ก.ล.ต. จ่อคลอดเกณฑ์คุม “ผู้แนะนำรายชื่อลูกค้า” ธุรกิจหลักทรัพย์-อนุพันธ์

ผู้สื่อข่าวรายงานว่า วันนี้ (5 มิ.ย.69) สำนักงานคณะกรรมการกำกับหลักทรัพย์และตลาดหลักทรัพย์ (ก.ล.ต.) เปิดรับฟังความคิดเห็นต่อหลักการการกำหนดหลักเกณฑ์เกี่ยวกับผู้แนะนำรายชื่อลูกค้า หรือ Introducing Broker Agent (IBA) ของผู้ประกอบธุรกิจหลักทรัพย์และผู้ประกอบธุรกิจสัญญาซื้อขายล่วงหน้า เพื่อสร้างมาตรฐานการกำกับดูแลที่เหมาะสม ชัดเจน และคุ้มครองผู้ลงทุนให้ได้รับข้อมูลที่เพียงพอ

ปัจจุบันสื่อออนไลน์และโซเชียลมีเดียถือเป็นหนึ่งในช่องทางหลักที่มีบทบาทสำคัญในการช่วยให้ประชาชนเข้าถึงข้อมูลทางการเงิน ซึ่งมีทั้งการให้ข้อมูลข่าวสารในลักษณะของการให้ความรู้ การแนะนำการลงทุน รวมถึงการเชิญชวนหรือแนะนำการเข้าใช้บริการกับผู้ประกอบธุรกิจ โดยอาจเกิดความเสี่ยงในหลายด้าน เช่น ความถูกต้องของข้อมูล ความน่าเชื่อถือ และการให้คำแนะนำโดยไม่ได้รับอนุญาต

ก.ล.ต. จึงยกระดับกรอบการกำกับดูแลการใช้บริการ IBA ของผู้ประกอบธุรกิจให้มีความชัดเจนและสอดคล้องกับพฤติกรรมในปัจจุบัน โดยเฉพาะผู้ให้ข้อมูลทางการเงินในสื่อออนไลน์ที่ปฏิบัติหน้าที่เป็น IBA เพื่อสร้างมาตรฐานการกำกับดูแลที่สอดคล้องกับบริบทปัจจุบัน และป้องกันปัญหาความเหลื่อมล้ำในการกำกับดูแล หรือ Regulatory Arbitrage พร้อมทั้งคุ้มครองผู้ลงทุนให้สามารถตัดสินใจบนพื้นฐานของข้อมูลที่โปร่งใสและเพียงพอ โดยเสนอหลักการกำหนดหลักเกณฑ์เกี่ยวกับ IBA ให้ครอบคลุมตั้งแต่การคัดเลือก การแต่งตั้ง และการปฏิบัติงาน ตลอดจนการกำกับดูแล

สรุปสาระสำคัญของหลักเกณฑ์ที่เสนอ มีดังนี้

1. กำหนดนิยาม IBA หมายถึง บุคคลหรือนิติบุคคลที่ทำหน้าที่แนะนำรายชื่อหรือติดต่อชักชวนลูกค้าเพื่อการใช้บริการอันเกี่ยวเนื่องกับธุรกิจหลักทรัพย์หรือธุรกิจสัญญาซื้อขายล่วงหน้า ไม่ว่าจะได้รับค่าตอบแทนหรือไม่
2. แนวทางการคัดเลือก ผู้ประกอบธุรกิจต้องตรวจสอบข้อมูล หรือ Due Diligence เพื่อให้มั่นใจว่า IBA มีความน่าเชื่อถือและสามารถปฏิบัติตามหลักเกณฑ์ได้
3. การจัดให้มีข้อตกลง ผู้ประกอบธุรกิจต้องจัดให้มีข้อตกลงเป็นลายลักษณ์อักษรกับ IBA โดยคำนึงถึงการปฏิบัติให้เป็นไปตามหลักเกณฑ์ที่กำหนด
4. ขอบเขตการปฏิบัติงาน กำหนดให้ IBA ดำเนินการภายใต้ขอบเขตที่กำหนด เช่น ให้ข้อมูลและเผยแพร่ข้อมูลเกี่ยวกับผู้ประกอบธุรกิจ รวบรวมเอกสารคำขอเปิดบัญชี และคัดกรองลูกค้าเบื้องต้น

ทั้งนี้ IBA ต้องไม่ปฏิบัติงานซึ่งเป็นธุรกิจหลักของผู้ประกอบธุรกิจ หรือ Negative List ได้แก่ การอนุมัติวงเงินหรืออนุมัติการเปิดบัญชี การแนะนำการลงทุน การรับคำสั่งซื้อขาย การจัดการหรือเก็บรักษาทรัพย์สินของลูกค้า รวมถึงห้ามเป็นผู้รับมอบอำนาจแทนลูกค้า

5. การจ่ายค่าตอบแทน ผู้ประกอบธุรกิจสามารถจ่ายค่าตอบแทนได้ทั้งแบบครั้งแรก หรือ Up-front Fee และแบบต่อเนื่องหลังเป็นลูกค้า หรือ Retaining Fee โดยต้องมีความโปร่งใส ไม่ทำให้ค่าธรรมเนียมที่เรียกเก็บจากลูกค้าสูงเกินควร หรือก่อให้เกิดแรงจูงใจในการชักชวนที่ไม่สอดคล้องกับประโยชน์สูงสุดของผู้ลงทุน
6. การติดตามและกำกับดูแล ผู้ประกอบธุรกิจต้องกำกับดูแลและติดตามการปฏิบัติหน้าที่ของ IBA อย่างสม่ำเสมอ พร้อมกำหนดมาตรการรองรับกรณีที่ IBA ปฏิบัติไม่เป็นไปตามหลักเกณฑ์ รวมถึงรายงานให้ ก.ล.ต. ทราบปีละ 2 ครั้ง
7. การเปิดเผยข้อมูล ผู้ประกอบธุรกิจต้องดูแลให้ IBA เปิดเผยต่อผู้ลงทุนว่าเป็น IBA ของผู้ประกอบธุรกิจ และได้รับค่าตอบแทนจากการปฏิบัติหน้าที่ดังกล่าว

ทั้งนี้ หากสมาคมที่เกี่ยวข้องมีการกำหนดแนวทางเกี่ยวกับมาตรฐานการดำเนินงานที่เกี่ยวกับ IBA และแนวทางดังกล่าวได้รับความเห็นชอบจาก ก.ล.ต. แล้ว ผู้ประกอบธุรกิจต้องปฏิบัติตามแนวทางของสมาคมนั้นด้วย