EOS Orbit

ดร.โสรัชย์ อัศวะประภา ประธานเจ้าหน้าที่บริหาร บริษัท จัสมิน อินเตอร์เนชั่นแนล จำกัด (มหาชน) หรือ JAS เปิดเผยถึงทิศทางการขยายธุรกิจเทคโนโลยีอวกาศว่า บริษัทเดินหน้าศึกษาและพัฒนาโครงการดาวเทียมวงโคจรต่ำ (Low Earth Orbit: LEO) ผ่านความร่วมมือกับทีมวิศวกรไทย โดยมุ่งนำเทคโนโลยีดาวเทียมมาต่อยอดการบริหารจัดการทรัพยากรธรรมชาติ สิ่งแวดล้อม และระบบข้อมูลอัจฉริยะ โครงการดังกล่าวดำเนินงานร่วมกับ บริษัท อีออส ออร์บิท จำกัด หรือ EOS Orbit ผู้พัฒนาเทคโนโลยีดาวเทียมของไทย ซึ่งมีทีมวิศวกรและผู้เชี่ยวชาญที่มีประสบการณ์ศึกษาและทำงานในต่างประเทศ โดยบริษัท จัสมิน เทคโนโลยี โซลูชั่น จำกัด (มหาชน) หรือ JTS ซึ่งเป็นบริษัทในกลุ่ม JAS ได้เข้าลงทุนใน EOS Orbit เพื่อขยายโอกาสทางธุรกิจด้านเทคโนโลยีอวกาศและข้อมูลจากดาวเทียม ดร.โสรัชย์ กล่าวว่า ปัจจุบันโครงการยังอยู่ในกระบวนการออกแบบและพัฒนารายละเอียดทางเทคนิค เนื่องจากเทคโนโลยีอวกาศเปลี่ยนแปลงอย่างรวดเร็ว ส่งผลให้บริษัทต้องทบทวนทั้งขนาด น้ำหนัก การออกแบบ และคุณสมบัติของดาวเทียมอย่างต่อเนื่อง เพื่อให้สอดคล้องกับความต้องการของลูกค้าเป้าหมาย โดยเฉพาะหน่วยงานภาครัฐ รวมถึงภาคเอกชนที่อาจนำข้อมูลไปใช้งาน จุดเด่นของการพัฒนาดาวเทียมอยู่ที่แนวทางการออกแบบโครงสร้างแบบโมดูลาร์ (Modular Design) ซึ่งสามารถเพิ่มหรือปรับเปลี่ยนอุปกรณ์ตามลักษณะภารกิจได้ โดยไม่จำเป็นต้องใช้รูปแบบเดียวกันในทุกการใช้งาน ช่วยเพิ่มความยืดหยุ่นในการพัฒนาเทคโนโลยีให้ตอบโจทย์ความต้องการของลูกค้าแต่ละกลุ่ม สำหรับแผนการส่งดาวเทียมสำรวจโลกขึ้นสู่วงโคจร ดร.โสรัชย์ ระบุว่า บริษัทมีความตั้งใจที่จะส่งดาวเทียมดวงแรกภายในปี 2570 อย่างไรก็ตาม กำหนดเวลาดังกล่าวยังสามารถเปลี่ยนแปลงได้ ขึ้นอยู่กับความพร้อมของเทคโนโลยี การออกแบบขั้นสุดท้าย ตลอดจนความต้องการและข้อตกลงกับลูกค้าที่จะนำข้อมูลไปใช้งานจริง ทั้งนี้ ประเทศไทยยังไม่มีระบบขนส่งอวกาศสำหรับส่งดาวเทียมขึ้นสู่วงโคจรด้วยตนเอง จึงจำเป็นต้องพิจารณาใช้บริการผู้ให้บริการปล่อยดาวเทียมจากต่างประเทศ ซึ่งปัจจุบันมีหลายทางเลือก ทั้ง SpaceX ของสหรัฐอเมริกา รวมถึงผู้ให้บริการจากอินเดีย จีน และเกาหลีใต้ โดยบริษัทจะพิจารณาทั้งต้นทุนและเงื่อนไขทางเทคนิคประกอบการตัดสินใจ สำหรับแนวคิดเดิมที่มีการศึกษาความเป็นไปได้ของโครงการดาวเทียมจำนวนมาก ดร.โสรัชย์ ระบุว่า ในทางปฏิบัติบริษัทไม่มีแนวคิดลงทุนจำนวนมากในคราวเดียว แต่จะทยอยดำเนินการในระยะแรกประมาณ 1-3 ดวง เนื่องจากเทคโนโลยีมีการเปลี่ยนแปลงรวดเร็ว การทยอยลงทุนจะช่วยให้สามารถนำเทคโนโลยีใหม่มาปรับใช้กับดาวเทียมรุ่นถัดไป รวมถึงช่วยลดความเสี่ยงด้านการลงทุน ด้านเทคโนโลยี ดาวเทียมที่อยู่ระหว่างการศึกษาจะให้ความสำคัญกับการใช้วงโคจรใกล้เส้นศูนย์สูตร (Equatorial Orbit) เพื่อเพิ่มความถี่ในการผ่านพื้นที่ประเทศไทยและประเทศในเขตร้อน แตกต่างจากดาวเทียมสำรวจโลกจำนวนมากที่ใช้วงโคจรผ่านบริเวณขั้วโลก หรือ Polar Orbit ดร.โสรัชย์ ประเมินว่า หากสามารถออกแบบวงโคจรได้ตามแนวทางดังกล่าว ดาวเทียม 1 ดวงอาจผ่านบริเวณประเทศไทยได้มากกว่า 10 รอบต่อวัน ขณะที่ช่วงเวลากลางวันที่เหมาะสมกับการถ่ายภาพอาจอยู่ที่ประมาณ 6 รอบต่อวัน ซึ่งจะช่วยเพิ่มโอกาสในการเก็บข้อมูลและติดตามความเปลี่ยนแปลงของพื้นที่เป้าหมายได้บ่อยขึ้น ทั้งนี้ จำนวนรอบและประสิทธิภาพจริงยังขึ้นอยู่กับรายละเอียดของวงโคจรและอุปกรณ์ที่ติดตั้ง สำหรับการใช้งาน บริษัทให้น้ำหนักกับการบริหารจัดการทรัพยากรธรรมชาติ โดยเฉพาะการติดตามระดับน้ำในพื้นที่ต้นน้ำ การดูแลพื้นที่ป่าสงวน และการเฝ้าระวังไฟป่า ซึ่งปัจจุบันบางพื้นที่ยังต้องอาศัยเจ้าหน้าที่เข้าไปตรวจสอบอุปกรณ์และวัดข้อมูลเป็นระยะ บริษัทจึงมองโอกาสเชื่อมต่อดาวเทียมกับอุปกรณ์ตรวจวัดภาคพื้นดินผ่านเทคโนโลยี Internet of Things (IoT) เพื่อช่วยให้สามารถรับส่งข้อมูลจากพื้นที่ห่างไกลได้อย่างต่อเนื่อง ลดความจำเป็นในการส่งเจ้าหน้าที่ลงพื้นที่ และทำให้หน่วยงานที่เกี่ยวข้องสามารถนำข้อมูลไปใช้ประกอบการตัดสินใจได้รวดเร็วขึ้น นอกจากนี้ ยังอยู่ระหว่างศึกษาแนวทางติดตั้งระบบปัญญาประดิษฐ์ หรือ AI บนดาวเทียม เพื่อช่วยประมวลผลและคัดกรองภาพถ่ายก่อนส่งข้อมูลกลับมายังสถานีภาคพื้นดิน เนื่องจากการส่งภาพทั้งหมดที่ดาวเทียมบันทึกไว้จะต้องใช้ความจุในการรับส่งข้อมูลค่อนข้างสูง การนำ AI มาช่วยคัดเลือกเฉพาะข้อมูลหรือภาพที่มีนัยสำคัญจึงสามารถเพิ่มประสิทธิภาพของระบบได้ อีกหนึ่งองค์ประกอบสำคัญ คือการพัฒนาระบบขับดันขนาดเล็กสำหรับช่วยปรับระดับวงโคจร หลังจากดาวเทียมค่อย ๆ ลดระดับลงระหว่างการปฏิบัติภารกิจ โดยทีมพัฒนาคาดหวังว่าระบบดังกล่าวอาจช่วยยืดอายุการใช้งานจากปกติประมาณ 5 ปี ไปสู่ราว 7 ปี หากสามารถดำเนินการได้ตามคุณสมบัติที่ออกแบบไว้ ดร.โสรัชย์ กล่าวถึงข้อได้เปรียบของการพัฒนาเทคโนโลยีโดยทีมวิศวกรไทยว่า ปัจจุบันความขัดแย้งทางภูมิรัฐศาสตร์ส่งผลต่อการเลือกใช้ชิ้นส่วนและเทคโนโลยีในอุตสาหกรรมอวกาศ โดยผู้พัฒนาจากบางประเทศมีข้อจำกัดในการเลือกใช้ชิ้นส่วนจากประเทศคู่แข่ง ขณะที่การพัฒนาเทคโนโลยีในประเทศไทยอาจเปิดโอกาสให้สามารถพิจารณาเลือกอุปกรณ์และชิ้นส่วนจากหลายแหล่ง เพื่อให้เหมาะสมกับการออกแบบและต้นทุน ภายใต้กฎระเบียบการค้าและข้อจำกัดด้านการส่งออกเทคโนโลยีที่เกี่ยวข้อง นอกจากนี้ การเลือกใช้วงโคจรใกล้เส้นศูนย์สูตรยังเปิดโอกาสในการให้บริการประเทศอื่นตามแนวเขตร้อน โดยผู้บริหารระบุถึงอินโดนีเซียและฟิลิปปินส์ รวมถึงบางพื้นที่ของอินเดียและทวีปแอฟริกา ซึ่งดาวเทียมสามารถผ่านและเก็บข้อมูลได้เช่นเดียวกัน จึงถือเป็นอีกหนึ่งโอกาสในการขยายตลาดในอนาคต สำหรับการแข่งขันจากผู้ให้บริการดาวเทียมต่างประเทศ ดร.โสรัชย์ มองว่าเทคโนโลยีดาวเทียมวงโคจรต่ำมีศักยภาพเข้ามาเปลี่ยนแปลงอุตสาหกรรมสื่อสารและข้อมูล อย่างไรก็ตาม การให้บริการในประเทศไทยยังต้องอยู่ภายใต้กฎระเบียบที่เกี่ยวข้อง โดยเฉพาะเรื่องการใช้คลื่นความถี่ การอนุญาต และหลักเกณฑ์ของสำนักงานคณะกรรมการกิจการกระจายเสียง กิจการโทรทัศน์ และกิจการโทรคมนาคมแห่งชาติ หรือ กสทช. นอกเหนือจากธุรกิจเทคโนโลยีอวกาศ ดร.โสรัชย์ ยังกล่าวถึงทิศทางธุรกิจคอนเทนต์กีฬา โดยระบุว่า ฟุตบอลพรีเมียร์ลีกยังเป็นคอนเทนต์สำคัญในการขับเคลื่อนฐานผู้ชม ขณะที่การเติบโตของสมาชิกมีความสัมพันธ์กับช่วงเวลาการแข่งขัน กระแสความนิยมของสโมสรฟุตบอล รวมถึงช่วงที่มีการแข่งขันฟุตบอลทีมชาติ สำหรับฐานสมาชิก MONOMAX ปัจจุบันอยู่ในระดับใกล้ 1 ล้านราย ขณะที่บริษัทตั้งเป้าผลักดันฐานสมาชิกสู่ระดับ 2 ล้านราย โดยจะอาศัยทั้งคอนเทนต์กีฬา กิจกรรมทางการตลาด และความร่วมมือกับพันธมิตรเพื่อขยายฐานผู้ใช้งาน อย่างไรก็ตาม ดร.โสรัชย์ ระบุว่า การประเมินจุดคุ้มทุนของธุรกิจไม่สามารถพิจารณาจากจำนวนสมาชิกเพียงตัวเลขเดียว เนื่องจากยังต้องพิจารณาระดับราคาของแพ็กเกจ รายได้เฉลี่ยต่อสมาชิก ตลอดจนต้นทุนการดำเนินงานควบคู่กันไป ขณะเดียวกัน บริษัทยังให้ความสำคัญกับคอนเทนต์การแข่งขันภายใต้การจัดของสหพันธ์ฟุตบอลนานาชาติ หรือ FIFA ซึ่งบริษัทมีสิทธิ์คอนเทนต์กีฬาในลักษณะที่ครอบคลุมการแข่งขันหลายรายการ และมองว่าคอนเทนต์ฟุตบอลระดับโลกจะเป็นอีกปัจจัยหนึ่งที่สามารถนำมาต่อยอดเพื่อสร้างรายได้และขยายฐานผู้ชมในระยะยาว นอกจากนี้ JAS ยังมองโอกาสขยายธุรกิจคอนเทนต์ไปสู่กีฬาประเภทอื่น โดยเฉพาะวอลเลย์บอลหญิง ซึ่งมีฐานแฟนกีฬาจำนวนมากในประเทศไทย และมีศักยภาพในการต่อยอดสู่การพัฒนารายการแข่งขันและลีกภายในประเทศ ดร.โสรัชย์ ระบุว่า บริษัทมีแนวคิดร่วมมือกับพันธมิตรที่เกี่ยวข้อง เพื่อช่วยยกระดับการแข่งขันวอลเลย์บอลลีกไทยให้มีความแข็งแกร่งมากขึ้น ทั้งในด้านรูปแบบการแข่งขัน จำนวนผู้ชม และการสร้างมูลค่าทางการตลาด โดยในเชิงธุรกิจมีความเป็นไปได้ที่จะพัฒนาไปสู่การสร้างทรัพย์สินทางปัญญา หรือ Intellectual Property (IP) ด้านกีฬาของบริษัทในอนาคต ทิศทางดังกล่าวสะท้อนแนวทางการขยายธุรกิจของกลุ่ม JAS ที่ให้ความสำคัญทั้งการลงทุนในเทคโนโลยีใหม่และการต่อยอดคอนเทนต์กีฬา โดยโครงการดาวเทียม LEO ยังอยู่ในขั้นตอนการศึกษาและพัฒนาเพื่อสร้างโอกาสทางธุรกิจด้านข้อมูล ขณะที่ธุรกิจคอนเทนต์ยังเดินหน้าขยายฐานสมาชิกและมองหาโอกาสสร้างมูลค่าเพิ่มจากสิทธิ์และทรัพย์สินทางปัญญาด้านกีฬาในระยะยาว