ธุรกิจครอบครัวในตลาดหุ้นไทย

บริษัทจดทะเบียน (บจ.) ในตลาดหุ้นไทยจำนวนมากเป็นธุรกิจครอบครัวครับ ล่าสุด ตลาดหลักทรัพย์แห่งประเทศไทย (ตลท.) ศึกษาบริษัทจดทะเบียน 843 แห่ง พบว่า 705 แห่งเข้าข่ายธุรกิจครอบครัว หรือ คิดเป็นราว 84% ครอบครัวเหล่านี้ถือหุ้นกันหลายรูปแบบ บางแห่ง สมาชิกถือหุ้นในชื่อตัวเอง บางแห่ง ถือผ่านบริษัทที่ครอบครัวตั้งขึ้น การดูว่าใครถือหุ้นอยู่จึงต้องตรวจหลายชั้น ถ้าดูเฉพาะจำนวนบริษัท ภาพอาจยังไม่ครบ ธุรกิจครอบครัวกลุ่มนี้มีมูลค่าหุ้นรวม 10.93 ล้านล้านบาท หรือ 54% ของมูลค่าหุ้นทั้งตลาด บริษัทแต่ละแห่งมีขนาดต่างกัน และกระจายอยู่ในหลายหมวดธุรกิจ หมวดอาหารและเครื่องดื่มมี 57 บริษัทในการศึกษา ทั้ง 57 แห่งเป็นธุรกิจครอบครัว หมวดพัฒนาอสังหาริมทรัพย์มี 54 จาก 58 บริษัท ส่วนหมวดพาณิชย์มี 31 จาก 34 บริษัท หลายแห่งทำธุรกิจเกี่ยวกับสินค้าและบริการที่ใช้กันทุกวัน นอกจากดำเนินกิจการแล้ว หลายครอบครัวยังเข้ามาระดมทุน ช่วงปี 2559 ถึงกรกฎาคม 2569 มีธุรกิจครอบครัวเข้าตลาดผ่าน IPO 261 แห่ง จากบริษัทที่เข้าตลาดทั้งหมด 302 แห่ง มูลค่าระดมทุนรวมเกือบ 493,000 ล้านบาท เข้าตลาดแล้ว บางแห่งก็ระดมทุนเพิ่ม ช่วงปี 2559-2568 มี 301 บริษัททำเช่นนั้น ได้เงินรวมกว่า 629,000 ล้านบาท เงินทุนส่วนนี้นำไปใช้ในกิจการของบริษัท ลองดูผลประกอบการปี 2568 กันบ้างครับ ธุรกิจครอบครัวกลุ่มนี้มีรายได้รวม 9.75 ล้านล้านบาท คิดเป็น 56.48% ของรายได้บริษัททั้งหมดในการศึกษา ภาษีเงินได้นิติบุคคลที่จ่ายรวมกัน อยู่ที่กว่า 165,000 ล้านบาท อีกตัวเลขที่เกี่ยวข้องกับคนจำนวนมากคือ “การจ้างงาน” บริษัทกลุ่มนี้มีพนักงานรวมราว 1.68 ล้านคน ทั้งหมดนี้เป็นข้อมูลของบริษัท 705 แห่ง แต่การเป็นธุรกิจครอบครัวไม่ได้บอกว่าหุ้นตัวไหนน่าซื้อ ผู้ลงทุนยังต้องดูกำไร หนี้ และการบริหารของแต่ละบริษัท เรื่องการเปลี่ยนผู้บริหารจากรุ่นหนึ่งไปสู่อีกรุ่นก็ควรติดตาม เพราะการตัดสินใจในบริษัทกระทบผู้ถือหุ้นทุกคน ทั้งคนในครอบครัวและคนนอกครอบครัว ผลศึกษานี้บอกชัดว่าธุรกิจครอบครัวมีอยู่ทั่วตลาดหุ้นไทย มีทั้งบริษัทขนาดใหญ่และขนาดเล็ก และบริษัทที่เพิ่งเข้าตลาดและอยู่มาหลายปี แต่ละแห่งมีเรื่องที่ต้องพิจารณาต่างกัน นี่จึงเป็นกลุ่มบริษัทที่ผู้ลงทุนควรทำความรู้จักให้ดี ส่วนวันศุกร์ที่ 25 กันยายนนี้ ตลท. เขามีการจัดงานสัมมนาธุรกิจครอบครัวแห่งปี “The 4th SET Annual Conference on Family Business” ภายใต้แนวคิด “แกร่งข้ามรุ่น เติบโตข้ามความไม่แน่นอน (Growth & Resilience in an Uncertain World)” นักลงทุนที่สนใจไปร่วมฟังกันได้ครับ