ศิลปกรรมไทย

วันนี้ (26 ม.ค.69) นายอนุทิน ชาญวีรกูล นายกรัฐมนตรีและรัฐมนตรีว่าการกระทรวงมหาดไทย ในฐานะประธานกรรมการอำนวยการจัดงานพระราชพิธีถวายพระเพลิงพระบรมศพสมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ พระบรมราชชนนีพันปีหลวง แถลงความคืบหน้าการจัดสร้างพระเมรุมาศและเครื่องประกอบพระเมรุมาศ เนื่องในพระราชพิธีถวายพระเพลิงพระบรมศพสมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ พระบรมราชชนนีพันปีหลวง นายกรัฐมนตรี กล่าวว่า การเสด็จสวรรคตของสมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ พระบรมราชชนนีพันปีหลวง เมื่อวันศุกร์ที่ 24 ตุลาคม พุทธศักราช 2568 ณ โรงพยาบาลจุฬาลงกรณ์ ได้นำความเศร้าโศกเสียใจมาสู่พสกนิกรทั่วประเทศ ด้วยความสำนึกในพระมหากรุณาธิคุณอันใหญ่หลวงที่ทรงมีต่อประเทศชาติและพสกนิกรตลอดพระชนมชีพ รัฐบาลในฐานะตัวแทนของปวงชนชาวไทย ได้แต่งตั้ง คณะกรรมการจัดงานพระราชพิธีถวายพระเพลิงพระบรมศพให้เป็นไปตามพระราชประเพณีและสมพระเกียรติยศทุกประการ โดยได้กราบบังคมทูลเชิญสมเด็จพระกนิษฐาธิราชเจ้า กรมสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดา ฯ สยามบรมราชกุมารี ทรงเป็นองค์ที่ปรึกษาการจัดงานพระราชพิธีถวายพระเพลิงพระบรมศพในครั้งนี้ รัฐบาลได้มอบหมายให้กระทรวงวัฒนธรรม โดยกรมศิลปากร ดำเนินการออกแบบและจัดสร้างพระเมรุมาศ รวมถึงสิ่งปลูกสร้างประกอบพระเมรุมาศ การบูรณปฏิสังขรณ์ราชรถและพระยานมาศ การออกแบบพระหีบจันทน์ พระโกศจันทน์ และเครื่องสังเค็ดในพระราชพิธีถวายพระเพลิงพระบรมศพ ซึ่งขณะนี้พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว ได้ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าโปรดกระหม่อมพระราชทานพระบรมราชานุมัติให้จัดสร้างตามรูปแบบที่รัฐบาลกราบบังคมทูลพระกรุณาแล้ว ทั้งนี้ กรมศิลปากรได้ยึดหลักการออกแบบพระเมรุมาศให้ถูกต้องตามโบราณราชประเพณี มีความงดงามทางรูปแบบศิลปกรรม และสื่อแนวคิดสะท้อนพระราชจริยวัตรและพระมหากรุณาธิคุณที่ทรงมีต่อพสกนิกรชาวไทย พระเมรุมาศมีส่วนยอดเป็นทรงมงกุฎแปลง ตามอย่างเครื่องศิราภรณ์ของเจ้านาย ประกอบด้วยหลังคาซ้อน 7 ชั้นเชิงกลอน เสมอด้วยพระมหาปราสาทในพระบรมมหาราชวัง ส่วนปลียอดเป็นรูปพรหมพักตร์ สื่อถึงการเสด็จสู่พรหมโลกหลังการสวรรคต และสื่อถึงพระราชสมัญญา “แม่ของแผ่นดิน” ที่ทรงบำเพ็ญพระราชกรณียกิจเสมือนมารดาดูแลพสกนิกรชาวไทยทั้งปวง ยอดบนสุดของพระเมรุมาศประดับนพปฎลมหาเศวตฉัตร หรือฉัตร 9 ชั้น เพื่อแสดงถึงพระบรมราชอิสริยยศชั้นสูงสุด พระเมรุมาศมีแผนผังสี่เหลี่ยมจัตุรัส ทรงปราสาท ออกมุข 4 ด้าน ตั้งอยู่เหนือฐานชาลา 2 ชั้น ตกแต่งด้วยรูปเทวดา สื่อถึงการเสด็จสู่สวรรคาลัย หลังคาสีฟ้าหม่นสลับสีปีกแมลงทับ หน้าบันประดับอักษรพระนามาภิไธย “ส.ก.” บนพื้นสีฟ้า ซึ่งเป็นสีประจำวันศุกร์ วันพระราชสมภพ พื้นหลังสีชมพู ซึ่งเป็นสีแห่งศรีของวันพระราชสมภพ ซุ้มหน้าบันจัดสร้างในลักษณะซุ้มหน้านาง ได้รับแรงบันดาลใจจากรูปทรงมงกุฎและสร้อยพระศอที่ทรงใช้ขณะดำรงพระชนมชีพ ลวดลายตกแต่งพระเมรุมาศได้รับแรงบันดาลใจจากพรรณไม้ที่เนื่องด้วยพระนาม “สิริกิติ์” ส่วนฉากบังเพลิงจัดปักโดยฝีมือช่างสถาบันสิริกิติ์ ซึ่งถือกำเนิดจากพระมหากรุณาธิคุณของสมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ พระบรมราชชนนีพันปีหลวง ภูมิทัศน์โดยรอบพระเมรุมาศจัดวางตามแนวคิดภูมิจักรวาล ประดับด้วยสระทรงกลม รายล้อมด้วยรูปสัตว์หิมพานต์และตัวละครจากเรื่องรามเกียรติ์ สื่อถึงพระราชกรณียกิจด้านการอนุรักษ์การแสดงโขน พร้อมสิ่งปลูกสร้างประกอบพระเมรุมาศ ได้แก่ พระที่นั่งทรงธรรม ศาลาลูกขุน ทับเกษตร และทิม สำหรับเป็นที่ประทับและรับรองทูตานุทูต ตลอดจนแขกผู้มีเกียรติที่ได้รับเชิญเข้าร่วมพระราชพิธี สำหรับการจัดสร้างพระหีบจันทน์และพระโกศจันทน์ กระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมได้จัดส่งไม้จันทน์หอมให้แก่สำนักช่างสิบหมู่ กรมศิลปากรแล้ว ขณะนี้อยู่ระหว่างการขยายแบบและลวดลายเพื่อดำเนินการจัดสร้าง ส่วนพระโกศพระบรมอัฐิทำด้วยทองคำลงยาราชาวดีประดับรัตนชาติ รูปทรง 8 เหลี่ยม ยอดทรงมงกุฎ ตามแบบแผนที่สืบทอดมาแต่โบราณ นอกจากนี้ ยังทรงพระกรุณาโปรดเกล้าโปรดกระหม่อมให้จัดสร้างเครื่องสังเค็ด สำหรับพระราชทานแก่พระอารามหลวงและศาสนสถานต่าง ๆ ประกอบด้วยโต๊ะหมู่ ตู้หนังสือ โต๊ะทำงานพร้อมชั้นหนังสือและเก้าอี้ รวม 4 แบบ และโคมไฟ ซึ่งได้รับพระราชทานพระบรมราชวินิจฉัยและพระบรมราชานุมัติให้ดำเนินการจัดสร้างเรียบร้อยแล้ว สำหรับกำหนดการจัดสร้างพระเมรุมาศ จะเริ่มก่อสร้างในเดือนกุมภาพันธ์ และคาดว่าจะแล้วเสร็จภายในเดือนตุลาคม พ.ศ. 2569 จากนั้นรัฐบาลจะนำความขึ้นกราบบังคมทูลพระกรุณา เพื่อขอพระราชทานพระบรมราชวินิจฉัยกำหนดวันประกอบพระราชพิธีถวายพระเพลิงพระบรมศพต่อไป ทั้งนี้ ก่อนการแถลงข่าว อธิบดีกรมศิลปากรได้นำนายกรัฐมนตรี พร้อมคณะผู้เกี่ยวข้อง ชมนิทรรศการนำเสนอรูปแบบพระเมรุมาศ อาคารประกอบ และการจัดภูมิทัศน์ ซึ่งจะดำเนินการก่อสร้างในลำดับต่อไป

ศิลปกรรมไทย

รัฐบาลเผย พระเมรุมาศ “สมเด็จพระพันปีหลวง” แล้วเสร็จ ต.ค. 69

บริษัท บูรพาทัศน์ (1999) จำกัด