ก๊าซเปียก

หลังที่ได้ทำความรู้จักคุณสมบัติของ “ก๊าซธรรมชาติ” ในอ่าวไทยไปแล้วก่อนหน้านี้ “ข่าวหุ้นธุรกิจ” ขอย้ำอีกครั้งว่า “ก๊าซธรรมชาติจากอ่าวไทย” จัดอยู่ในประเภทก๊าซเปียก หรือ Wet Gas หมายถึงก๊าซธรรมชาติซึ่งนอกจากจะมี มีเทน (C1) แล้ว ยังมี อีเทน (C2), โพรเพน (C3), บิวเทน (C4) ฯลฯ ซึ่งองค์ประกอบเหล่านี้คือวัตถุดิบตั้งต้นชั้นยอด เมื่อนำมาผ่านกระบวนการในโรงแยกก๊าซธรรมชาติ เพื่อแยกสารประกอบออกจากกัน สามารถนำไปใช้ประโยชน์ได้หลากหลายและนำไปต่อยอดสร้างมูลค่าเพิ่มในอุตสาหกรรมปิโตรเคมีได้ ซึ่งดีกว่าการนำไปเผาเป็นเชื้อเพลิงเพียงอย่างเดียว คุณสมบัติ C2 ถึง C5 ทั้งนี้องค์ประกอบ C2 ถึง C5 ที่อยู่ในก๊าซธรรมชาติในอ่าวไทย (Gulf Gas) นี้ คือวัตถุดิบตั้งต้นชั้นยอดที่อุตสาหกรรมปิโตรเคมีทั่วโลกต้องการ ด้วยเหตุนี้ ประเทศไทยจึงต้องจัดตั้งโรงแยกก๊าซธรรมชาติ (Gas Separation Plant: GSP) เพื่อบริหารจัดการและคัดแยกสารประกอบไฮโดรคาร์บอนมาใช้ให้เกิดประโยชน์สูงสุด ซึ่งเป็นการลดการสูญเสียโอกาสทางเศรษฐกิจ ไม่ให้เกิด Bypass Gas เพราะหากนำก๊าซธรรมชาติจากอ่าวไทยที่อุดมไปด้วยสารประกอบมูลค่าสูงไปเผาเพื่อผลิตไฟฟ้าโดยตรง สารเหล่านี้จะถูกเผาทำลายไปอย่างน่าเสียดาย เปรียบเสมือน "การนำไม้สักทองไปเผาทำฟืน" ซึ่งทำให้ประเทศสูญเสียโอกาสทางเศรษฐกิจอย่างมหาศาล กระบวนการโรงแยกก๊าซ สำหรับกระบวนการของโรงแยกก๊าซฯ นั้น เมื่อนำ Wet Gas จากแหล่งในอ่าวไทยเข้าสู่โรงแยกก๊าซฯ จากนั้นก๊าซธรรมชาติจะถูกแยกออก แบ่งเป็น มีเทน (C1) นำมาใช้เป็นเชื้อเพลิงในการผลิตกระแสไฟฟ้าและให้ความร้อนในโรงงานอุตสาหกรรม รวมถึงใช้เป็นเชื้อเพลิงในยานพาหนะ และใช้เป็นวัตถุดิบในการผลิตปุ๋ยเคมี ขณะที่อีเทน (C2) ใช้ผลิตเอทิลีน ซึ่งเป็นสารตั้งต้นสำหรับเม็ดพลาสติกโพลีเอทิลีน (PE) ที่นิยมนำไปขึ้นรูปเป็นผลิตภัณฑ์ถุงพลาสติก หลอดยาสีฟัน ขวดพลาสติกใส่แชมพู และเส้นใยพลาสติกชนิดต่างๆ ส่วนโพรเพน (C3) ใช้ผลิตโพรพิลีน ซึ่งเป็นสารตั้งต้นในอุตสาหกรรมปิโตรเคมี เพื่อใช้ในการผลิตเม็ดพลาสติกโพลีโพรพิลีน (PP) ที่นิยมนำไปขึ้นรูปเป็นผลิตภัณฑ์ยางในห้องเครื่องยนต์ หม้อแบตเตอรี่ กาว สารเพิ่มคุณภาพ และน้ำมันเครื่อง รวมถึงใช้เป็นเชื้อเพลิงในโรงงานอุตสาหกรรม สำหรับบิวเทน (C4) ใช้เป็นวัตถุดิบสำหรับอุตสาหกรรมปิโตรเคมี และนำมาผสมกับก๊าซโพรเพนเป็นก๊าซปิโตรเลียมเหลว (ก๊าซหุงต้ม) ขณะที่ก๊าซโซลีนธรรมชาติ (NGL - C5+) เป็นส่วนผสมของน้ำมันสำเร็จรูปและตัวทำละลาย ทั้งนี้ ก๊าซแห้ง หรือ Dry Gas ที่นำเข้ามาจากเมียนมา หรือนำเข้าในรูปแบบก๊าซธรรมชาติเหลว (LNG) เป็นก๊าซธรรมชาติที่ถูกทำให้อยู่ในรูปของเหลวโดยลดอุณหภูมิลงมาที่ ติดลบ 160 องศาเซลเซียส ทำให้แปรสภาพจากก๊าซเป็นของเหลว และมีปริมาตรลดลงประมาณ 600 เท่า เพื่อประโยชน์ในการขนส่งไปใช้ในที่ไกลจากแหล่งผลิต มีเทนเป็นองค์ประกอบหลัก จึงถูกนำเข้าเพื่อนำมาใช้เป็นเชื้อเพลิงผลิตไฟฟ้า เชื้อเพลิงในโรงงาน และเชื้อเพลิงรถยนต์ สร้างมูลค่าเพิ่มมหาศาล ดังนั้นการตัดสินใจนำก๊าซธรรมชาติจากอ่าวไทยเข้าสู่โรงแยกก๊าซฯ และส่งต่อให้กลุ่มปิโตรเคมี คือกลยุทธ์ที่สร้างความมั่งคั่งให้ประเทศ เพราะสามารถสร้างมูลค่าเพิ่ม (Value Added) ได้มากกว่าการนำไปเผาเป็นเชื้อเพลิงถึง 10 - 25 เท่า ตามสายการผลิต โดยเฉพาะการส่งออกเม็ดพลาสติกที่สามารถสร้างมูลค่าเพิ่มได้ค่อนข้างมาก ยกตัวอย่างง่าย ๆ ของการสร้างมูลค่าเพิ่มก๊าซธรรมชาติ คือ ก๊าซธรรมชาติ / คอนเดนเสท / น้ำมัน สร้างมูลค่าเพิ่ม 1 เท่า, ก๊าซอีเทน / แนฟทา / เชื้อเพลิง / น้ำมันหล่อลื่น สร้างมูลค่าเพิ่มขึ้น 3 เท่า,โอเลฟินส์ / อะโรมาติกส์ / สไตรีน สร้างมูลค่าเพิ่มขึ้น 5 เท่า, พลาสติกเรซินและเส้นใย สร้างมูลค่าเพิ่มขึ้น 10 เท่า และสินค้าอุปโภคบริโภคและชนิดพิเศษ จะสามารถสร้างมูลค่าเพิ่มขึ้น มากถึง 25 เท่า โดยข้อมูล ณ ปี 2564 พบว่า สามารถเพิ่มมูลค่าการลงทุนมากถึง 1,252,000 ล้านบาท, ปิโตรเคมีสร้างรายได้ มากถึง 836,000 ล้านบาท (5.2% ของ GDP) และสร้างงาน 414,000 ล้านบาท (ปิโตรเคมีและผลิตภัณฑ์สำเร็จรูป) รวมถึงสร้างมูลค่าการส่งออก มากถึง 486,000 ล้านบาท (5.7% ของการส่งออกทั้งหมด) ดังนั้นจากตัวเลขที่ก้าวกระโดดนี้ เป็นบทพิสูจน์ที่ชัดเจนว่า การนำก๊าซธรรมชาติจากอ่าวไทยมาผ่านกระบวนการ "คัดแยก" นั้น สร้างประโยชน์และมูลค่ามหาศาลให้กับประเทศได้มากกว่าการนำไป "เผาเพื่อผลิตกระแสไฟฟ้าเพียงอย่างเดียว" เพราะแทนที่จะสูญเสียทรัพยากรล้ำค่าไปกับการเผาไหม้ที่ให้มูลค่าเพียง 1 เท่า (เสมือนการนำไม้สักทองไปเผาทำฟืน) ประเทศไทยได้แปรสภาพ "ทรัพยากรที่มองไม่เห็น" ให้กลายเป็น "สิ่งของเครื่องใช้" ที่ขาดไม่ได้ในชีวิตประจำวันของคนไทยทุกคน อุตสาหกรรมปิโตรเคมีจึงไม่ได้เป็นเพียงการนำก๊าซมาทำสารเคมี แต่คือฟันเฟืองสำคัญที่ช่วยสร้างงาน สร้างเม็ดเงินหมุนเวียน ลดภาระการนำเข้าสินค้าจากต่างประเทศ และยกระดับขีดความสามารถทางการแข่งขันให้เศรษฐกิจไทยเติบโตได้อย่างแข็งแกร่งและยั่งยืน