“นิวยอร์กไทมส์” เผย “สหรัฐ” ยื่นแผนสันติภาพ 15 ข้อ หลัง “ทรัมป์” อ้างเจรจาอิหร่าน

ผู้สื่อข่าวรายงานว่า วันนี้ (25 มี.ค.69) นายโดนัลด์ ทรัมป์ ประธานาธิบดีสหรัฐอเมริกา เปิดเผยว่า สหรัฐฯ และอิหร่าน “อยู่ระหว่างการเจรจา” พร้อมระบุว่า เตหะรานมีความต้องการทำข้อตกลงสันติภาพ แม้อิหร่านปฏิเสธว่า ไม่มีการเจรจาโดยตรงกับสหรัฐฯ

ทรัมป์กล่าวภายในห้องทำงานรูปไข่ว่า ได้ตัดสินใจชะลอการโจมตีโครงสร้างพื้นฐานด้านพลังงานของอิหร่าน จากเดิมที่มีการขู่ใช้กำลัง เนื่องจากอยู่ระหว่างกระบวนการเจรจา

ขณะที่ หนังสือพิมพ์นิวยอร์กไทมส์ รายงานอ้างแหล่งข่าว 2 รายที่ไม่เปิดเผยชื่อว่า สหรัฐฯ ได้ส่ง “แผนสันติภาพ 15 ข้อ” ให้แก่อิหร่าน เพื่อใช้เป็นกรอบในการยุติความขัดแย้ง

อย่างไรก็ตาม ยังไม่ชัดเจนว่า แผนดังกล่าวซึ่งส่งผ่านประเทศปากีสถาน ได้รับการเผยแพร่ในหมู่เจ้าหน้าที่อิหร่านในวงกว้างหรือไม่ และยังไม่มีความชัดเจนว่า อิสราเอลจะสนับสนุนแนวทางดังกล่าว

ด้าน สำนักข่าว Axios รายงานว่า สหรัฐฯ และประเทศตัวกลางในภูมิภาค กำลังหารือความเป็นไปได้ในการจัดการเจรจาระดับสูงกับอิหร่าน ซึ่งอาจเกิดขึ้นเร็วที่สุดภายในวันพฤหัสบดีนี้ (26 มี.ค.69) หากอิหร่านตอบรับข้อเสนอ โดยระบุว่า แม้สหรัฐฯ จะเสนอแผน 15 ข้อ และอิหร่านเห็นด้วยในบางประเด็น แต่ยังไม่มีหลักฐานยืนยันว่า มีข้อตกลงเกิดขึ้นแล้ว โดยอิหร่านยังคงย้ำว่า ไม่มีการเจรจาโดยตรงกับวอชิงตัน

ทั้งนี้ สถานการณ์ยังคงมีความไม่แน่นอนสูง เนื่องจากอิหร่านมีอิทธิพลต่อช่องแคบฮอร์มุซ ซึ่งเป็นเส้นทางขนส่งพลังงานสำคัญของโลก คิดเป็นราว 20% ของปริมาณการขนส่งน้ำมันทางทะเลโลก ขณะที่อิสราเอลแสดงความกังวลว่า ข้อตกลงที่เร่งทำอาจไม่สอดคล้องกับเป้าหมายทางทหารของตน

ขณะเดียวกัน ประเทศตัวกลางอย่างปากีสถาน ตุรกี และอียิปต์ กำลังทำหน้าที่ประสานการเจรจาระหว่างทั้งสองฝ่าย แต่ท่าทียังไม่สอดคล้องกัน โดยเฉพาะประเด็นการเจรจาโดยตรง

ทั้งนี้ มีรายงานจากข้อมูลที่เผยแพร่ว่า ข้อเสนอ 15 ข้อของสหรัฐฯ อาจมีสาระสำคัญดังนี้

1. ยกเลิกมาตรการคว่ำบาตรทั้งหมดต่ออิหร่าน
2. สหรัฐฯ ให้ความช่วยเหลือในการพัฒนาโครงการนิวเคลียร์เพื่อพลเรือน
3. ระงับภัยคุกคามจากการกลับมาบังคับใช้มาตรการคว่ำบาตร
4. ระงับโครงการนิวเคลียร์ของอิหร่านภายใต้กรอบที่กำหนด
5. อนุญาตให้คงการเสริมสมรรถนะยูเรเนียมภายใต้การกำกับดูแลและขีดจำกัดที่ตกลงกัน
6. พิจารณาโครงการขีปนาวุธในภายหลัง ภายใต้ข้อจำกัดด้านจำนวนและพิสัยทำการ
7. จำกัดการใช้โครงการนิวเคลียร์เพื่อวัตถุประสงค์ทางพลเรือนและการป้องกัน
8. หยุดพัฒนาขีดความสามารถนิวเคลียร์ที่มีอยู่เดิมเพิ่มเติม
9. ไม่ขยายขีดความสามารถในการเสริมสมรรถนะยูเรเนียมเพิ่มเติม
10. ไม่ผลิตวัสดุนิวเคลียร์ระดับอาวุธในอิหร่าน
11. ส่งมอบวัสดุเสริมสมรรถนะทั้งหมดให้ IAEA ภายในกรอบเวลาที่ตกลงกัน
12. ยุติหรือจำกัดการดำเนินงานของโครงการนิวเคลียร์หลัก ได้แก่ นาตันซ์ อิสฟาฮาน และฟอร์โดว์
13. บังคับใช้กลไกการติดตามและตรวจสอบระหว่างประเทศ
14. ดำเนินการแบบค่อยเป็นค่อยไป โดยผูกกับระดับการปฏิบัติตามข้อตกลง
15. จัดทำความเข้าใจเพิ่มเติมด้านภูมิภาคและความมั่นคงระหว่างคู่สัญญา

อย่างไรก็ตาม รายละเอียดดังกล่าวยังไม่ได้รับการยืนยันอย่างเป็นทางการจากรัฐบาลสหรัฐฯ หรืออิหร่าน