน 2nd Global Carbon Credit Market Development Forum ณ เขตบริหารพิเศษมาเก๊าแห่งสาธารณรัฐประชาชนจีน ก่อนจะมีธุรกรรมจริงเกิดขึ้นในเวลาต่อมา

โดยคาร์บอนเครดิตที่นำไปใช้ในธุรกรรมดังกล่าวมาจากโครงการพลังงานแสงอาทิตย์ของ บริษัท บีซีพีจี จำกัด (มหาชน) หรือ BCPG สะท้อนกระบวนการที่สามารถตรวจสอบย้อนกลับได้ตลอดห่วงโซ่ ตั้งแต่การขึ้นทะเบียน การทวนสอบโดยบุคคลที่สาม การซื้อขายผ่านแพลตฟอร์มข้ามพรมแดน ไปจนถึงการยกเลิกเครดิตในระบบทะเบียน

นายรวี บุญสินสุข ประธานเจ้าหน้าที่บริหารและกรรมการผู้จัดการใหญ่ BCPG กล่าวว่า การที่คาร์บอนเครดิตจากโครงการของบริษัทถูกนำไปใช้ผ่านกลไกตลาดคาร์บอนข้ามพรมแดน สะท้อนว่าพลังงานสะอาดไม่ได้สร้างคุณค่าเฉพาะจากการผลิตไฟฟ้าเท่านั้น แต่ยังสามารถสร้างมูลค่าผ่านสินทรัพย์ด้านสิ่งแวดล้อมที่ได้รับการยอมรับในระดับสากล

พร้อมกันนี้ มองว่าความสำเร็จดังกล่าวสะท้อนแนวโน้มความต้องการคาร์บอนเครดิตคุณภาพสูงที่เพิ่มขึ้น และตอกย้ำความพร้อมของ BCPG ในการเติบโตไปพร้อมกับเศรษฐกิจคาร์บอนต่ำของภูมิภาค

ด้าน Ms. Meng Meng ประธานเจ้าหน้าที่บริหาร MEX ระบุว่า การเชื่อมโยงตลาดข้ามพรมแดนต้องให้ความสำคัญกับความเชื่อมั่น โดยการขึ้นทะเบียนอย่างเป็นทางการและการทวนสอบโดยบุคคลที่สามมีส่วนช่วยยืนยันความถูกต้องของคาร์บอนเครดิตและป้องกันการนับซ้ำ ขณะที่การเปิดเผยข้อมูลช่วยให้ผู้ซื้อสามารถตรวจสอบข้อมูลประกอบการตัดสินใจได้

นอกจากนี้ สิ่งที่สะท้อนประสิทธิผลของกลไกตลาดไม่ได้อยู่ที่จำนวนข้อตกลงที่ลงนามเท่านั้น แต่คือการเกิดขึ้นจริงของการซื้อและการยกเลิกคาร์บอนเครดิตในระบบ

ขณะที่ นางกลอยตา ณ ถลาง รองกรรมการผู้จัดการใหญ่ งานบริหารความยั่งยืนและสื่อสารองค์กร บริษัท บางจาก คอร์ปอเรชั่น จำกัด (มหาชน) และประธาน CMC กล่าวว่า ความร่วมมือครั้งนี้ได้รับการยอมรับให้เป็น Best Practice ด้านการเงินสีเขียวจีน-อาเซียน และสะท้อนว่ากลไกดังกล่าวสามารถเพิ่มโอกาสในการเข้าถึงคาร์บอนเครดิตคุณภาพสูงข้ามพรมแดนได้จริง

อีกทั้งยังสามารถต่อยอดไปสู่การดำเนินงานในอนาคตภายใต้ ข้อ 6 ของความตกลงปารีส ซึ่งเป็นอีกองค์ประกอบสำคัญของการพัฒนาตลาดคาร์บอนระหว่างประเทศ

ทั้งนี้ MEX และ CMC มีแผนขยายประเภทและปริมาณผลิตภัณฑ์บนแพลตฟอร์มของทั้งสองฝ่าย พร้อมสนับสนุนการพัฒนามาตรฐานและโครงสร้างพื้นฐานการซื้อขายดิจิทัลให้มีความสอดคล้องกันมากขึ้น รวมถึงเสริมศักยภาพการดำเนินงานภายใต้ข้อ 6 ของความตกลงปารีส เพื่อสนับสนุนการเชื่อมโยงตลาดคาร์บอนระดับอาเซียนในระยะยาว