จัดการหนี้

ปีใหม่ 2569 มาพร้อมคำถามสำคัญว่า “เราจะใช้ชีวิตทางการเงินอย่างมั่นคงขึ้นได้อย่างไร?” ท่ามกลางสถานการณ์เศรษฐกิจไทยที่ยังเผชิญความท้าทายหลายด้าน ทั้งภาระหนี้ครัวเรือนที่อยู่ในระดับสูงและรายได้ที่ยัง ไม่มั่นคงสำหรับคนจำนวนมาก ข้อมูลจากสำนักงานสภาพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ (NESDC) ระบุว่า ในไตรมาส 2/2568 หนี้ครัวเรือนไทยอยู่ที่ 86.8% ของ GDP ซึ่งเป็นระดับที่ต้องจับตาอย่างใกล้ชิด ขณะเดียวกันแม้อัตราว่างงานจะอยู่เพียง 0.91% แต่ยังมีคนไทยกว่า 2.1 ล้านคน ที่ทำงานไม่เต็มเวลาและมีรายได้ผันผวนต่อเนื่อง อีกด้านหนึ่งรายงานจากธนาคารแห่งประเทศไทย (BOT) พบว่าคนไทยเข้าถึงผลิตภัณฑ์และบริการทางการเงินมากขึ้น แต่ยังมีช่องว่างของความรู้ในการอ่านเงื่อนไข การเข้าใจดอกเบี้ย และการประเมินความเสี่ยง ซึ่งเป็นสาเหตุให้หลายครอบครัวตัดสินใจทางการเงินผิดพลาด บริษัท บัตรกรุงไทย จำกัด (มหาชน) หรือ KTC ในฐานะสถาบันการเงินไทยเพื่อคนไทย มองว่าปีใหม่คือ จังหวะสำคัญในการ “ตั้งหลัก” ด้านการเงิน และหนึ่งในวิธีที่ดีที่สุด คือ การสร้างภูมิคุ้มกันชีวิตทางการเงิน ผ่าน 3 ทักษะที่คนไทยควรมีมากที่สุดในปี 2569 1.ทักษะแยกชิ้นส่วนหนี้ (Debt Decomposition) ก่อนสร้างแผนชีวิตปีใหม่ เมื่อพูดถึงการเริ่มต้นใหม่ หลายคนตั้งใจ “เคลียร์หนี้” หรือ “ลดภาระดอกเบี้ย” แต่ความจริงคือ การรู้ยอดหนี้ยังไม่พอ สิ่งที่สำคัญกว่า คือการ “เข้าใจโครงสร้างหนี้” เพื่อวางแผนได้อย่างถูกต้องและลดต้นทุนในระยะยาว ด้วยกรอบคิด 3D of Debt สำหรับปี 2569 ดังนี้ DNA ของหนี้ ตรวจประเภทดอกเบี้ย (Effective vs Flat) ค่าปรับ ค่าธรรมเนียม และค่าใช้จ่ายแฝง Dynamics เข้าใจแรงส่งของดอกเบี้ยทบต้น รวมถึงความเสี่ยงจากการชำระขั้นต่ำ Decision Rule จัดลำดับปิดหนี้ “ดอกเบี้ยแพงที่สุดก่อน” เพื่อทำให้ภาระลดลงเร็วที่สุด ทักษะนี้สอดคล้องกับผลสำรวจที่พบว่าคนไทยจำนวนมากยังไม่เข้าใจผลิตภัณฑ์การเงินของตนเอง ทำให้การแก้ปัญหาหนี้ล่าช้าและมีต้นทุนสูงโดยไม่จำเป็น 2.ทักษะ “กระแสเงินสดยืดหยุ่น” (Adaptive Cash Flow) สำหรับปีที่คาดเดาไม่ได้ แม้ปีใหม่จะเป็นช่วงของเป้าหมายและความหวังใหม่ แต่ความเป็นจริงคือ ปี 2569 ยังเต็มไปด้วยความไม่แน่นอน โดยเฉพาะรายได้ของประชาชนที่มีคนทำงานไม่เต็มเวลาจำนวนมาก ทำให้สูตรบริหารรายรับ–รายจ่ายเดิมๆ อาจไม่ตอบโจทย์อีกต่อไป เคทีซีเสนอสูตรงบประมาณ “Thai Adaptive 50–30–20” ฉบับปี 2569 ที่ยืดหยุ่นขึ้นเพื่อสภาพรายได้จริงของครอบครัวไทย 50% สำหรับค่าใช้จ่ายจำเป็น พร้อมปรับลดรายจ่ายผูกมัดที่ไม่เกิดคุณค่า 30% ป็น “กันชนรายได้ผันผวน” สำหรับเดือนที่รายได้น้อยกว่าปกติ 20% สำหรับออมหรือใช้ปิดหนี้ที่ดอกเบี้ยสูงที่สุด สูตรนี้ช่วยให้ครอบครัวไทยตั้งหลักได้ดีขึ้น ลดความเสี่ยงจากการขาดสภาพคล่อง และรับมือความไม่แน่นอนได้อย่างเหมาะสมกับบริบทเศรษฐกิจปีนี้ 3.ทักษะ “รู้เท่าทันข้อมูลการเงิน” (Financial Information Literacy) ในยุคโซเชียลครองเมือง ปี 2569 คือปีที่ข้อมูลหลั่งไหลเร็วที่สุด โดยเฉพาะคอนเทนต์ด้านการเงินที่พบได้บนโซเชียลมีเดียมากกว่าแหล่งข้อมูลทางการ ดังนั้นการตัดสินใจทางการเงินผิดพลาดจึงเกิดขึ้นง่ายกว่าที่เคย งานวิจัยปี 2025 พบว่า “เพื่อนและโซเชียลมีเดีย” มีอิทธิพลสูงต่อการใช้จ่ายและการออมของคนไทยรุ่นใหม่ ทำให้การรู้เท่าทันข้อมูลกลายเป็นทักษะสำคัญของยุคนี้ เคทีซีแนะนำกติกาคัดกรองข้อมูลการเงินแบบสั้นๆ ที่ใช้ได้จริง เรียกว่า FILT (ฟิลท์) เพื่อช่วยให้คนไทยไม่ตกเป็นเหยื่อคอนเทนต์ชวนเชื่อ ข่าวปลอม หรือคำแนะนำด้านการเงินที่ขาดความน่าเชื่อถือ F – Fact check เป็นข้อมูลจากภาครัฐหรือแหล่งวิชาการหรือไม่ I – Incentive ผู้ให้ข้อมูลมีแรงจูงใจเชิงขายหรือไม่ L – Legal เกี่ยวข้องกับสัญญาหรือความเสี่ยงทางกฎหมายหรือไม่ T – Time-bound ตัวเลขอัปเดตล่าสุดหรือเป็นข้อมูลล้าสมัย MVFL หรือ Minimum Viable Financial Literacy™ จุดเริ่มต้นปีใหม่ที่ทำได้จริง เพื่อให้คนไทยเริ่มปีใหม่ด้วยความพร้อม เคทีซีเสนอกรอบความรู้ทางการเงินขั้นต่ำที่ครอบครัวไทยควรมี ซึ่งไม่ใช่แค่ ทักษะการเงิน แต่คือนิสัยทางการเงินที่ปลอดภัย สำหรับปี 2569 ได้แก่: 1.รู้ดอกเบี้ย Effective ของหนี้ทุกก้อน 2.มีเงินกันชนอย่างน้อย5 เดือน สำหรับค่าใช้จ่ายจำเป็น 3.ตัดรายจ่ายผูกมัดที่ไม่จำเป็นออกอย่างน้อย 2 รายการ 4.ใช้กติกา FILT ก่อนเชื่อหรือแชร์ข้อมูลการเงินใดๆ 5.จัดลำดับการปิดหนี้ดอกเบี้ยสูงที่สุดก่อน 6.ทบทวนงบการเงินครอบครัวเดือนละครั้ง ปีใหม่ไม่ใช่แค่จุดเริ่มต้น แต่คือโอกาสในการสร้างหลักคิดทางการเงินที่แข็งแรงกว่าเดิม เคทีซีเชื่อว่าความรู้คือพลัง และการรู้เท่าทันการเงินคือ ภูมิคุ้มกันชีวิตที่จะอยู่กับคนไทยไปตลอดปี 2569 และปีต่อๆ ไป ในฐานะสถาบันการเงินไทยเพื่อคนไทย เคทีซีมุ่งสนับสนุนองค์ความรู้ด้านการเงินที่ใช้งานได้จริง เพื่อให้ทุกครอบครัวสามารถใช้ชีวิตทางการเงินได้อย่างมั่นคงและมั่นใจในปีใหม่และอนาคตข้างหน้า

จัดการหนี้

3 ทักษะการเงินปี 2569 เสริมเกราะชีวิตคนไทย

บริษัท บูรพาทัศน์ (1999) จำกัด