ซื้อก่อนผ่อนทีหลัง

ผู้สื่อข่าวรานงานว่า นายวิทัย รัตนากร ผู้ว่าการธนาคารแห่งประเทศไทย (ธปท.) เปิดเผยว่า ขณะนี้อยู่ระหว่างเดินหน้าจัดระเบียบธุรกิจ “ซื้อก่อนผ่อนทีหลัง” (Buy Now Pay Later หรือ BNPL) และเตรียมออกใบอนุญาตใหม่ เพื่อกำกับดูแลธุรกิจนี้โดยเฉพาะ หลังจากที่คณะกรรมการได้อนุมัติหลักเกณฑ์ต่าง ๆ เป็นที่เรียบร้อยแล้ว โดย ธปท. เตรียมนำหลักเกณฑ์เข้าสู่กระบวนการรับฟังความคิดเห็น (Hearing) ภายในสิ้นเดือนกันยายน 2569 และตั้งเป้าหมายที่จะประกาศใช้อย่างเป็นทางการภายในไตรมาส 4/2569 ทั้งนี้ ผู้ประกอบการทุกรายในตลาดจะต้องเข้าสู่ระบบการกำกับดูแลของ ธปท. เท่านั้น เมื่อกฎเกณฑ์ใหม่มีผลบังคับใช้ หากหลีกเลี่ยงจะไม่สามารถดำเนินธุรกิจต่อไปได้ และเข้าข่ายมีความผิดทางกฎหมาย ปัจจุบันมีผู้ประกอบการหลักในตลาด 6 ราย ซึ่งเป็นผู้ปล่อยสินเชื่อเพื่อการซื้อสินค้าแบบเงินผ่อนบนแพลตฟอร์มออนไลน์ สำหรับทิศทางการทำงานของ ธปท. กำลังเปลี่ยนผ่านจากการเน้นกำกับดูแลสถาบันการเงินที่รับฝากเงินเป็นหลัก เพื่อป้องกันความเสี่ยงแบงก์ล้ม ไปสู่การมุ่งเน้นเรื่องการคุ้มครองผู้บริโภค เนื่องจากปัจจุบันสถาบันการเงินมีความเข้มแข็งมากแล้ว เพื่อป้องกันไม่ให้ประชาชนถูกเอาเปรียบจากเงื่อนไขที่ไม่เป็นธรรม หรือถูกคิดดอกเบี้ยสูงเกินกว่าที่กฎหมายกำหนด ส่วนความท้าทายใหม่จะเป็นการขยายฐานเข้าไปกำกับดูแลธุรกิจกลุ่มนอนแบงก์ (Non-Bank) ที่ครอบคลุมทั้ง 24 ประเภท ทั้งสินเชื่อส่วนบุคคล นาโนไฟแนนซ์ สินเชื่อจำนำทะเบียนรถ e-Wallet และ BNPL เป็นต้น เนื่องจากมีจำนวนผู้ประกอบการเพิ่มขึ้นมากกว่า 3,600 แห่งแล้ว เมื่อเทียบกับในอดีตที่เคยกำกับดูแลเพียง 30-40 แห่ง ดังนั้น ธปท. มองว่าจำเป็นจะต้องจัดระเบียบ เนื่องจากโครงสร้างหนี้รายย่อยกว่า 75% ของจำนวนบัญชีสินเชื่อส่วนบุคคลทั้งหมดไปกระจุกตัวอยู่ในระบบของ Non-Bank และ 20-25% อยู่กับธนาคารพาณิชย์และสถาบันการเงินเฉพาะกิจของรัฐ ซึ่งหลังจากนี้จะมีการนำข้อมูล (Data) และปัญญาประดิษฐ์ (AI) เข้ามาช่วยเพิ่มประสิทธิภาพในการตรวจสอบอย่างเข้มงวดมากขึ้น นอกจากนี้ หากคิดเป็นมูลค่าเงิน (Value) มากกว่า 55% ของมูลค่าสินเชื่อในกลุ่มนี้ก็กระจุกตัวอยู่กับ Non-Bank เช่นกัน สะท้อนให้เห็นว่าประชาชนระดับฐานรากต้องพึ่งพาสินเชื่อจากกลุ่ม Non-Bank เป็นหลัก และการเข้ามากำกับดูแลของ ธปท. ในครั้งนี้จะส่งผลโดยตรงต่อการยกระดับคุณภาพชีวิต และช่วยควบคุมปัญหาหนี้สินของประชาชนในวงกว้าง