NT ชูโมเดล ePhyto ไทย-ฟิลิปปินส์บนเวที UN ESCAP ปักหมุดฮับการค้าดิจิทัลอาเซียน

บริษัท โทรคมนาคมแห่งชาติ จำกัด (มหาชน) หรือ NT นำเสนอศักยภาพระบบการค้าดิจิทัลของประเทศไทยบนเวทีนานาชาติ ในงาน Asia-Pacific Trade Facilitation Forum x Paperless Trade Week 2026 (APTFF x PTW 2026) ซึ่งจัดโดยคณะกรรมาธิการเศรษฐกิจและสังคมแห่งเอเชียและแปซิฟิกแห่งสหประชาชาติ (UN ESCAP) ร่วมกับธนาคารพัฒนาเอเชีย (ADB) และ PAA Digital Trade Alliance เพื่อผลักดันการค้าไร้กระดาษ และยกระดับการเชื่อมโยงทางการค้าในภูมิภาคเอเชียแปซิฟิกอย่างยั่งยืน

ดร.วงกต วิจักขณ์สังสิทธิ์ รองกรรมการผู้จัดการใหญ่สายงานดิจิทัล NT ในฐานะผู้ให้บริการระบบ THAI National Single Window (THAI NSW) ได้ร่วมเสวนาและนำเสนอโมเดลความสำเร็จของโครงการ B2B : ePhyto Exchange ระหว่างประเทศไทยและฟิลิปปินส์ ซึ่งเป็นความร่วมมือระหว่าง NT และบริษัท InterCommerce ประเทศฟิลิปปินส์ ในการเชื่อมโยงข้อมูลใบรับรองสุขอนามัยพืชในรูปแบบอิเล็กทรอนิกส์ หรือ ePhyto เพื่ออำนวยความสะดวกแก่ผู้ประกอบการนำเข้าและส่งออกของทั้งสองประเทศ

การเชื่อมโยงข้อมูลดังกล่าวช่วยลดการใช้เอกสารกระดาษ ลดขั้นตอนการทำงาน ลดต้นทุน และลดความผิดพลาดจากการจัดทำเอกสาร ส่งผลให้กระบวนการค้าสินค้าเกษตรระหว่างประเทศมีความรวดเร็ว โปร่งใส และมีประสิทธิภาพมากขึ้น

ปัจจุบัน THAI NSW ได้พัฒนาระบบแลกเปลี่ยนข้อมูลใบรับรองสุขอนามัยพืชระหว่างหน่วยงานภาครัฐ หรือ G2G กับประเทศต่าง ๆ มากกว่า 10 ประเทศทั่วโลก ขณะที่ความร่วมมือระหว่าง NT และ InterCommerce ถือเป็นครั้งแรกของการต่อยอดสู่การเชื่อมโยงข้อมูลใบรับรองสุขอนามัยพืชระหว่างภาคธุรกิจ หรือ B2B นับเป็นก้าวสำคัญของ THAI NSW ในการขยายบริการรองรับการค้าระหว่างภาคธุรกิจให้มีความสะดวกมากยิ่งขึ้น

ทั้งนี้ ความร่วมมือดังกล่าวเกิดขึ้นภายใต้ PAA Digital Trade Alliance ซึ่งเป็นเครือข่ายความร่วมมือของผู้ให้บริการระบบอำนวยความสะดวกทางการค้าจากหลายประเทศ เพื่อสนับสนุนการค้าระหว่างประเทศแบบดิจิทัลข้ามพรมแดน โดยได้รับการสนับสนุนจากหน่วยงานภาครัฐของทั้งสองประเทศอย่างใกล้ชิด

สำหรับประเทศไทย การแลกเปลี่ยนข้อมูลใบรับรองสุขอนามัยพืชผ่าน THAI NSW เป็นผลจากความร่วมมือของหลายหน่วยงาน ได้แก่ กรมศุลกากร กรมวิชาการเกษตร และสำนักงานมาตรฐานสินค้าเกษตรและอาหารแห่งชาติ (มกอช.) ซึ่งช่วยให้การตรวจสอบข้อมูลและการส่งออกสินค้าเกษตรเป็นไปอย่างมีประสิทธิภาพมากขึ้น

นอกจากนี้ ความสำเร็จของโมเดล B2B : ePhyto Exchange ไทย-ฟิลิปปินส์ ยังได้รับการยอมรับให้เป็นต้นแบบสำหรับการพัฒนาการค้าไร้กระดาษในภูมิภาคเอเชียแปซิฟิก โดยกรอบความร่วมมือด้านการค้าข้ามพรมแดนแบบไร้กระดาษในเอเชียและแปซิฟิก หรือ Cross-border Paperless Trade in Asia and the Pacific (CPTA) ภายใต้ UN ESCAP ได้นำไปจัดทำคู่มือการดำเนินงานด้าน ePhyto เพื่อเป็นแนวทางให้ประเทศต่าง ๆ ในภูมิภาคนำไปประยุกต์ใช้ สะท้อนศักยภาพของประเทศไทยในการมีบทบาทขับเคลื่อนระบบการค้าดิจิทัลในระดับภูมิภาค

ดร.วงกต กล่าวว่า การเชื่อมโยงข้อมูลใบรับรองสุขอนามัยพืช หรือ ePhyto ถือเป็นรากฐานสำคัญในการสร้างความเชื่อมั่นต่อการค้าสินค้าเกษตรระหว่างประเทศในรูปแบบดิจิทัล และเป็นจุดเริ่มต้นของการพัฒนาระบบการค้าสินค้าเกษตรของภูมิภาคอาเซียนให้มีการเชื่อมโยงข้อมูลที่สมบูรณ์มากขึ้น ช่วยให้การเคลื่อนย้ายสินค้าเกษตรและอาหารในภูมิภาคทำได้รวดเร็ว ลดขั้นตอนซ้ำซ้อน เพิ่มความโปร่งใส และเสริมสร้างความมั่นคงด้านอาหารในระยะยาว

NT เชื่อมั่นว่า ประเทศไทยมีศักยภาพก้าวขึ้นเป็นศูนย์กลางด้านระบบการค้าดิจิทัลของภูมิภาค โดย THAI NSW พร้อมขยายความร่วมมือกับประเทศสมาชิกอื่น ๆ เพื่อรองรับการแลกเปลี่ยนข้อมูลทางการค้าในรูปแบบที่หลากหลายมากขึ้น รวมถึงต่อยอดจากใบรับรองสุขอนามัยพืชไปสู่เอกสารสำคัญอื่น ๆ ที่ใช้ในการค้าระหว่างประเทศ เช่น ใบแจ้งหนี้ ใบตราส่งสินค้า เอกสารพิธีการศุลกากร และกระบวนการตรวจปล่อยสินค้า

ทั้งนี้ การผลักดันมาตรฐานโครงสร้างข้อมูลอิเล็กทรอนิกส์สำหรับเอกสารทางการค้าอย่างครบถ้วน จะช่วยให้การแลกเปลี่ยนข้อมูลครอบคลุมตลอดกระบวนการขนส่งและการค้าสินค้าเกษตรตั้งแต่ต้นทางถึงปลายทาง เพิ่มขีดความสามารถในการแข่งขันให้แก่ผู้ประกอบการไทย และยกระดับระบบการค้าสินค้าเกษตรของประเทศสู่มาตรฐานสากลในอนาคต