ธปท. ยืนยันไม่แก้ พ.ร.บ.แบงก์ชาติ หวั่นกระทบความเป็นอิสระ เร่งปรับกฎหมายคุม Non-bank

ธปท.ยันไม่แก้ พ.ร.บ.แบงก์ชาติ ห่วงกระทบความเป็นอิสระ เร่งปรับกฎหมายขยายอำนาจคุม Non-bank ครอบคลุมสินเชื่อรายย่อย ธุรกิจชำระเงิน FX และ AMC พร้อมแจงข้อกล่าวอ้าง 7 ประเด็น


นายวิทัย รัตนากร ผู้ว่าการธนาคารแห่งประเทศไทย (ธปท.) ยืนยันผลการทบทวนพระราชบัญญัติธนาคารแห่งประเทศไทย พ.ศ. 2485 (พ.ร.บ.ธปท.) พบว่ายังมีความเหมาะสมและสอดคล้องกับบริบทเศรษฐกิจและระบบการเงินปัจจุบัน จึงไม่มีความจำเป็นต้องแก้ไข โดยเฉพาะประเด็นที่อาจกระทบต่อความเป็นอิสระของธนาคารกลาง ขณะที่ ธปท. อยู่ระหว่างศึกษาปรับปรุงพระราชบัญญัติธุรกิจสถาบันการเงิน เพื่อขยายขอบเขตการกำกับดูแลธุรกิจ Non-bank และเพิ่มประสิทธิภาพการคุ้มครองผู้บริโภค

การทบทวน พ.ร.บ.ธปท. เป็นการประเมินผลสัมฤทธิ์ตามรอบที่กฎหมายกำหนด โดย ธปท. ศึกษาและรับฟังความคิดเห็นจากผู้เกี่ยวข้อง ก่อนเสนอผลต่อคณะกรรมการ ธปท. ในปี 2568 ซึ่งที่ประชุมรับทราบผลการศึกษาและเห็นว่ากฎหมายปัจจุบันยังมีประสิทธิภาพ สอดคล้องกับหลักการสากล จึงไม่มีมติให้แก้ไข โดยจะประเมินผลสัมฤทธิ์รอบถัดไปในปี 2573

ส่วนการปรับปรุงกฎหมายกำกับดูแล Non-bank เป็นการทบทวน พ.ร.บ.ธุรกิจสถาบันการเงิน ไม่ใช่ พ.ร.บ.ธปท. เนื่องจากปัจจุบันธนาคารพาณิชย์อยู่ภายใต้กฎหมายดังกล่าว ขณะที่ Non-bank หลายประเภทยังอยู่ภายใต้ประกาศคณะปฏิวัติ ฉบับที่ 58 ซึ่งประกาศใช้ตั้งแต่ปี 2515 ทำให้มีข้อจำกัดด้านขอบเขตและความยืดหยุ่นในการกำกับดูแล

ธุรกิจที่ต้องการขยายการกำกับดูแล เช่น Nano Finance บัตรเครดิต สินเชื่อส่วนบุคคล สินเชื่อจำนำทะเบียน ธุรกิจชำระเงิน ธุรกิจแลกเปลี่ยนเงินตราต่างประเทศ (FX) และบริษัทบริหารสินทรัพย์ (AMC) โดยมีแนวทางปรับปรุง 3 ด้าน ได้แก่ ขยายประเภทกิจการที่อยู่ภายใต้การกำกับ (What) เพิ่มเหตุในการกำกับให้ครอบคลุมทั้งเสถียรภาพระบบการเงินและการคุ้มครองผู้บริโภค และกำหนดแนวทางกำกับตามระดับความเสี่ยงและลักษณะธุรกิจ (How) โดยไม่จำเป็นต้องกำหนดให้ผู้ประกอบธุรกิจทุกรายเป็นบริษัทมหาชน

นอกจากนี้ ยังเสนอเพิ่มบทบาทคณะกรรมการนโยบายสถาบันการเงินในการให้ความเห็นด้านการกำกับดูแล และให้อำนาจ ธปท. เรียกข้อมูลจากผู้ประกอบธุรกิจที่ยังไม่อยู่ภายใต้การกำกับ เพื่อประเมินความเสี่ยงและความจำเป็นก่อนออกหลักเกณฑ์ ป้องกันการกำกับเกินความจำเป็นและลดภาระผู้ประกอบธุรกิจ ทั้งนี้ ข้อเสนอยังเป็นเพียงหลักการเบื้องต้น โดยต้องหารือกับกระทรวงการคลังและหน่วยงานที่เกี่ยวข้องก่อนดำเนินการตามขั้นตอนกฎหมาย

นายวิทัย ยังชี้แจง 7 ประเด็นจากข้อกล่าวอ้างเกี่ยวกับการดำเนินงานของ ธปท. ว่า ประเด็นแรก กรณีระบุว่าคณะกรรมการ ธปท. มีมติให้ศึกษาแก้ไข พ.ร.บ.ธปท. ตั้งแต่เดือนมิถุนายน 2568 และใช้เวลาศึกษา 1 ปี 6 เดือนนั้น ยืนยันว่าไม่เป็นความจริง เนื่องจากคณะกรรมการไม่เคยมีมติดังกล่าว เป็นเพียงวาระที่ประธานแจ้งให้ทราบในเดือนตุลาคม 2568 ทำให้ระยะเวลาศึกษาประมาณ 1 ปี ไม่ใช่ 1 ปี 6 เดือนตามที่กล่าวอ้าง

ประเด็นที่ 2 กรณีตั้งคำถามว่าเหตุใด ธปท. จึงเสนอแก้ไขกฎหมายเพียง 1 มาตรา ชี้แจงว่าคณะกรรมการเห็นว่าไม่จำเป็นต้องแก้ พ.ร.บ.ธปท. เพราะอาจกระทบความเป็นอิสระของธนาคารกลาง ส่วนมาตราที่เสนอแก้ไขเป็นส่วนหนึ่งของ พ.ร.บ.ธุรกิจสถาบันการเงิน ซึ่งมีรายละเอียดครอบคลุมการขยายอำนาจกำกับดูแล Non-bank

ประเด็นที่ 3 กรณีไม่แต่งตั้งบุคคลภายนอกเข้าร่วมคณะทำงานตั้งแต่ต้น เนื่องจากที่ประชุมเห็นควรให้ ธปท. และกระทรวงการคลัง ซึ่งเป็นหน่วยงานเจ้าของเรื่อง ศึกษาประเด็นให้ชัดเจนก่อน อย่างไรก็ตาม ธปท. ได้รับฟังความเห็นจากผู้ทรงคุณวุฒิภายนอก 8 ราย เช่น เลขาธิการสภาพัฒน์ เลขาธิการคณะกรรมการกฤษฎีกา ผู้อำนวยการสำนักงานเศรษฐกิจการคลัง และเลขาธิการสำนักงาน ก.ล.ต. รวมถึงจัดทำประชาพิจารณ์ (Public Hearing) ในกระบวนการประเมินผลสัมฤทธิ์กฎหมาย

ประเด็นที่ 4 กรณีเชื่อมโยงการไม่แก้ พ.ร.บ.ธปท. กับสินเชื่อ SME ที่ติดลบต่อเนื่อง 17 ไตรมาส ยืนยันว่าไม่มีความเกี่ยวข้องกัน เนื่องจากกฎหมายดังกล่าวไม่ได้เกี่ยวข้องกับการปล่อยสินเชื่อ SME โดยตรง อย่างไรก็ตาม แม้การดูแล SME ไม่ใช่ภารกิจหลักโดยตรง แต่ ธปท. ได้ช่วยแก้ปัญหาเชิงโครงสร้างผ่านโครงการ SME Credit Boost โดยนำเงินจากกำไรธนาคารพาณิชย์ 20,000 ล้านบาทมาเป็นกลไกค้ำประกัน รองรับการปล่อยสินเชื่อประมาณ 80,000 ล้านบาท รวมถึงโครงการ SME Secure Plus โดยไม่ใช้งบประมาณภาครัฐหรือเงินของ ธปท.

ประเด็นที่ 5 กรณีนำผลวิจัยเรื่อง Misallocation of Capital หรือการจัดสรรเงินทุนที่ไม่เหมาะสม มาใช้วิจารณ์การทำงานของ ธปท. ชี้แจงว่าเป็นงานวิจัยของสถาบันวิจัยป๋วย อึ๊งภากรณ์ ซึ่ง ธปท. เป็นผู้ร้องขอให้ศึกษาในช่วงต้นปี เพื่อนำข้อมูลเชิงประจักษ์มาใช้ประกอบมาตรการช่วยเหลือ SME และผลักดันให้หน่วยงานอื่นร่วมแก้ปัญหา ไม่ใช่การจัดทำขึ้นเพื่อชี้ความบกพร่องของ ธปท.

ประเด็นที่ 6 กรณีกล่าวหา ธปท. เอื้อประโยชน์หรืออุ้มธนาคารพาณิชย์ โดยปล่อยให้มีกำไรสูง ยืนยันว่าไม่เป็นความจริง โดย ธปท. มีมาตรการดูแลต่อเนื่อง ทั้งการลดอัตราดอกเบี้ยนโยบาย 2 ครั้ง ลดค่าธรรมเนียม 19 รายการ และนำเงิน 20,000 ล้านบาทจากกำไรธนาคารพาณิชย์มาสนับสนุนสินเชื่อ SME ส่งผลให้กำไรธนาคารพาณิชย์ปรับลดลงต่อเนื่องในปี 2568

ประเด็นที่ 7 กรณีวิจารณ์ว่ามาตรการควบคุมการถอนเงินสดเกิน 5 ล้านบาท และทองคำแท่งเกิน 2 กิโลกรัมไม่มีประสิทธิภาพ เนื่องจากผู้กระทำผิดอาจแบ่งถอนเป็นยอดย่อยนั้น ธปท. ชี้แจงว่าหลังดำเนินมาตรการ การถอนเงินสดเกิน 5 ล้านบาทลดลง 69% และการถอนทองคำแท่งเกิน 2 กิโลกรัมลดลง 85% ขณะที่การถอนเงินสดช่วง 1–4.99 ล้านบาทก็ลดลงเช่นกัน ไม่ได้เพิ่มขึ้นจากการแบ่งถอน พร้อมยืนยันว่ามีระบบติดตามพฤติกรรมผิดปกติอย่างใกล้ชิด เพื่อสกัดกั้นเส้นทางการเงินสีเทาและการทุจริตคอร์รัปชัน

Back to top button