JAL

เรื่องของสายการบินญี่ปุ่น Japan Airlines หรือ JAL ค่อนข้างน่าสนใจเมื่อนำมาเปรียบเทียบกับ “การบินไทย” หรือ THAI ในเวลานี้ JAL เคยผ่านช่วงเวลาที่หนักหนาสาหัสมาแล้วครับ ทั้งปัญหาหนี้สิน ผลประกอบการ และโครงสร้างองค์กร และสุดท้ายต้องเข้าสู่กระบวนการฟื้นฟูกิจการ พร้อมปรับโครงสร้างทางการเงินครั้งใหญ่ สิ่งที่น่าสนใจไม่ใช่แค่เรื่องลดหนี้ ทว่า คือ “การปรับระบบบริหารจัดการทั้งองค์กร” JAL กลับมาให้ความสำคัญกับประสิทธิภาพการทำงาน การควบคุมต้นทุน และการให้บริการลูกค้า อย่างเรื่องการตลาดก็ถูกปรับให้เข้ากับพฤติกรรมของผู้โดยสาร รวมถึงการบริหารเส้นทางบินและรายได้ให้มีประสิทธิภาพมากขึ้น เมื่อโครงสร้างการเงินเริ่มแข็งแรง ผลประกอบการกลับมามีความสามารถในการทำกำไร วันนี้ JAL กลายเป็นสายการบินที่มีฐานะทางการเงินแข็งแรง และมีระบบบริหารที่ได้รับการยอมรับในระดับสากล ประเด็นนี้จึงน่าสนใจเมื่อหันกลับมามอง “การบินไทย” การบินไทยเองก็ผ่านเส้นทางฟื้นฟูมาไม่ต่างกัน มีการปรับโครงสร้างหนี้และโครงสร้างทุนครั้งใหญ่ จากสายการบินที่เคยมีปัญหาทางการเงิน วันนี้สถานะทางการเงินดีขึ้นอย่างชัดเจน ผลประกอบการดีขึ้น การตลาดเริ่มกลับมามีทิศทางที่ดี จำนวนผู้โดยสารและเส้นทางบินกลับมาเพิ่มขึ้น แบรนด์การบินไทยยังมีจุดแข็งในตลาดต่างประเทศ พูดง่าย ๆ คือเรื่องเงินเริ่มเห็นภาพที่ดีขึ้น แต่คำถามที่ยังต้องติดตามคือ เรื่องระบบบริหารจัดการขององค์กร เพราะสายการบินไม่ได้มีแค่เครื่องบิน ไม่ได้มีแค่รายได้และกำไร สิ่งที่ผู้โดยสารสัมผัสโดยตรงคือ “การให้บริการ” และ “การแก้ปัญหาเมื่อเกิดเหตุผิดปกติ” (Crisis Management) กรณีกระเป๋าเดินทางตกค้างจำนวนมากในช่วงที่ผ่านมา มีคำอธิบายจากผู้บริหารระดับสูงว่า มีพนักงานได้รับผลกระทบจากสถานการณ์น้ำท่วม เรื่องนี้ย่อมเป็นปัจจัยที่เข้าใจได้ (บ้าง) เพราะปัญหาน้ำท่วมกระทบต่อการเดินทางของคนจำนวนมาก แต่ในมุมขององค์กรขนาดใหญ่ คำถามสำคัญคือมีแผนสำรองหรือไม่ หากพนักงานบางส่วนไม่สามารถมาทำงานได้ระบบต้องสามารถจัดกำลังคนมาทดแทนได้หรือไม่ นี่คือเรื่องของการบริหารจัดการ ขณะเดียวกันมีข่าวลือว่า เรื่องน้ำท่วมเป็นเพียงข้ออ้าง แต่ปัญหาอาจมี “ปัจจัยทางการเมือง” เข้ามาเกี่ยวข้อง แต่เรื่องนี้ยังไม่มีข้อมูลที่ยืนยันชัดเจน จึงยังไม่อาจสรุปว่าเป็นสาเหตุของปัญหา ไม่ว่าจะเกิดจากอะไร สิ่งที่เกิดขึ้น คือ “ผู้โดยสารได้รับผลกระทบ” และเมื่อปัญหาเกิดขึ้นในสายการบินระดับประเทศความรับผิดชอบของฝ่ายบริหารจึงถูกจับตามองมากขึ้น ล่าสุดบอร์ดการบินไทยมีมติพักงาน “ชาย เอี่ยมศิริ” จากตำแหน่งประธานเจ้าหน้าที่บริหาร ตรงนี้จึงกลายเป็นประเด็นใหญ่ของการบินไทย เพราะการพักงานไม่ได้สะท้อนเฉพาะปัญหาที่เกิดขึ้น แต่สะท้อนคำถามเกี่ยวกับระบบบริหารขององค์กรด้วย การบินไทยกำลังอยู่ในช่วงสำคัญ หลังจากผ่านการฟื้นฟูกิจการและกลับมาแข็งแรงขึ้น สิ่งที่ต้องทำต่อจากนี้จึงไม่ใช่เพียงการทำกำไร แต่ต้องทำให้ระบบทำงานได้จริง ตั้งแต่ฝ่ายปฏิบัติการ ฝ่ายบริการ ไปจนถึงฝ่ายบริหาร JAL เป็นตัวอย่างที่น่าสนใจในเรื่องนี้ เขาไม่ได้หยุดอยู่ที่การแก้ปัญหาหนี้ แต่ใช้การฟื้นฟูเป็นโอกาสใน “การเปลี่ยนวิธีบริหารทั้งองค์กร” การบินไทยเองมาถึงจุดที่ต้องคิดเรื่องนี้เช่นกัน เพราะเมื่อฐานะการเงินดีขึ้นแล้ว ตลาดจะเริ่มมองเรื่องคุณภาพของกำไรและคุณภาพของการบริหาร นักลงทุนในตลาดหุ้นไม่ได้มองเพียงว่าปีนี้การบินไทยจะมีกำไรเท่าไร แต่จะมองลึกลงไปครับว่า กำไรนั้นมาจากระบบที่มีประสิทธิภาพแค่ไหน และองค์กรสามารถรักษาและ/หรือสร้างมาตรฐานการให้บริการให้ดีขึ้นได้หรือไม่