ฝุ่นแดง

ผู้สื่อข่าวรายงานว่า วานนี้ (5 มิถุนายน 2569) นางสาวอารยา ไสลเพชร รองอธิบดีกรมโรงงานอุตสาหกรรม (กรอ.) ปฏิบัติราชการแทนปลัดกระทรวงอุตสาหกรรม ได้ลงนามในหนังสือด่วนที่สุดให้ บริษัท ซิน เคอ หยวน สตีล จำกัด ซึ่งตั้งอยู่ในเขตประกอบการอุตสาหกรรมของ บริษัท ดับบลิวเอชเอ คอร์ปอเรชั่น จำกัด (มหาชน) หรือ WHA พื้นที่อำเภอบ้านค่าย จังหวัดระยอง กลับมาเปิดสายการผลิตและประกอบกิจการได้ตามปกติในทันที ตามอำนาจตามมาตรา 39 วรรคสอง แห่งพระราชบัญญัติโรงงาน พ.ศ. 2535 หลังพนักงานเจ้าหน้าที่ได้เข้าตรวจวัดมลพิษทางอากาศและตรวจสอบระบบต่างๆ แล้ว พบว่าบริษัทได้ปฏิบัติตามคำสั่งปรับปรุงโรงงานอย่างครบถ้วน จากที่ก่อนหน้านี้ ซิน เคอ หยวน สตีล เคยถูกสั่งให้หยุดประกอบกิจการทั้งหมดเพื่อปรับปรุงแก้ไขโรงงานจากข้อพิพาททางกฎหมายหลายคดีตั้งแต่ช่วงปลายปี 2567 ทั้งนี้ การกลับมาเปิดดำเนินการของ ซิน เคอ หยวน สตีล ได้สร้างความตื่นตระหนกในอุตสาหกรรมเหล็กและภาคการก่อสร้างของไทย เนื่องจากก่อนหน้านี้ นายเอกนัฏ พร้อมพันธุ์ อดีตรัฐมนตรีว่าการกระทรวงอุตสาหกรรม ได้มีการจัดตั้งคณะทำงานเฉพาะกิจ (หรือที่เรียกกันในวงการว่า "ทีมสุดซอย") เพื่อปราบปรามโรงงานเหล็กที่ไม่ได้มาตรฐานและสร้างมลพิษ ซึ่งนำไปสู่การสั่งปิดโรงงานแห่งนี้จากคดีความที่สะสมมากกว่า 7 คดี โดยมีชนวนเหตุสำคัญ 3 ประการ ได้แก่: 1.ปัญหาคุณภาพเหล็ก: ตรวจพบความเชื่อมโยงกับกรณีอาคารสำนักงานการตรวจเงินแผ่นดิน (สตง.) ถล่ม ซึ่งส่วนหนึ่งใช้เหล็กเส้นที่ผลิตจากโรงงานแห่งนี้ โดยอาศัยเทคโนโลยีเตาหลอมอินดักชั่น (Induction Furnace: IF) ซึ่งเป็นเทคโนโลยีรุ่นเก่าที่ปราศจากระบบขจัดสารปนเปื้อน จนทางการจีนสั่งระงับการใช้งานและปิดโรงงานประเภทนี้ทั่วประเทศ ส่งผลให้กลุ่มทุนอพยพย้ายฐานการผลิตเข้ามาในประเทศไทย 2.มาตรฐานความปลอดภัยในโรงงาน: มีรายงานการเกิดอุบัติเหตุร้ายแรงภายในพื้นที่โรงงานจนเป็นเหตุให้มีผู้เสียชีวิต 3.วิกฤตกากอุตสาหกรรมอันตราย: ตรวจพบฝุ่นแดง (EAF Dust) ซึ่งเป็นขยะอุตสาหกรรมอันตรายในปริมาณสูงผิดปกติ นำมาซึ่งข้อสงสัยเกี่ยวกับการหลบเลี่ยงนำเข้าฝุ่นแดงจากต่างประเทศเพื่อลักลอบฝังกลบหรือกำจัดในประเทศไทย นอกจากนี้ นายวราวุธ ศิลปอาชา รัฐมนตรีว่าการกระทรวงอุตสาหกรรม เคยประกาศจุดยืนอย่างชัดเจนว่าจะไม่สนับสนุนโรงงานที่ใช้เทคโนโลยีเตาหลอม IF และมีแผนผลักดันให้ปิดตัวทั้งหมดภายใน 3 ปี เพื่อให้ประชาชนได้ใช้เหล็กที่มีคุณภาพสูงตามมาตรฐานสากลและมีความปลอดภัยสูงสุด โดยในช่วงระยะเวลาเปลี่ยนผ่าน กระทรวงอุตสาหกรรมมีแนวโน้มที่จะมอบหมายให้สมาคมและหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง ควบคุมอย่างเข้มงวดมิให้นำเหล็กจากเตาหลอม IF ไปใช้ในโครงการอุตสาหกรรมหรือเมกะโปรเจกต์ขนาดใหญ่ โดยจะอนุโลมให้ใช้ได้เฉพาะสิ่งปลูกสร้างขนาดเล็ก เช่น อาคารความสูงไม่เกิน 2 ชั้น รั้วกั้น หรือพื้นถนนที่ไม่ต้องรองรับน้ำหนักมากเท่านั้น สำหรับโรงรีดเหล็กเดิมที่ต้องการดำเนินกิจการต่อ จะต้องปรับตัวโดยการนำเข้าเหล็กแท่งยาว (Billet) คุณภาพสูงจากต่างประเทศ หรือเปลี่ยนเทคโนโลยีเป็นเตาหลอมไฟฟ้า (Electric Arc Furnace: EAF) ที่เป็นที่ยอมรับทั่วโลก ด้าน แหล่งข่าวระดับสูงในวงการอุตสาหกรรมเหล็ก เปิดเผยด้วยความกังวลว่า การพิจารณาให้เปิดโรงงานในครั้งนี้มีปริศนาหลายประการ โดยเฉพาะกระแสข่าวลือเกี่ยวกับการใช้ "สถาบันยานยนต์" เข้ามาเป็นผู้ตรวจสอบและรับรองมาตรฐานเหล็กจนผ่านเกณฑ์ ซึ่งสร้างความสับสนให้กับภาคอุตสาหกรรม เนื่องจากตามปกติแล้ว สถาบันยานยนต์จะรับผิดชอบเฉพาะเหล็กที่ใช้ในอุตสาหกรรมยานยนต์ ขณะที่การตรวจสอบมาตรฐานโครงสร้างและเหล็กเส้นควรอยู่ภายใต้การกำกับดูแลของ "สถาบันเหล็กและเหล็กกล้าแห่งประเทศไทย" ซึ่งเป็นหน่วยงานที่มีความเชี่ยวชาญเฉพาะทางโดยตรง นอกจากนี้ ความเสี่ยงสูงสุดของภาคอุตสาหกรรมในขณะนี้คือ ชะตากรรมของเหล็กเส้นในสต็อกเดิมปริมาณกว่า 40,000 ตัน ที่เคยถูกอายัดไว้เนื่องจากไม่ได้คุณภาพ หากปริมาณเหล็กมหาศาลดังกล่าวหลุดรอดเข้าสู่ตลาดเพื่อทุ่มราคา นอกจากจะสร้างความเสียหายอย่างหนักต่อกลไกราคาของอุตสาหกรรมเหล็กในประเทศที่อยู่ในภาวะซบเซาแล้ว ยังอาจกลายเป็น "ระเบิดเวลา" ด้านความปลอดภัยในงานก่อสร้างของไทยในอนาคต ดังนั้น วงการอุตสาหกรรมเหล็กจึงเรียกร้องให้รัฐมนตรีและหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง เพิ่มความเข้มงวดในการตรวจสอบเส้นทางการเงินและการกระจายสินค้าของโรงงานแห่งนี้อย่างใกล้ชิด เพื่อป้องกันมิให้เกิดการนำเหล็กที่ไม่ได้มาตรฐานไปใช้งาน และหลีกเลี่ยงเหตุโศกนาฏกรรมซ้ำรอยในอดีต