โรงไฟฟ้าประชาชน

นายเอกนัฏ พร้อมพันธุ์ รัฐมนตรีว่าการกระทรวงพลังงาน ให้สัมภาษณ์ผ่านรายการ “คุยกับ ครม.อนุทิน” วันนี้ (19 ก.ย.69) ถึงทิศทางการปฏิรูปโครงสร้างพลังงานของประเทศผ่านแผนพัฒนากำลังผลิตไฟฟ้า หรือ PDP ฉบับใหม่ ภายใต้หลักสำคัญ 3 ด้าน ได้แก่ “สะอาด มั่นคง และเป็นธรรม” โดยมุ่งลดภาระค่าไฟฟ้า เพิ่มสัดส่วนพลังงานสะอาด และเปิดโอกาสให้ประชาชนมีส่วนร่วมในระบบพลังงานมากขึ้น หนึ่งในนโยบายสำคัญคือการผลักดันโครงการโซลาร์ภาคประชาชน กำลังผลิตรวม 10,000 เมกะวัตต์ โดยกันกำลังผลิตส่วนดังกล่าวไว้สำหรับประชาชน พร้อมกำหนดขนาดติดตั้งประมาณ 5 กิโลวัตต์ต่อครัวเรือน เพื่อกระจายโอกาสให้ประชาชนทั่วประเทศ และไม่ให้กำลังผลิตกระจุกตัวอยู่เฉพาะผู้ประกอบการรายใหญ่ แนวทางดังกล่าวจะเปิดโอกาสให้ประชาชนเปลี่ยนบทบาทจากผู้ใช้ไฟฟ้าไปสู่การเป็นผู้ผลิตไฟฟ้า สามารถผลิตไฟฟ้าใช้เอง และนำไฟฟ้าส่วนเกินขายคืนเข้าสู่ระบบเพื่อนำมาหักลดค่าไฟ พร้อมลดขั้นตอนการขออนุญาตให้สะดวกขึ้นผ่านการไฟฟ้าฝ่ายจำหน่าย โดยรัฐบาลต้องการผลักดันให้หลังคาบ้านของประชาชนกลายเป็น “โรงไฟฟ้าของประชาชน” นายเอกนัฏ กล่าวว่า กระทรวงพลังงานยังมีแนวคิดสนับสนุนด้านเงินทุนเพื่อลดภาระค่าใช้จ่ายในการติดตั้งระบบโซลาร์ ซึ่งมีต้นทุนประมาณ 140,000 บาทต่อระบบ โดยเสนอแนวทางช่วยเงินดาวน์ 50,000 บาท เหลือภาระประมาณ 90,000 บาท และเปิดช่องให้ประชาชนขอสินเชื่อจากสถาบันการเงินได้ นอกจากนี้ การไฟฟ้าฝ่ายจำหน่ายจะจัดทำแพลตฟอร์มสำหรับบริษัทและช่างติดตั้งเข้ามาลงทะเบียนและตรวจสอบคุณสมบัติ เพื่อยกระดับมาตรฐานการติดตั้ง เปิดการแข่งขัน และสร้างโอกาสให้ช่างไฟฟ้าในท้องถิ่นมีงานทั้งด้านติดตั้งและบำรุงรักษาในระยะยาว สำหรับภาคอุตสาหกรรม รัฐบาลเดินหน้าเปิดตลาดซื้อขายไฟฟ้าพลังงานสะอาดโดยตรง หรือ Direct PPA ให้ครอบคลุมภาคอุตสาหกรรมมากขึ้น เพื่อเปิดโอกาสให้ผู้ประกอบการสามารถจัดหาไฟฟ้าสะอาดจากผู้ผลิตได้โดยตรง เพิ่มทางเลือกและการแข่งขันในตลาดพลังงาน โดยยังต้องคำนึงถึงเสถียรภาพของระบบไฟฟ้าโดยรวม ทั้งนี้ กพช.ได้เห็นชอบแนวทางปลดล็อก Direct PPA ให้ครอบคลุมทั้ง Data Center และภาคอุตสาหกรรมที่ต้องการใช้ไฟฟ้าสะอาดแล้ว ส่วนมาตรการลดภาระค่าไฟฟ้าภาคครัวเรือน นายเอกนัฏ ระบุว่า รัฐบาลได้ปรับโครงสร้างอัตราค่าไฟฟ้า โดยแยกต้นทุนค่าไฟฟ้าสาธารณะออกจากบิลผู้ใช้ไฟฟ้าทั่วไป พร้อมใช้อัตราค่าไฟแบบก้าวหน้า ซึ่งการใช้ไฟฟ้า 200 หน่วยแรกคิดค่าพลังงานไฟฟ้าไม่เกิน 3 บาทต่อหน่วย ตั้งแต่รอบบิลเดือนกันยายน 2569 เป็นต้นไป นายเอกนัฏ ยังมองว่า การเพิ่มสัดส่วนพลังงานสะอาดไม่ได้เป็นสาเหตุที่ทำให้ค่าไฟสูงขึ้น โดยต้นทุนพลังงานของไทยส่วนหนึ่งยังพึ่งพาก๊าซธรรมชาตินำเข้า ซึ่งมีความผันผวนตามราคาตลาดโลกและสถานการณ์ภูมิรัฐศาสตร์ ดังนั้น การเพิ่มพลังงานสะอาดในระบบจึงเป็นหนึ่งในแนวทางลดการพึ่งพาเชื้อเพลิงนำเข้าและเพิ่มความมั่นคงทางพลังงาน ขณะเดียวกัน PDP ฉบับใหม่จะเปิดทางให้ศึกษาพลังงานและเทคโนโลยีทางเลือกเพิ่มเติม ทั้งไฮโดรเจน พลังงานความร้อนใต้พิภพ เซลล์เชื้อเพลิง รวมถึงโรงไฟฟ้านิวเคลียร์ขนาดเล็ก หรือ SMR เพื่อเตรียมความพร้อมด้านหลักเกณฑ์ ความปลอดภัย และโครงสร้างพื้นฐานรองรับเทคโนโลยีในอนาคต นายเอกนัฏ ทิ้งท้ายว่า การปฏิรูปโครงสร้างพลังงานมีเป้าหมายเพิ่มสัดส่วนพลังงานสะอาด ลดการพึ่งพาพลังงานนำเข้า สร้างการแข่งขันที่เป็นธรรม และเปิดพื้นที่ให้ประชาชนเข้ามามีส่วนร่วมในระบบพลังงานมากขึ้น โดยเฉพาะการผลิตไฟฟ้าจากหลังคาบ้านเพื่อใช้เอง พร้อมสร้างรายได้หรือช่วยลดค่าไฟจากพลังงานที่ผลิตได้