Data-Driven Agriculture

ผู้สื่อข่าวรายงานว่า วันนี้ (11 ก.ย.69) นายไชยชนก ชิดชอบ รัฐมนตรีว่าการกระทรวงดิจิทัลเพื่อเศรษฐกิจและสังคม เป็นประธานแถลงผลการจัดทำฐานข้อมูลการเกษตรบูรณาการและสถิติการเกษตรของประเทศ (One Data) ประจำปี 2569 ซึ่งดำเนินการโดยสำนักงานสถิติแห่งชาติ (สสช.) ร่วมกับกระทรวงเกษตรและสหกรณ์และหน่วยงานภาคีเครือข่าย ณ โรงแรมอมารี กรุงเทพฯ ประตูน้ำ โครงการดังกล่าวมีเป้าหมายสร้างการรับรู้และส่งเสริมการใช้ประโยชน์จากข้อมูลร่วมกัน เพื่อสนับสนุนการวางแผนและพัฒนาภาคการเกษตรอย่างยั่งยืน โดยในปี 2569 สำนักงานสถิติแห่งชาติได้นำร่องเชื่อมโยงข้อมูลเกษตรกรจาก 6 หน่วยงาน รวมมากกว่า 300 ล้านระเบียน และครอบคลุมรายการข้อมูลกว่า 1,000 รายการ หน่วยงานที่เข้าร่วมเชื่อมโยงข้อมูลประกอบด้วยหน่วยงานสำคัญ อาทิ กรมส่งเสริมการเกษตร กรมประมง กรมปศุสัตว์ กรมหม่อนไหม และการยางแห่งประเทศไทย พร้อมจัดทำมาตรฐานด้านนิยาม รายการข้อมูล ประเภทข้อมูล และรหัสข้อมูล เพื่อให้แต่ละหน่วยงานสามารถเชื่อมโยงและนำข้อมูลไปใช้ประโยชน์ร่วมกันได้อย่างมีประสิทธิภาพ นอกจากนี้ สำนักงานสถิติแห่งชาติยังได้รับข้อมูลเพิ่มเติมจากกรมพัฒนาที่ดิน สำนักงานการปฏิรูปที่ดินเพื่อเกษตรกรรม และกรมส่งเสริมสหกรณ์ เพื่อเตรียมนำมาเชื่อมโยงในระยะต่อไป โดยตั้งเป้าขยายฐานข้อมูลให้ครอบคลุม 15 หน่วยงานในปี 2570 พร้อมเปิดความร่วมมือกับภาคเอกชน สถาบันการศึกษา และผู้ประกอบการสตาร์ตอัปด้านเทคโนโลยีการเกษตร (Agritech Startup) ผลจากฐานข้อมูล One Data สะท้อนว่า ประเทศไทยมีเกษตรกรประมาณ 9.1 ล้านราย อายุเฉลี่ย 59.1 ปี โดย 65% มีอายุตั้งแต่ 55 ปีขึ้นไป ขณะที่เกษตรกรประมาณ 5.2 ล้านรายประกอบอาชีพปลูกข้าว นอกจากนี้ รูปแบบการผลิตสินค้าเกษตรยังมีความหลากหลายและแตกต่างกันตามบริบทของแต่ละพื้นที่ ข้อมูลดังกล่าวสามารถนำมาใช้เป็นฐานสำหรับกำหนดนโยบายและมาตรการช่วยเหลือเกษตรกรให้ตรงกลุ่มเป้าหมาย สอดคล้องกับบริบทของพื้นที่ และตอบโจทย์ปัญหาที่เกิดขึ้นได้อย่างแม่นยำมากขึ้น นายไชยชนกกล่าวว่า One Data เป็นกลไกสำคัญในการเปลี่ยนข้อมูลการเกษตรให้เป็นพลังขับเคลื่อนประเทศ และช่วยสนับสนุนการตัดสินใจเชิงนโยบายอย่างแม่นยำ พร้อมผลักดันเกษตรอัจฉริยะ (Smart Farming) ระบบอัตโนมัติ และการพัฒนาทักษะดิจิทัล เพื่อเพิ่มประสิทธิภาพการผลิตและสร้างรายได้ที่มั่นคงให้แก่เกษตรกร ทั้งนี้ กระทรวงดิจิทัลเพื่อเศรษฐกิจและสังคมมุ่งพัฒนา One Data ให้เป็น “ข้อมูลที่มีชีวิต” ซึ่งมีความถูกต้อง แม่นยำ และเป็นปัจจุบัน เพื่อให้สามารถนำไปใช้งานได้อย่างต่อเนื่องและเกิดประโยชน์อย่างเป็นรูปธรรม ด้านนายวัชระพล ขาวขำ รัฐมนตรีช่วยว่าการกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ กล่าวว่า การเชื่อมโยงข้อมูลจะช่วยให้ภาครัฐสามารถกำหนดมาตรการได้ตรงกับกลุ่มเกษตรกรและพื้นที่มากขึ้น โดย One Data ต้องก้าวจากการบูรณาการข้อมูล (Data Integration) ไปสู่การใช้ประโยชน์จากข้อมูล (Data Utilization) และการขับเคลื่อนภาคการเกษตรด้วยข้อมูล (Data-Driven Agriculture) ขณะที่นางสาวอิงอร ปัญญากิจ หัวหน้าผู้ตรวจราชการกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ กล่าวปาฐกถาพิเศษหัวข้อ “One Data เกษตร: จากนโยบายสู่การปฏิบัติ และการใช้ประโยชน์อย่างยั่งยืน” ว่า One Data ไม่ได้เป็นเพียงฐานข้อมูล แต่เป็นโครงสร้างพื้นฐานด้านข้อมูลของประเทศ ซึ่งต้องพัฒนาเป็นระบบงานที่ทุกหน่วยงานมีมาตรฐานและความรับผิดชอบด้านข้อมูลอย่างชัดเจน ด้าน ดร.เอกพงษ์ หริ่มเจริญ ผู้อำนวยการสำนักงานสถิติแห่งชาติ กล่าวถึงแนวทางดำเนินงานในระยะต่อไปว่า จะพัฒนา One Data ให้เป็นโครงสร้างพื้นฐานด้านข้อมูลการเกษตรของประเทศ ภายใต้มาตรฐานและหลักธรรมาภิบาลข้อมูลที่เป็นสากล พร้อมยกระดับการวิเคราะห์ข้อมูลเชิงลึกเพื่อสนับสนุนการกำหนดนโยบาย และส่งต่อข้อมูลที่เป็นประโยชน์กลับไปยังเกษตรกรและประชาชน สำนักงานสถิติแห่งชาติตั้งเป้าผลักดัน One Data ให้เป็นต้นแบบการบูรณาการข้อมูลภาครัฐ เพื่อเพิ่มประสิทธิภาพการกำหนดนโยบายและขับเคลื่อนภาคการเกษตรไทยให้เติบโตอย่างมั่นคงและยั่งยืน