ตลท. เปิดสถิติ “บจ.ไทย” จ่ายภาษีปี 68 กว่า 3.11 แสนล้าน คิดเป็น 39% ของทั้งระบบ

ผู้สื่อข่าวรายงานว่า ตลาดหลักทรัพย์แห่งประเทศไทย (ตลท.) เผยแพร่ SET Note ฉบับที่ 14/2569 ลงวันที่ 6 พฤศจิกายน 2569 เรื่อง “ความสำคัญของตลาดทุนในการขับเคลื่อนเศรษฐกิจและรายได้ภาครัฐของประเทศ” จัดทำโดยฝ่ายวิจัย ตลาดหลักทรัพย์แห่งประเทศไทย ระบุว่า ตลาดทุนเป็นกลไกสำคัญในการขับเคลื่อนเศรษฐกิจของประเทศ โดยทำหน้าที่เชื่อมโยงผู้มีเงินออมกับบริษัทจดทะเบียนที่มีศักยภาพและต้องการระดมทุน เพื่อนำเงินไปขยายกิจการ พัฒนาโครงสร้างพื้นฐาน และรับมือกับความผันผวนทางเศรษฐกิจ

ผลการศึกษาพบว่า ในปี 2568 บริษัทจดทะเบียนในตลาดหุ้นไทยจำนวน 861 บริษัท คิดเป็นเพียง 0.09% ของจำนวนนิติบุคคลทั้งหมดที่ยังดำเนินกิจการอยู่ แต่จ่ายภาษีเงินได้นิติบุคคลรวม 311,327 ล้านบาท หรือคิดเป็น 38.95% ของภาษีเงินได้นิติบุคคลทั้งหมดที่กรมสรรพากรจัดเก็บได้ 799,400 ล้านบาท สะท้อนให้เห็นว่าบริษัทจดทะเบียนเป็นหนึ่งในฐานภาษีที่สำคัญของประเทศ

ทั้งนี้ เมื่อพิจารณาข้อมูลในช่วง 10 ปีที่ผ่านมา ตั้งแต่ปี 2559–2568 พบว่า บริษัทจดทะเบียนในตลาดหุ้นไทยจ่ายภาษีเงินได้นิติบุคคลรวมกว่า 2.67 ล้านล้านบาท คิดเป็นสัดส่วนเฉลี่ย 38.38% ของภาษีเงินได้นิติบุคคลทั้งหมดที่กรมสรรพากรจัดเก็บ โดยในปี 2568 มูลค่าภาษีที่บริษัทจดทะเบียนจ่ายลดลงจาก 334,739 ล้านบาทในปี 2567 หรือลดลงประมาณ 6.9%

สำหรับข้อมูลนิติบุคคล ณ สิ้นปี 2568 พบว่า มีนิติบุคคลจดทะเบียนกับกรมพัฒนาธุรกิจการค้ารวม 2,050,079 ราย โดยเป็นนิติบุคคลที่ยังดำเนินกิจการ 967,210 ราย และมีนิติบุคคลนำส่งงบการเงิน 867,911 ราย ขณะที่นิติบุคคลที่ขึ้นทะเบียนกับกรมสรรพากรและมีเลขประจำตัวผู้เสียภาษีมีจำนวน 726,487 ราย โดยมีเพียง 308,664 รายที่มีกำไรสุทธิทางบัญชี

ด้านภาพรวมการจัดเก็บรายได้ของภาครัฐในช่วง 10 ปีที่ผ่านมา ตั้งแต่ปี 2559–2568 พบว่า รัฐบาลมีรายได้จากการจัดเก็บภาษีอากรผ่านหน่วยงานต่าง ๆ รวมถึงรายได้จากรัฐวิสาหกิจ เฉลี่ยปีละ 3.21 ล้านล้านบาท ขณะที่รายได้ภาษีสุทธิหลังหักการจัดสรรเฉลี่ยปีละ 2.54 ล้านล้านบาท โดยส่วนใหญ่ประมาณ 80% เป็นรายได้ภาษีที่จัดเก็บโดยกรมสรรพากร

เมื่อพิจารณาโครงสร้างรายได้ของกรมสรรพากร พบว่า ภาษีมูลค่าเพิ่มเป็นแหล่งรายได้สูงสุด มีมูลค่าจัดเก็บเฉลี่ยปีละ 844,441 ล้านบาท คิดเป็น 41.63% รองลงมาคือภาษีเงินได้นิติบุคคล เฉลี่ยปีละ 693,027 ล้านบาท คิดเป็น 34.16% และภาษีเงินได้บุคคลธรรมดา เฉลี่ยปีละ 359,228 ล้านบาท คิดเป็น 17.71% โดยภาษีทั้ง 3 ประเภทมีสัดส่วนรวมกันประมาณ 93.50% ของรายได้ภาษีทั้งหมดที่กรมสรรพากรจัดเก็บ

สำหรับผลประกอบการของบริษัทจดทะเบียนในตลาดหุ้นไทยปี 2568 พบว่า มีรายได้รวม 17.43 ล้านล้านบาท ลดลงประมาณ 7.1% จาก 18.77 ล้านล้านบาทในปี 2567 ส่วนหนึ่งเป็นผลจากภาวะเศรษฐกิจชะลอตัว ราคาน้ำมันปรับลดลง และการปรับลดอัตราดอกเบี้ยนโยบาย 4 ครั้งในปี 2568 ซึ่งส่งผลกระทบต่อผลประกอบการของบริษัทจดทะเบียนบางหมวดธุรกิจ อาทิ พลังงาน ปิโตรเคมีและเคมีภัณฑ์ และธุรกิจการเงิน

อย่างไรก็ตาม แม้รายได้รวมปรับตัวลดลง แต่กำไรสุทธิรวมของบริษัทจดทะเบียนกลับเพิ่มขึ้นจาก 0.85 ล้านล้านบาทในปี 2567 เป็น 1.10 ล้านล้านบาทในปี 2568 เนื่องจากบริษัทจดทะเบียนหลายแห่งมีกำไรจากกิจกรรมทางธุรกิจอื่น ๆ อาทิ การควบรวมกิจการ การปรับโครงสร้างธุรกิจ การลงทุน และเครื่องมือทางการเงิน ขณะที่อัตราส่วนหนี้สินต่อทุน (D/E Ratio) ไม่รวมอุตสาหกรรมการเงิน ลดลงจาก 1.34 เท่าในปี 2567 มาอยู่ที่ 1.28 เท่าในปี 2568

นอกจากนี้ เมื่อพิจารณารายได้รวมของบริษัทจดทะเบียนในช่วง 29 ปี ตั้งแต่ปี 2540–2568 พบว่า มีอัตราการเติบโตเฉลี่ยต่อปีกว่า 7.8% แม้ต้องเผชิญวิกฤตเศรษฐกิจหลายครั้ง ขณะที่ช่วง 10 ปีล่าสุด รายได้รวมมีอัตราการเติบโตเฉลี่ยรายปี 5.70%

ส่วนแนวโน้มผลประกอบการปี 2569 พบว่า บริษัทจดทะเบียนมีแนวโน้มฟื้นตัวอย่างชัดเจน โดยในช่วงครึ่งแรกของปี 2569 มีรายได้รวม 9.29 ล้านล้านบาท เพิ่มขึ้น 4.6% จากช่วงเดียวกันของปีก่อน และมียอดขาย 8.75 ล้านล้านบาท เพิ่มขึ้น 7.5% ขณะที่กำไรสุทธิอยู่ที่ 765,000 ล้านบาท เพิ่มขึ้น 22.2% จากช่วงเดียวกันของปีก่อน

การฟื้นตัวดังกล่าวเกิดขึ้นในเกือบทุกหมวดธุรกิจ โดยเฉพาะปิโตรเคมีและเคมีภัณฑ์ที่มีผลการดำเนินงานและอัตรากำไรสูงขึ้น รวมถึงกลุ่มสินค้าอุตสาหกรรม กลุ่มเทคโนโลยีและสินค้าอิเล็กทรอนิกส์ที่เติบโตตามการขยายตัวด้านดิจิทัล ตลอดจนกลุ่มบริการที่ได้รับแรงหนุนจากการท่องเที่ยวและการอุปโภคบริโภค

ขณะเดียวกัน บริษัทจดทะเบียนยังมีบทบาทสำคัญต่อการจ้างงาน โดยในปี 2568 มีพนักงานรวม 2,014,939 คน เพิ่มขึ้น 26,467 คน หรือ 1.33% จากปี 2567 ที่มีพนักงานรวม 1,988,472 คน คิดเป็นสัดส่วน 5.07% ของจำนวนผู้มีงานทำทั่วประเทศที่มีประมาณ 39.75 ล้านคน เพิ่มขึ้นจากสัดส่วน 4.99% ในปี 2567

ทั้งนี้ รายงานระบุว่า ตลาดทุนไทยมีบทบาทเป็นแหล่งระดมทุนระยะยาวเพื่อสนับสนุนการพัฒนาประเทศในหลายช่วงเวลาสำคัญ อาทิ การพัฒนาพื้นที่ชายฝั่งทะเลภาคตะวันออก (Eastern Seaboard) เพื่อสนับสนุนอุตสาหกรรมหนักและโครงสร้างพื้นฐาน รวมถึงช่วงวิกฤตเศรษฐกิจปี 2540 ที่ตลาดทุนเป็นอีกช่องทางหนึ่งให้ภาคธุรกิจระดมทุนเพื่อเสริมสภาพคล่องและปรับโครงสร้างทางการเงิน

อย่างไรก็ตาม การศึกษาครั้งนี้พิจารณาเฉพาะภาษีเงินได้นิติบุคคลที่บริษัทจดทะเบียนเปิดเผยในงบการเงินรวมเท่านั้น โดยยังไม่ครอบคลุมภาษีประเภทอื่น อาทิ ภาษีมูลค่าเพิ่ม ภาษีเงินได้หัก ณ ที่จ่าย และอากรต่าง ๆ รวมถึงภาษีที่เกิดขึ้นจากกิจกรรมทางเศรษฐกิจตลอดห่วงโซ่อุปทาน

นอกจากนี้ รายงานยังระบุถึงข้อจำกัดของการประมาณการที่อาจมีมูลค่าสูงกว่าความเป็นจริงในกรณีบริษัทแม่และบริษัทลูกต่างจดทะเบียนในตลาดหุ้น ซึ่งอาจทำให้เกิดการนับซ้ำ ขณะเดียวกันการพิจารณาเฉพาะภาษีเงินได้นิติบุคคลก็อาจทำให้มูลค่าภาษีต่ำกว่าความเป็นจริง เนื่องจากยังไม่รวมภาษีประเภทอื่นที่บริษัทจดทะเบียนจ่ายให้ภาครัฐ

ตลท. สรุปว่า ตลาดหุ้นไทยไม่เพียงเป็นแหล่งระดมทุนที่สำคัญของประเทศ แต่ยังเป็นรากฐานสำคัญของรายได้ภาครัฐผ่านการเสียภาษีเงินได้นิติบุคคลของบริษัทจดทะเบียนในสัดส่วนเกือบ 40% ของภาษีเงินได้นิติบุคคลทั้งหมดที่กรมสรรพากรจัดเก็บ โดยเงินทุนที่ระดมได้ยังนำไปสู่การขยายธุรกิจ การลงทุน การจ้างงาน และการสร้างรายได้และกำไร ซึ่งมีส่วนขับเคลื่อนการพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมของประเทศอย่างยั่งยืน